Από την Αθανασία Παππά, πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Εμμηνόπαυσης (ΕΛ.ΕΤ.ΕΜ.), επισκέπτρια Υγείας.
H ξηρότητα και η ατροφία του κόλπου είναι συμπτώματα που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση και πολλές από εμάς τα έχουμε ήδη αντιμετωπίσει, συνήθως όταν αρχίζει η περιεμμηνόπαυση. Επίσης, αποτελούν δύο από τα πιο συχνά, αλλά λιγότερο συζητημένα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.
Παρά το γεγονός ότι επηρεάζουν σημαντικό ποσοστό γυναικών, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 45 ετών, εξακολουθούν να περιβάλλονται από σιωπή και δισταγμό. Ωστόσο, η κατανόηση αυτών των συμπτωμάτων και των διαθέσιμων λύσεων μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής μας. Η περιεμμηνόπαυση, η μεταβατική περίοδος πριν από την πλήρη εμμηνόπαυση, σηματοδοτεί την έναρξη σημαντικών ορμονικών αλλαγών στο γυναικείο σώμα. Καθώς τα επίπεδα των οιστρογόνων αρχίζουν να μειώνονται, οι ιστοί του κόλπου υφίστανται σταδιακές αλλαγές που μπορεί να προκαλέσουν δυσφορία και να επηρεάσουν την καθημερινότητά μας.
Κολπική ξηρότητα; Οι 6 θαυματουργές βιταμίνες που πραγματικά λειτουργούν
Τι είναι η κολπική ατροφία;
Η κολπική ατροφία, γνωστή και ως ατροφική κολπίτιδα ή ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης, αναφέρεται στη λέπτυνση, την ξήρανση και τη φλεγμονή των κολπικών τοιχωμάτων λόγω της μείωσης των οιστρογόνων. Αυτή η κατάσταση δεν επηρεάζει μόνο τον κόλπο, αλλά μπορεί να επεκταθεί και στην ουρήθρα και την ουροδόχο κύστη, προκαλώντας ευρύτερα ουρογεννητικά προβλήματα.
Τα συμπτώματα που πρέπει να αναγνωρίσουμε
Η κολπική ξηρότητα είναι συχνά το πρώτο σύμπτωμα που παρατηρούμε. Μπορεί να εκδηλωθεί ως αίσθημα τραβήγματος, καψίματος ή γενικής δυσφορίας στην περιοχή του κόλπου. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, μπορεί να εμφανιστούν και άλλα συμπτώματα:
• Πόνος ή δυσφορία κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
• Ελαφριά αιμορραγία μετά την επαφή.
• Κνησμός ή τσούξιμο στην κολπική περιοχή.
• Αυξημένη συχνότητα ουρολοιμώξεων.
• Επείγουσα ανάγκη για ούρηση και πιθανή ακράτεια ούρων.
Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι απλώς σωματικά ενοχλήματα, αλλά και επηρεάζουν την αυτοπεποίθηση, την οικειότητα στις σχέσεις μας και τη συναισθηματική μας ευεξία. Πολλές γυναίκες αισθάνονται άβολα να συζητήσουν αυτά τα θέματα ακόμα και με τον γυναικολόγο τους, με αποτέλεσμα να υποφέρουν σιωπηλά.
Ποια είναι τα αίτια;
Τα οιστρογόνα διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση της υγείας των κολπικών ιστών. Βοηθούν στη διατήρηση της ελαστικότητας του κόλπου, την παραγωγή φυσικής λίπανσης και τη διατήρηση του υγιούς pH, που προστατεύει από λοιμώξεις. Όταν τα επίπεδα των οιστρογόνων μειώνονται, οι κολπικοί ιστοί γίνονται λεπτότεροι, λιγότερο ελαστικοί και παράγουν λιγότερη υγρασία. Το pH του κόλπου αυξάνεται, καθιστώντας το περιβάλλον πιο ευάλωτο σε λοιμώξεις.
Λύσεις και θεραπείες για την κολπική ξηρότητα και ατροφία
Η καλή είδηση είναι ότι υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες για την κολπική ξηρότητα και ατροφία. Οι επιλογές κυμαίνονται από απλές λύσεις χωρίς συνταγή έως ιατρικές παρεμβάσεις.
Α. Τα ενυδατικά προϊόντα και τα λιπαντικά μπορούν να παρέχουν άμεση ανακούφιση. Τα κολπικά ενυδατικά, που εφαρμόζονται τακτικά, βοηθούν στη διατήρηση της υγρασίας των ιστών.
Β. Για σοβαρότερες περιπτώσεις η τοπική ορμονική θεραπεία με οιστρογόνα σε μορφή κρέμας, δακτυλίου ή υπόθετων είναι εξαιρετικά αποτελεσματική.
Γ. Υπάρχουν, επίσης, μη ορμονικές επιλογές καθώς και νεότερες τεχνολογίες, όπως η θεραπεία με λέιζερ ή η ραδιοσυχνότητα, που υποστηρίζεται ότι βελτιώνουν την κολπική υγεία, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Οι συνήθειες που βοηθούν
Πέρα από τις ιατρικές θεραπείες, ορισμένες συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν:
• Η τακτική σεξουαλική δραστηριότητα, είτε με σύντροφο είτε μόνες, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος στην περιοχή και βοηθά στη διατήρηση της ελαστικότητας των ιστών.
• Οι ασκήσεις Kegel ενισχύουν τους μυς της περιοχής.
• Η αποφυγή αρωματικών προϊόντων, σαπουνιών αλλά και υφασμάτων που ερεθίζουν την περιοχή συμβάλλει στην πρόληψη επιπλέον δυσφορίας.
Η στάση της γάτας και η άσκηση Kegel για καλύτερο σεξ
Σπάζοντας τη σιωπή
Ίσως το πιο σημαντικό βήμα είναι να μιλήσουμε ανοιχτά γι’ αυτά τα θέματα. Δεν υπάρχει λόγος ντροπής ή αμηχανίας για κάτι που αποτελεί φυσικό μέρος της γήρανσης. Μιλώντας με τον γυναικολόγο μας, μοιραζόμενες τις εμπειρίες μας με άλλες γυναίκες και αναζητώντας τη σωστή πληροφόρηση, μπορούμε να βρούμε τις λύσεις που ταιριάζουν στις ανάγκες μας.
Η εμμηνόπαυση και τα συμπτώματά της δε χρειάζεται να υποβαθμίσουν την ποιότητα της ζωής μας. Με την κατάλληλη ενημέρωση, υποστήριξη και θεραπεία μπορούμε να διατηρήσουμε την υγεία, την άνεση και την ευημερία μας σε όλες τις φάσεις της ζωής μας.