Νέα έρευνα: Ένοχο το σογιέλαιο για γενετικές αλλαγές στον εγκέφαλο

Νέα αμερικανική έρευνα σε ποντίκια συσχετίζει την κατανάλωση σογιέλαιου με μεταβολικές και νευρολογικές στον εγκέφαλο.

20.01.2020

Γράφει: Ελένη Δασκαλάκη

εχεις διαβασει

σόγια έλαιο σόγιας λάδι σόγια σογιέλαιο

Νέα μελέτη από το University of California Riverside δείχνει πως το σογιέλαιο όχι μόνο οδηγεί σε παχυσαρκία και διαβήτη αλλά θα μπορούσε να σχετίζεται με νευρολογικές καταστάσεις όπως αυτισμός, Αλτσχάιμερ, άγχος και κατάθλιψη.

Το σογιέλαιο στο μικροσκόπιο

Πρόκειται για ένα έλαιο που χρησιμοποιείται ευρέως στο τηγάνισμα και προστίθεται σε συσκευασμένες τροφές. Στις ΗΠΑ, το σογιέλαιο είναι ένα από τα έλαια με την μεγαλύτερη παραγωγή και κατανάλωση. Τα δεδομένα από αυτή τη νέα έκθεση, ωστόσο, δείχνουν πως μπορεί να μην είναι τελικά υγιεινό για τους ανθρώπους.

Σίγουρα όμως δεν είναι καλό για τα ποντίκια! Η νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε αυτό το μήνα στην επιθεώρηση Endocrinology, σύγκρινε τρεις ομάδες ποντικών που προσέλαβαν από τη διατροφή τους τρία διαφορετικά είδη λιπαρών: λάδι σόγιας, σογιέλαιο τροποποιημένο ώστε να είναι χαμηλό σε λινελαϊκό οξύ και έλαιο καρύδας. Η ίδια ερευνητική ομάδα από το UCR είχε βρει το 2015 πως το σογιέλαιο σχετίζεται με παχυσαρκία, διαβήτη, αντίσταση στην ινσουλίνη και λιπώδες ήπαρ στα ποντίκια. Σε επόμενη έρευνα, το 2017, η ίδια ομάδα ανακάλυψε πως εάν το σογιέλαιο υποστεί επεξεργασία ώστε να είναι χαμηλό σε λινελαϊκό οξύ, μειώνεται η επίδραση ως προς την παχυσαρκία και την αντίσταση στην ινσουλίνη. Ωστόσο, στη μελέτη που δημοσιεύτηκε τώρα, οι ερευνητές δεν βρήκαν κάποια διαφορά ανάμεσα στην επίδραση των δύο τύπων έλαιου σόγιας στον εγκέφαλο. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εντόπισαν σημαντική επίδραση του σογιέλαιου στον υποθάλαμο, το σημείο του εγκεφάλου όπου πραγματοποιούνται πολλές βασικές διαδικασίες.

Σογιέλαιο και εγκέφαλος

«Ο υποθάλαμος ρυθμίζει το σωματικό βάρος μέσω του μεταβολισμού, διατηρεί σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος και είναι ζωτικής σημασίας για την αναπαραγωγή και τη σωματική ανάπτυξη καθώς και την ανταπόκριση στο άγχος», εξήγησε η Margarita Curras-Collazo, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευροεπιστήμης στο UCR και επικεφαλής της μελέτης.
Η ομάδα προσδιόρισε ορισμένα γονίδια στα ποντίκια που τρέφονταν με το σογιέλαιο και που τα οποία δεν λειτουργούσαν σωστά. Ένα τέτοιο γονίδιο παράγει την ωκυτοκίνη, τη λεγόμενη ορμόνη του συναισθηματικού δεσμού. Στους ποντικούς της έρευνα που τράφηκαν με σόγια, τα επίπεδα ωκυτοκίνης στον υποθάλαμο μειώθηκαν.

Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε περίπου 100 άλλα γονίδια που επηρεάζονται από τη διατροφή με σογιέλαιο. Θεωρούν ότι η επίδραση αυτή, θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις όχι μόνο για τον ενεργειακό μεταβολισμό, αλλά και για σωστή λειτουργία του εγκεφάλου καθώς και σε ασθένειες όπως ο αυτισμός ή η νόσος Πάρκινσον. Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι το σογιέλαιο συμβάλει πράγματι σε αυτές τις ασθένειες. Επιπλέον, η ομάδα σημειώνει ότι τα ευρήματα ισχύουν μόνο για το σογιέλαιο και όχι για άλλα προϊόντα σόγιας ή για άλλα φυτικά έλαια.

«Μην πετάξετε το τόφου, το γάλα σόγιας, τα edamame ή τη σάλτσα σόγιας», σχολιάζει η Frances Sladek, τοξικολόγος και καθηγήτρια κυτταρικής βιολογίας στο UCR. «Πολλά προϊόντα σόγιας περιέχουν μόνο μικρές ποσότητες του ελαίου και μεγάλες ποσότητες υγιεινών συστατικών, όπως λιπαρών οξέων και πρωτεϊνών».

Τι κρατάμε από τη μελέτη

Η μελέτη διεξήχθη σε ποντίκια και η επίδραση στα ποντίκια δεν είναι πάντα η ίδια όπως στον άνθρωπο. Επίσης, αυτή η μελέτη χρησιμοποίησε αρσενικά ποντίκια, οπότε θα ήταν πιο λογικό, εξαιτίας την ωκυτοκίνης που είναι η ορμόνη που συνδέεται με τη μητρότητα και τον τοκετό, αντίστοιχες μελέτες να γίνονται με θηλυκά ποντίκια.
Μια επιπλέον επισήμανση: Η ερευνητική ομάδα δεν έχει προς στιγμήν απομονώσει χημικές ουσίες στο σογιέλαιο που να ευθύνονται για τις αλλαγές που βρέθηκαν στον υποθάλαμο. Έχουν, όμως, αποκλείσει δύο υποψηφίους: Το λινελαϊκό οξύ, καθώς το τροποποιημένο έλαιο παρήγαγε επίσης γενετικές διαταραχές και τη στιγμαστερόλη, μια χημική ουσία που μοιάζει με τη χοληστερόλη και βρίσκεται εκ φύσεως στο σογιέλαιο.  Ο προσδιορισμός των συστατικών που ευθύνονται για τις αρνητικές επιδράσεις είναι μια σημαντική περιοχή επόμενης μελέτης για την ερευνητική ομάδα.

Ωστόσο, ο περιορισμός της κατανάλωσης του σογιέλαιου είναι μόνο θετικός. Και άλλωστε σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, όπου το ελαιόλαδο «ρέει» άφθονο, καλό είναι να αποτελεί το βασικό έλαιο της διατροφής μας.

Διάβασε επίσης: Διατροφή για πρόληψη Αλτσχάιμερ: H δίαιτα MIND

Διάβασε επίσης: Βιταμίνη Β12; Πoιες είναι οι καλύτερες πηγές, πως βοηθάει την υγεία σου και τι να προσέξεις

Editor's Picks

Περισσότερα από Υγεία

#shapegreece