Υπάρχουν περίοδοι σε μια σχέση που όλα μοιάζουν να βρίσκονται σε μια γκρίζα ζώνη. Δεν είσαι απαραίτητα δυστυχισμένη, αλλά ούτε και πραγματικά ευτυχισμένη. Μπορεί να αγαπάς τον σύντροφό σου, να έχετε κοινές αναμνήσεις και να μη φαντάζεσαι εύκολα την καθημερινότητά σου χωρίς εκείνον, αλλά ταυτόχρονα να αναρωτιέσαι αν θέλεις πραγματικά να συνεχίσεις μαζί του. Και κάπως έτσι εμφανίζεται το ερώτημα: "Να μείνω ή να φύγω;". Η αμφιθυμία γύρω από μια σημαντική ερωτική σχέση μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς σε φέρνει αντιμέτωπη με διαφορετικά συναισθήματα, ανάγκες και φόβους. Από τη μία, μπορεί να φοβάσαι ότι θα χάσεις κάτι σημαντικό και, από την άλλη, να αισθάνεσαι ότι δεν παίρνεις πλέον από τη σχέση όσα χρειάζεσαι.
Χωρισμός: Η τοξική συνήθεια που καταστρέφει τις σχέσεις χωρίς να το καταλαβαίνεις
Σε άρθρο της στο Psychology Today, η Dr. Alexandra H. Solomon, κλινική καθηγήτρια στο πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη Θεραπεία Γάμου και Οικογένειας του Northwestern University, προσεγγίζει ακριβώς αυτό το δίλημμα. Συγκεντρώνει ιδέες και ερωτήσεις αυτοπαρατήρησης, βασισμένες σε εμπειρίες ανθρώπων που βρέθηκαν σε ένα αντίστοιχο σταυροδρόμι της προσωπικής τους ζωής. Το βασικό μήνυμα είναι ότι δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις ούτε μία λύση που να ταιριάζει σε όλους. Υπάρχουν, όμως, ορισμένοι τρόποι να ακούσεις καλύτερα τον εαυτό σου και να καταλάβεις τι πραγματικά θέλεις.
Δεν ξέρω αν θέλω να χωρίσω: 10 ερωτήσεις που βοηθούν
1. Αναρωτήσου αν μπορείς να είσαι ο εαυτός σου μέσα στη σχέση
Μερικές φορές εστιάζεις τόσο πολύ στο αν ο σύντροφός σου είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για εσένα, που ξεχνάς να εξετάσεις κάτι εξίσου σημαντικό: ποια γίνεσαι εσύ όταν βρίσκεσαι μαζί του. Νιώθεις ελεύθερη να εκφράζεις τις απόψεις σου; Μπορείς να μιλάς για όσα σε απασχολούν χωρίς να φοβάσαι την αντίδρασή του; Αισθάνεσαι ότι εξελίσσεσαι ή ότι περιορίζεις κομμάτια του εαυτού σου για να διατηρήσεις την ισορροπία;
Η ειδικός προτείνει να στρέψεις την προσοχή στις προσωπικές σου αξίες και να αναρωτηθείς αν η σχέση σου σε βοηθά να ζεις σύμφωνα με αυτές. Δεν έχει σημασία μόνο αν αγαπάς τον άλλον, αλλά και αν μπορείς να είσαι η εκδοχή του εαυτού σου που θέλεις μέσα σε αυτή τη σχέση.
2. Δες πώς αισθάνεσαι τις περισσότερες ημέρες, όχι μόνο στις καλές στιγμές
Όλες οι σχέσεις έχουν σκαμπανεβάσματα. Μπορεί να υπάρχουν υπέροχες ημέρες, όμορφες κοινές εμπειρίες και στιγμές που σου θυμίζουν γιατί ερωτεύτηκες τον σύντροφό σου. Ωστόσο, για να αξιολογήσεις τη σχέση σου, χρειάζεται να κοιτάξεις τη συνολική εικόνα και όχι μόνο τις εξαιρέσεις.
Πώς αισθάνεσαι τις περισσότερες ημέρες όταν είστε μαζί; Υπάρχει τρυφερότητα, ασφάλεια, γέλιο και επικοινωνία ή κυριαρχούν η ένταση, η απογοήτευση και η συναισθηματική απόσταση; Μία από τις σκέψεις που ξεχωρίζει στο άρθρο είναι να παρατηρείς πώς αισθάνεσαι δίπλα στον σύντροφό σου: σαν να λάμπεις περισσότερο ή σαν να σβήνει σταδιακά η διάθεσή σου;
Εξίσου σημαντικό είναι να εξετάσεις την πραγματική συμπεριφορά του και όχι μόνο τις υποσχέσεις ή τις δυνατότητες που βλέπεις σε εκείνον. Μην αξιολογείς τη σχέση αποκλειστικά με βάση το τι θα μπορούσε να γίνει, αλλά με βάση αυτό που είναι σήμερα.
