Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι αφήνουν στην άκρη το κινητό και πιάνουν… βελόνες πλεξίματος. Σε μια καθημερινότητα όπου οι ειδοποιήσεις, οι ειδήσεις και τα social media γεμίζουν κάθε κενό της ημέρας, η ανάγκη για δραστηριότητες χωρίς οθόνες γίνεται ολοένα πιο έντονη. Τα λεγόμενα αναλογικά χόμπι –όπως το πλέξιμο, η ζωγραφική, τα παζλ ή το journaling σε χαρτί– επανέρχονται δυναμικά ως τρόπος αυτοφροντίδας και ψυχικής αποφόρτισης.
Energizing Hobby: Η νέα τάση ευεξίας του Tik Tok που μειώνει το στρες
Ο ψυχοθεραπευτής Phil Lane, MSW, LCSW, συγγραφέας του βιβλίου Understanding and Coping with Illness Anxiety, εξηγεί στο Psychology Τoday ότι αυτή η στροφή δεν είναι απλώς αισθητική ή νοσταλγική. Πρόκειται για μια προσαρμοστική αντίδραση σε έναν κόσμο που λειτουργεί διαρκώς σε ψηφιακή υπερδιέγερση. Όπως σημειώνει, οι απλές, χειροπιαστές δραστηριότητες επιτρέπουν στον εγκέφαλο να μετακινηθεί από την παθητική κατανάλωση περιεχομένου στη συνειδητή ενασχόληση, κάτι που βοηθά το νευρικό σύστημα να επιβραδύνει και να επανέλθει σε πιο ισορροπημένους ρυθμούς.
Γιατί ανεβαίνουν τώρα τα αναλογικά χόμπι
Σύμφωνα με στοιχεία που αναφέρονται σε πρόσφατο ρεπορτάζ του CNN, οι αναζητήσεις για "analog hobbies” στην ιστοσελίδα του καταστήματος Michael’s αυξήθηκαν κατά 136% μέσα σε έξι μήνες, ενώ τα σετ πλεξίματος σημείωσαν αύξηση 1.200% το 2025. Ο επικεφαλής εμπορευμάτων της εταιρείας μιλά για "μεγάλη πολιτισμική αλλαγή".
Η άνοδος αυτή δεν εμφανίστηκε τυχαία. Δεδομένα δείχνουν ότι η στροφή προς απλές δραστηριότητες άρχισε να ενισχύεται μετά την πανδημία, όταν πολλοί αναζητούσαν τρόπους να διαχειριστούν την απομόνωση, το άγχος και την αβεβαιότητα. Από τότε, η ανάγκη για πιο αργούς ρυθμούς φαίνεται να παραμένει.
Το πρόβλημα του doomscrolling και το στρες
Το συνεχές scrolling δεν είναι απλώς συνήθεια. Είναι τρόπος έκθεσης σε αδιάκοπα ερεθίσματα: ειδήσεις, εικόνες, συγκρίσεις, φόβο. Αυτή η διαρκής επαφή με πληροφορίες ενεργοποιεί το σύστημα στρες του σώματος. Η κορτιζόλη, η ορμόνη που σχετίζεται με την αντίδραση σε απειλές, αυξάνεται όταν βομβαρδίζεσαι από αρνητικά ή έντονα ερεθίσματα.
Όταν αυτό γίνεται καθημερινά, μπορεί να νιώθεις κόπωση, εκνευρισμό, δυσκολία συγκέντρωσης ή μια μόνιμη ανησυχία στο φόντο της ημέρας σου. Η ανάγκη για επιβράδυνση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά φυσική αντίδραση του οργανισμού.
Ζέτα Μακρυπούλια: Πώς μειώνει το στρες με ένα απλό καθημερινό τελετουργικό
Πώς λειτουργούν τα αναλογικά χόμπι στο μυαλό σου
Αν πλέκεις ένα κασκόλ ή λύνεις ένα παζλ, χρειάζεται να μείνεις συγκεντρωμένη. Οι κινήσεις επαναλαμβάνονται, ο ρυθμός γίνεται σταθερός και το αποτέλεσμα προχωράει βήμα-βήμα. Δεν μπορείς να είσαι ταυτόχρονα απορροφημένη και αφηρημένη. Μια γυναίκα που συμμετείχε σε ομάδα πλεξίματος περιέγραψε το όφελος απλά: "Σου δίνει κάτι να κάνεις με τα χέρια ώστε να μην είσαι στο κινητό". Αυτή η φράση συνοψίζει τον πυρήνα της τάσης: μετατόπιση της προσοχής από την οθόνη στο σώμα.
Η ψυχολογική εξήγηση της απλότητας
Ο ψυχολόγος Ernst Kris είχε μιλήσει ήδη από το 1952 για την έννοια της "προσαρμοστικής παλινδρόμησης". Υποστήριζε ότι, σε πλαίσιο δημιουργικότητας ή παιχνιδιού, μια επιστροφή σε πιο απλούς, παιδικούς τρόπους λειτουργίας μπορεί να είναι υγιής και υποστηρικτική για τον ψυχισμό.
Τα αναλογικά χόμπι λειτουργούν με παρόμοια λογική. Δεν εγκαταλείπεις τις ευθύνες σου, αλλά βρίσκεις έναν ασφαλή χώρο απλότητας μέσα στη σύνθετη καθημερινότητα. Είναι ένας τρόπος να παίρνεις ανάσα χωρίς να "φεύγεις" από τη ζωή σου.
Αναλογική ζωή σε ψηφιακό κόσμο
Η έννοια του "analog lifestyle" δεν σημαίνει πλήρη αποχή από την τεχνολογία. Δεν είναι απλώς ένα σύντομο digital detox. Είναι μια συνειδητή επιλογή να εντάξεις στη ρουτίνα σου δραστηριότητες πιο αργές, απτές και ήσυχες. Η εικόνα του αναλογικού ρολογιού το περιγράφει καλά: δεν σου δίνει έτοιμη την ώρα, αλλά σε καλεί να κοιτάξεις, να παρατηρήσεις, να συμμετάσχεις. Κάπως έτσι λειτουργούν και τα αναλογικά χόμπι στη ζωή σου.
Στην πράξη, όταν μιλάμε για αναλογικά χόμπι, δεν αναφερόμαστε σε κάτι εξωτικό ή δύσκολο. Πρόκειται για απλές δραστηριότητες που δεν χρειάζονται οθόνη και βασίζονται στη χειροπιαστή εμπειρία. Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν, μεταξύ άλλων:
- πλέξιμο και βελονάκι
- κέντημα και ράψιμο
- ζωγραφική και σχέδιο
- παζλ και επιτραπέζια παιχνίδια
- κεραμική και χειροτεχνίες
- journaling και γραφή σε χαρτί
- ανάγνωση έντυπων βιβλίων
- κηπουρική και φροντίδα φυτών
Κοινός παρονομαστής όλων αυτών είναι ότι απαιτούν χρόνο, συγκέντρωση και σωματική συμμετοχή, μεταφέροντας την προσοχή από την οθόνη στα χέρια και στο παρόν.
Η επιστροφή των "γιαγιαδίστικων" χόμπι: Πώς μπορούν να λειτουργήσουν ως φυσικό αγχολυτικό