Όσα πρέπει να γνωρίζεις για τις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά

Οι τροφικές αλλεργίες στα παιδιά δεν είναι καθόλου σπάνιες. Η παιδοαλλεργιολόγος Μαρία Δήμου απαντά στις πιο συχνές απορίες των γονιών γι’ αυτό το θέμα.

01.10.2018

εχεις διαβασει

αβγό βραστό

Συνεργάστηκε η Μαρία Β. Δήμου, παιδίατρος-παιδοαλλεργιολόγος, επιμελήτρια Α’ Πανεπιστημιακής Κλινικής Νοσ. Παίδων «Η Αγία Σοφία», επιστημονική συνεργάτιδα Μονάδας Αλλεργιολογίας & Κλινικής Ανοσολογίας Β’ Παιδιατρικής Κλινικής ΕΚΠΑ, υπ. διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Αθηνών

Για τις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά μπορώ να σου μιλήσω από πρώτο χέρι! Όταν ο γιος μου έφαγε για τρίτη φορά αβγό, εμφάνισε μέσα σε λίγα λεπτά εξάνθημα, διάσπαρτα «φουσκωματάκια» με έντονη φαγούρα. Έτσι, βρεθήκαμε στο Nοσοκομείο Παίδων. Η κατάληξη ήταν η καλύτερη δυνατή: Εντοπίστηκε με βάση το ιστορικό και μια αιματολογική εξέταση ότι είχε αλλεργία στο ασπράδι και στον κρόκο του αβγού (με σκορ 4 στα 4!), δεν έκανε ωστόσο αναφυλακτικό σοκ, μιας και τα συμπτώματά του περιορίστηκαν στο δέρμα.

Η αλλεργία του στο αβγό μάς υποχρέωσε να προσέχουμε διπλά το τι τρώει (να μην περιέχει αβγό ή ίχνη του), αλλά και να γίνουμε πιο καχύποπτοι ως προς άλλες δυνητικά αλλεργιογόνες τροφές, όπως, για παράδειγμα, οστρακοειδή, θαλασσινά και ξηροί καρποί. Να σου πω επίσης ότι για τα επόμενα χρόνια ήμουν η μαμά που πήγαινε στα παιδικά πάρτι με το φαγητό στο ταπεράκι!

Ερωτήσεις και απαντήσεις για τις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά

Πόσο πιθανό είναι να παρουσιάσει το μικρό σου τροφική αλλεργία;

Τις τελευταίες δεκαετίες υπάρχει αυξητική τάση στις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά, αλλά και στο χρόνο που απαιτείται προκειμένου το παιδί να ανεχθεί τελικά τη συγκεκριμένη τροφή. Ποια είναι κάποια από τα πιθανά αίτια; Η μειωμένη έκθεση του ανθρώπου σε μικρόβια (λιγότερη επαφή με ζώα, οικογένειες με λίγα αδέλφια), η έκθεση σε δυνητικά αλλεργιογόνες τροφές σε πολύ μικρή ηλικία (γάλα σε σκόνη αντί μητρικού θηλασμού) και τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.

Από τι προκαλείται η αλλεργία;

Πρόκειται για αντίδραση υπερευαισθησίας σε πρωτεΐνες, αβλαβείς για το γενικό πληθυσμό, τις οποίες το αμυντικό σύστημα των αλλεργικών ατόμων εκλαμβάνει ως εχθρικές. Η αντίδρασή του ευθύνεται για τα αλλεργικά συμπτώματα.

Πώς καταλαβαίνουμε τις τροφικές αλλεργίες στα παιδιά;

Το παιδί θα παρουσιάσει συμπτώματα μέσα σε λίγα λεπτά έως και 2 ώρες από τη λήψη της συγκεκριμένης τροφής. Προκειμένου να υπάρξει αντίδραση, το παιδί θα πρέπει να έχει εκτεθεί τουλάχιστον κάποιες φορές στο συγκεκριμένο αλλεργιογόνο (φάση  ευαισθητοποίησης) πριν τελικά αντιδράσει σ’ αυτό. Ωστόσο, η ευαισθητοποίηση μπορεί να έχει γίνει και κατά τη διάρκεια του θηλασμού ή της κύησης μέσω της διατροφής της μητέρας, ακόμα και με την επαφή της τροφής με το δέρμα του βρέφους.