3. Παρατήρησε τι σου λέει το σώμα σου
Όταν βρίσκεσαι μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα, είναι εύκολο να εγκλωβιστείς σε ατελείωτες σκέψεις και υποθετικά σενάρια. Τι θα γίνει αν χωρίσω; Θα το μετανιώσω; Μήπως δεν θα ξαναβρώ κάποιον που να με αγαπά; Η Solomon προτείνει να δώσεις χώρο και στα σωματικά σου συναισθήματα, αντί να προσπαθείς να αναλύσεις τα πάντα αποκλειστικά με τη λογική.
Για παράδειγμα, όταν φαντάζεσαι ότι συνεχίζεις τη σχέση, τι αισθάνεσαι; Ηρεμία, ανακούφιση, ενθουσιασμό ή βάρος; Και όταν σκέφτεσαι τον χωρισμό, εμφανίζεται φόβος, θλίψη ή μήπως μια αίσθηση ελευθερίας;
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σωματική αντίδραση αποτελεί από μόνη της απάντηση. Το άγχος μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και όταν σκέφτεσαι μια απόφαση που τελικά είναι σωστή για εσένα. Μπορεί, όμως, να σε βοηθήσει να αναγνωρίσεις συναισθήματα που προσπαθείς να παραμερίσεις.
4. Φαντάσου τη ζωή σου σε πέντε χρόνια
Μία ακόμη ενδιαφέρουσα προσέγγιση είναι να μεταφέρεις νοερά τον εαυτό σου στο μέλλον. Φαντάσου ότι έχουν περάσει πέντε χρόνια και η καθημερινότητά σου παραμένει περίπου ίδια με τη σημερινή. Θα ήθελες να εξακολουθείς να βρίσκεσαι στην ίδια σχέση, με τα ίδια προβλήματα και τις ίδιες δυσκολίες;
Ή, αντίθετα, όταν φαντάζεσαι τον εαυτό σου στο μέλλον, βλέπεις μια διαφορετική ζωή, στην οποία αισθάνεσαι πιο ελεύθερη και περισσότερο ικανοποιημένη; Η άσκηση αυτή δεν έχει σκοπό να προβλέψει το μέλλον. Σε βοηθά, όμως, να εξετάσεις αν η σημερινή σχέση συμβαδίζει με τη ζωή που θέλεις να δημιουργήσεις.
5. Μην αγνοείς τις στιγμές που κάτι μέσα σου αλλάζει
Μερικές φορές η συνειδητοποίηση ότι μια σχέση δεν σε καλύπτει δεν έρχεται σταδιακά, αλλά μέσα από ένα συγκεκριμένο περιστατικό. Μπορεί να είναι μια συμπεριφορά που επαναλαμβάνεται, μια δύσκολη συζήτηση στην οποία δεν αισθάνθηκες ότι σε άκουσαν ή μια στιγμή που συνειδητοποίησες ότι δεν θέλεις πλέον να περνάς χρόνο με τον σύντροφό σου. Στο άρθρο της, η Solomon αναφέρεται σε τέτοιες στιγμές συνειδητοποίησης, τις οποίες περιγράφει ως "alarm-clock moments". Πρόκειται για περιστατικά που λειτουργούν σαν ξυπνητήρι και σε κάνουν να δεις τη σχέση με διαφορετικό τρόπο. Αναρωτήσου αν υπάρχει κάτι που επαναλαμβάνεται και σε πληγώνει ή αν έχεις αρχίσει να συμβιβάζεσαι με συμπεριφορές που παλαιότερα δεν θα αποδεχόσουν.
6. Μίλησε με ανθρώπους που εμπιστεύεσαι
Όταν βρίσκεσαι μέσα σε μια σχέση, δεν είναι πάντα εύκολο να δεις καθαρά τι συμβαίνει. Τα συναισθήματα, οι αναμνήσεις και η συνήθεια μπορεί να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείς την κατάσταση. Μια συζήτηση με έναν άνθρωπο που εμπιστεύεσαι μπορεί να σου προσφέρει μια διαφορετική οπτική. Επίλεξε κάποιον που σε γνωρίζει καλά, αλλά δεν θα προσπαθήσει να αποφασίσει για εσένα.
Μπορείς, επίσης, να αναζητήσεις τη βοήθεια ενός ψυχοθεραπευτή, ώστε να εξερευνήσεις τι κρύβεται πίσω από την αμφιθυμία σου και ποιες ανάγκες σου δεν έχουν καλυφθεί. Στόχος δεν είναι να ακολουθήσεις τη γνώμη κάποιου άλλου, αλλά να αποκτήσεις μεγαλύτερη σαφήνεια για τη δική σου.
7. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο
Δεν χρειάζεται να πάρεις μια τόσο σημαντική απόφαση μέσα σε μία ημέρα, ειδικά όταν αισθάνεσαι μπερδεμένη ή βρίσκεσαι υπό συναισθηματική πίεση. Η ειδικός αναφέρεται στην αξία της υπομονής και της αποδοχής της αμφιθυμίας. Μάλιστα, μία από τις ιδέες που παρουσιάζει είναι η δυνατότητα να επιλέξεις συνειδητά να μην αποφασίσεις ακόμη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αναβάλλεις επ' αόριστον μια απόφαση που γνωρίζεις ότι χρειάζεται να πάρεις. Σημαίνει ότι επιτρέπεις στον εαυτό σου να επεξεργαστεί όσα αισθάνεται, να καταγράψει τις σκέψεις του και να καταλάβει πώς έφτασε σε αυτό το σημείο. Μπορείς να γράψεις σε ένα ημερολόγιο τι σε κάνει να θέλεις να μείνεις και τι σε κάνει να σκέφτεσαι τον χωρισμό. Με τον χρόνο, ίσως αρχίσεις να αναγνωρίζεις μοτίβα που μέχρι τώρα δεν είχες παρατηρήσει.
8. Αναρωτήσου αν μένεις από αγάπη ή από φόβο
Είναι μια από τις πιο δύσκολες ερωτήσεις που μπορείς να θέσεις στον εαυτό σου. Μήπως παραμένεις στη σχέση επειδή φοβάσαι τη μοναξιά; Επειδή έχετε επενδύσει πολλά χρόνια μαζί; Επειδή σε τρομάζει η ιδέα να ξεκινήσεις ξανά από την αρχή ή να πληγώσεις τον σύντροφό σου;
Αυτοί οι φόβοι είναι ανθρώπινοι και δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι η σχέση πρέπει να τελειώσει. Αξίζει, όμως, να εξετάσεις αν αποτελούν τον βασικό λόγο για τον οποίο συνεχίζεις. Η Solomon συμπεριλαμβάνει στις ερωτήσεις αυτοπαρατήρησης το εξής δίλημμα: "Λειτουργώ από φόβο ή από αγάπη;". Η απάντηση μπορεί να σε βοηθήσει να ξεχωρίσεις την πραγματική επιθυμία να είσαι με κάποιον από την ανάγκη να αποφύγεις μια δύσκολη αλλαγή.
9. Αναρωτήσου αν θα ήθελες να έχεις την ίδια σχέση αν λύνονταν τα προβλήματα
Μερικές φορές αυτό που σε κάνει να αμφιβάλλεις δεν είναι ο ίδιος ο σύντροφός σου, αλλά συγκεκριμένα προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί στη σχέση. Ίσως δυσκολεύεστε στην επικοινωνία, έχετε απομακρυνθεί συναισθηματικά ή δεν περνάτε πλέον αρκετό χρόνο μαζί. Σε αυτή την περίπτωση, αξίζει να αναρωτηθείς: Αν όλα αυτά τα προβλήματα διορθώνονταν, θα ήθελα πραγματικά να συνεχίσω μαζί του;
Αν η απάντηση είναι ναι, ίσως υπάρχει κάτι που θέλεις να προσπαθήσεις να αλλάξεις. Φυσικά, αυτό προϋποθέτει ότι και οι δύο αναγνωρίζετε τις δυσκολίες και είστε διατεθειμένοι να εργαστείτε για τη σχέση. Αν, αντίθετα, ακόμη και στη σκέψη μιας σχέσης χωρίς τα σημερινά προβλήματα δεν αισθάνεσαι ότι θέλεις να παραμείνεις, ίσως χρειάζεται να εξετάσεις βαθύτερα τι έχει αλλάξει μέσα σου.
10. Σκέψου τι θα συμβούλευες την καλύτερή σου φίλη
Μια τελευταία άσκηση που προτείνει η ειδικός είναι να αλλάξεις προσωρινά οπτική. Φαντάσου ότι η καλύτερή σου φίλη βρίσκεται ακριβώς στην ίδια σχέση με εσένα. Σου περιγράφει όσα συμβαίνουν, τις δυσκολίες της, τις αμφιβολίες της και τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεται.
Τι θα της έλεγες; Θα την ενθάρρυνες να προσπαθήσει περισσότερο ή θα της έλεγες ότι αξίζει να αναζητήσει κάτι διαφορετικό; Μερικές φορές είναι πιο εύκολο να αναγνωρίσεις τι χρειάζεται ένας άνθρωπος που αγαπάς παρά να παραδεχτείς τι χρειάζεσαι εσύ.