Πολλές φορές υποτιμάται η αξία του να είναι το ρινικό διάφραγμα ευθύ και να χαρίζει ελεύθερη ροή αέρα.
Το διάφραγμα είναι ένας οστεοχόνδρινος σχηματισμός που χωρίζει τη ρινική κοιλότητα στα δύο και επιτρέπει την ομαλή ροή του αέρα. Όταν αυτό είναι πολύ στραβό ή έντονα παρεκτοπισμένο, η αναπνοή δυσχεραίνεται, ειδικά κατά τη διάρκεια της κατάκλισης, οδηγώντας σε διαταραχές του ύπνου και χρόνια κόπωση.
Πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να αναπνέουν κατά κύριο λόγο από το στόμα χωρίς να το καταλαβαίνουν, θεωρώντας πως απλώς "έτσι πρέπει να αναπνέουν", ενώ στην πραγματικότητα το πρόβλημα οφείλεται στη μύτη τους. Αποτέλεσμα αυτού; Συχνές αφυπνίσεις, ανήσυχος ύπνος ή ακόμη και δυσκολία της εισόδου σε φάση βαθύ ύπνου.
Η χρόνια έλλειψη ενός ποιοτικού ύπνου μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα, αλλά και στην πνευματική διαύγεια, τη διάθεση και τη δυνατότητα συγκέντρωσης μέσα στην ημέρα. Φυσικά, η όλη κατάσταση επιδεινώνεται με την πάροδο των ετών, όταν αναβάλλεται η αντιμετώπισή της. Η έγκαιρη διάγνωση και η ορθή αντιμετώπιση είναι καθοριστικής σημασίας σε αυτά τα περιστατικά.
Η διαφραγματοπλαστική, μόνη της ή/και σε συνδυασμό με λειτουργική ρινοπλαστική – κογχοπλαστική ή FESS (ενδοσκοπική χειρουργική των παραρρίνιων κόλπων), αποτελεί τη λύση που θα προσφέρει μια ολιστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που εντοπίζονται σε κάθε μύτη.
Γιατί το στραβό διάφραγμα μας διαταράσσει τον ύπνο;
Το στραβό ρινικό διάφραγμα (σκολίωση του ρινικού διαφράγματος) μπορεί υπό συνθήκες να επηρεάσει έντονα τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο οργανισμός κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Πώς συμβαίνει αυτό; Όταν η ροή του αέρα δεν είναι ομαλή από την περιοχή της μύτης, τότε ο εγκέφαλος λαμβάνει σήματα ότι η αναπνοή δεν επαρκεί και ενεργοποιεί μηχανισμούς "έκτακτης ανάγκης". Αυτοί οι μηχανισμοί μπορεί να είναι από πολύ ανεπαίσθητοι, όπως π.χ. συχνές αλλαγές θέσης ή μικροαφυπνίσεις που δεν θυμάσαι το πρωί, έως πιο έντονοι, όπως έντονο ροχαλητό από τη μύτη που οδηγεί σε νυχτερινές αφυπνίσεις με την αίσθηση ότι δεν σου φθάνει ο αέρας (άπνοιες).
Το σώμα τότε στρέφεται σε μια "πιο επιφανειακή" αναπνοή, με αποτέλεσμα έναν διακεκομμένο ύπνο που δεν επιτρέπει στους κύκλους REM και βαθύ ύπνου να ολοκληρωθούν σωστά, στερώντας από το σώμα την ουσιαστική ξεκούραση και αποκατάσταση.
Επιπλέον, ορισμένα από αυτά τα περιστατικά αναπτύσσουν μια χρόνια υπερδιέγερση του "συστήματος stress", καθώς ο οργανισμός προσπαθεί συνεχώς να αντισταθμίσει την ανεπαρκή αναπνοή. Η κατάσταση αυτή εκδηλώνεται με αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης που επιδεινώνουν την αϋπνία, επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση, οδηγούν σε ευερεθιστότητα και αίσθημα "ανεξήγητου" άγχους.
Η χειρουργική διόρθωση ενός στραβού διαφράγματος, αλλά και του συνόλου των ανατομικών προβλημάτων της μύτης που επηρεάζουν σε αυτόν τον βαθμό την καθημερινότητα, αποκαθιστά τη φυσιολογική ροή αέρα και επιτρέπει στον οργανισμό να μπει σε βαθύτερα στάδια ύπνου και να ανακτήσει τη φυσική ισορροπία του.