Πουρές κολοκύθας: Η σπιτική συνταγή από το διατροφολόγο Μάνο Δημητρούλη

Να δώσω μουρουνέλαιο στο παιδί;

Ποια είναι τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας;

Τα συμπτώματα διαφέρουν, από κοκκίνισμα γύρω από το στόμα ή τα μάγουλα στο σημείο όπου ακούμπησε η συγκεκριμένη τροφή μέχρι κνίδωση, με εξανθήματα σαν «πετάλες» με ταυτόχρονη φαγούρα παράλληλα με ή χωρίς αγγειοοίδημα, δηλαδή ένα έντονο πρήξιμο σε μαλακά μόρια του σώματος, όπως τα χείλη ή γύρω από τα μάτια. Αν το παιδί έχει ήδη ατοπική δερματίτιδα, μπορεί να παρατηρήσεις έξαρση των συμπτωμάτων. Από το αναπνευστικό, μπορεί να υπάρχει ρινική καταρροή και μπούκωμα, βράγχος φωνής, βήχας,
ασθματική κρίση, ενώ από το γαστρεντερικό επικρατούν κυρίως η ναυτία και οι έμετοι καθώς και διάρροια. Η υπόταση και η ζάλη είναι συμπτώματα που δεν παρουσιάζονται τόσο συχνά, αλλά αποτελούν δείκτη απειλητικής για τη ζωή αντίδρασης. Η αναφυλαξία, τέλος, είναι μια δυνητικά απειλητική για τη ζωή αντίδραση με πτώση της αρτηριακής πίεσης και σοκ και μπορεί να περιλαμβάνει συνδυασμό από τα παραπάνω συμπτώματα.

Με ποιες εξετάσεις διαπιστώνεται η αλλεργία σε μια τροφή;

Ο παιδοαλλεργιολόγος θα πάρει λεπτομερές ιστορικό για να συσχετιστούν τα συμπτώματα του παιδιού με τη λήψη συγκεκριμένης τροφής. Στη συνέχεια ο ειδικός θα προχωρήσει σε ειδικά δερματικά τεστ (δερματικές δοκιμασίες νυγμού ή prick tests). Αυτά παρουσιάζουν υψηλή αξιοπιστία και θα προσδιοριστούν τα αλλεργιογόνα στα οποία το παιδί είναι ευαίσθητο. Μόνο αν το τεστ είναι θετικό για μια συγκεκριμένη τροφή-αλλεργιογόνο και το παιδί παρουσιάζει συμπτώματα μετά τη λήψη της συγκεκριμένης τροφής μπορούμε να πούμε ότι όντως έχει αλλεργία στη συγκεκριμένη τροφή. Εξίσου βοηθητικός είναι και ο αιματολογικός έλεγχος, που θα ανιχνεύσει ειδικά αντισώματα ενάντια στο ύποπτο αλλεργιογόνο.

Τι ακολουθεί μετά τη διάγνωση της αλλεργίας;

Ο παιδοαλλεργιολόγος θα παράσχει στους γονείς συγκεκριμένες οδηγίες για τη διατροφή του παιδιού. Μπορεί επίσης να συστήσει πώς και πότε θα εισάγουν τροφές που, ενώ είναι αλλεργιογόνες για το παιδί, πιθανώς να μπορεί να τις ανεχθεί σε διαφορετική μορφή, π.χ. γάλα σε ψημένη μορφή. Ανάλογα με τη μορφή/ένταση με την οποία εκδηλώθηκε η αλλεργία,
μπορεί να τους συστήσει να έχουν στο σπίτι, στο σχολείο ή στα ταξίδια τους κάποιο φάρμακο που θα δώσουν στο παιδί σε περίπτωση επόμενου επεισοδίου, όπως αντιισταμινικό ή ένεση αδρεναλίνης.

Μια τροφική αλλεργία είναι “για πάντα”;

Συνήθως όχι. Η αλλεργία στο γάλα και το αβγό θεωρούνται από τις πιο «καλοήθεις», που ξεπερνιούνται στις περισσότερες περιπτώσεις κατά την παιδική ηλικία. Αντίθετα, η αλλεργία στους ξηρούς καρπούς, στα ψάρια και τα θαλασσινά, στο μεγαλύτερο ποσοστό (80-90%)
παραμένει εφ’ όρου ζωής.

Αυτό το ήξερες;

Περίπου το 5-10% των βρεφών παρουσιάζουν αλλεργία τον πρώτο χρόνο της ζωής τους. Συχνά όμως τα συμπτώματα υποχωρούν κατά την παιδική τους ηλικία.

 

Editor's Picks

Περισσότερα από Shape Mama

Best of network

#shapegreece