Μετά τη διόρθωση, οι ασθενείς αναφέρουν ότι κοιμούνται για πρώτη φορά "ήσυχα και βαθιά", χωρίς να ξυπνούν κουρασμένοι, κάτι που δείχνει πόσο καταλυτικός μπορεί να είναι ο ρόλος της σωστής αναπνοής στην ποιότητα του ύπνου.
Συμπτώματα που συνοδεύουν το στραβό ρινικό διάφραγμα
Τα συμπτώματα που συνοδεύουν το στραβό ρινικό διάφραγμα είναι πολύ περισσότερα από ένα ήπιο "μπούκωμα στη μύτη". Αρχικά, η χρόνια ρινική απόφραξη οδηγεί σε μόνιμη αίσθηση "βουλωμένης μύτης", με αποτέλεσμα ο ασθενής να αναγκάζεται να αναπνέει κυρίως από το στόμα. Αυτή η κατάσταση προκαλεί ερεθισμό και ξηρότητα στο λαιμό, ιδιαίτερα κατά τις πρωινές ώρες.
Η δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη, ακόμη και σε χαλαρές δραστηριότητες, επηρεάζει τη φυσική αντοχή, ενώ σε άτομα που αθλούνται επαγγελματικά μπορεί να ελαττώσει αισθητά την απόδοσή τους.
Είναι σημαντικό να τονιστεί εδώ πως τα παραπάνω συμπτώματα εξελίσσονται σταδιακά, με αποτέλεσμα συχνά να θεωρούνται μια "φυσιολογική κατάσταση". Ωστόσο, όταν υπάρχει η υπόνοια, είναι πολύτιμη μια έγκυρη αξιολόγηση από εξειδικευμένο ΩΡΛ που θα εντοπίσει τις πιθανές αιτίες και θα προτείνει για κάθε περιστατικό τις κατάλληλες λύσεις που θα αποκαταστήσουν την ποιοτική ρινική αναπνοή.
Πώς αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της κακής αναπνοής από τη μύτη;
Η θέση της λειτουργικής ρινοπλαστικής ως λύση
Η λειτουργική ρινοπλαστική αποτελεί μια σύγχρονη ολοκληρωμένη θεραπευτική προσέγγιση που στοχεύει στην αποκατάσταση της αναπνευστικής λειτουργίας της μύτης και, όπου το επιθυμεί ο ασθενής, στην παράλληλη αισθητική της βελτίωση.
Σε αντίθεση με την κλασική διαφραγματοπλαστική που επικεντρώνεται αποκλειστικά στον ευθειασμό του διαφράγματος, η λειτουργική ρινοπλαστική εξετάζει τη δομή της μύτης συνολικά. Αυτό σημαίνει ότι λαμβάνεται ταυτόχρονα υπόψη η ποιότητα του ρινικού βλεννογόνου, η ανατομία των ρινικών κογχών, η θέση του ρινικού σκελετού, η δυναμική των ρινικών βαλβίδων, η απόσταση της μύτης από το άνω χείλος κ.ά.
Με τη χρήση σύγχρονων τεχνικών, ο/η χειρουργός ΩΡΛ αναδιαμορφώνει συνολικά τις δομές της μύτης, εξασφαλίζοντας την ομαλή διέλευση του αέρα και τη σωστή υποστήριξη του ρινικού πλαισίου. Εφόσον ο ασθενής το επιθυμεί, η λειτουργική ρινοπλαστική μπορεί να συμπεριλάβει και αισθητικές βελτιώσεις, όπως διόρθωση του ύβου (καμπούρας), των ασυμμετριών, της στήριξης και προβολής της μύτης, με στόχο ένα αρμονικό και φυσικό σε κάθε πρόσωπο αποτέλεσμα.
Πριν την επέμβαση πραγματοποιείται μια λεπτομερής κλινική αξιολόγηση και, συχνά, μια τρισδιάστατη (3D) απεικόνιση της μύτης.
Η χειρουργική διαδικασία της λειτουργικής ρινοπλαστικής γίνεται υπό γενική αναισθησία και οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες μέσα σε λίγες ημέρες. Η πλήρης αποκατάσταση της αναπνοής και της εμφάνισης της μύτης γίνεται αισθητή σταδιακά, καθώς υποχωρεί το μετεγχειρητικό οίδημα.
Ευχαριστούμε την Δρ. Ειρήνη Μάντζαρη, χειρουργό ΩΡΛ, με εξειδίκευση στη λειτουργική και αισθητική ρινοπλαστική.