Η ύπνωση βρέθηκε τις τελευταίες ημέρες ξανά στην επικαιρότητα, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη. Υπνοθεραπευτής, στον οποίο φέρεται να είχε σταλεί από την κατηγορούμενη γιατρό φωτογραφία του τραγουδιστή κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης, βρέθηκε στο επίκεντρο των δημοσιευμάτων και της έρευνας των Αρχών. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι δεν είναι γιατρός και ότι είναι υπνωτιστής και υπνοθεραπευτής. Η επικαιρότητα, λοιπόν, έφερε έναν όρο που για πολλούς εξακολουθεί να είναι συνδεδεμένος με εικόνες από ταινίες: ένα ρολόι που αιωρείται μπροστά στα μάτια σου, έναν υπνωτιστή που σου δίνει εντολές και μια κατάσταση στην οποία μοιάζεις να μην έχεις τον έλεγχο του εαυτού σου. Η πραγματικότητα της υπνοθεραπείας, όμως, είναι αρκετά διαφορετική, σύμφωνα με τους ειδικούς της Cleveland Clinic.
Υπνοθεραπεία: Ερωτήσεις και απαντήσεις
Τι είναι η ύπνωση;
Η ύπνωση, γνωστή και ως υπνοθεραπεία όταν χρησιμοποιείται θεραπευτικά, είναι μια κατάσταση βαθιάς χαλάρωσης και έντονης συγκέντρωσης. Πρόκειται για μια μορφή συμπληρωματικής θεραπείας, η οποία μπορεί να χρησιμοποιείται παράλληλα με τις συνήθεις ιατρικές ή ψυχολογικές προσεγγίσεις.
Κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας, ένας κατάλληλα εκπαιδευμένος και πιστοποιημένος υπνωτιστής ή υπνοθεραπευτής σε καθοδηγεί χρησιμοποιώντας λεκτικά ερεθίσματα, επανάληψη και νοητικές εικόνες. Ο στόχος είναι να εστιάσεις περισσότερο την προσοχή σου και να γίνεις πιο δεκτική σε προτάσεις που αφορούν αλλαγές στις αντιλήψεις, τις αισθήσεις, τα συναισθήματα, τις σκέψεις ή τις συμπεριφορές σου. Με απλά λόγια, δεν πρόκειται για ύπνο με την κλασική έννοια. Βρίσκεσαι σε μια κατάσταση έντονης συγκέντρωσης, ενώ παράλληλα χαλαρώνεις.
Δεν χάνεις τον έλεγχο όταν βρίσκεσαι σε ύπνωση
Αν έχεις στο μυαλό σου την εικόνα ενός ανθρώπου που υπνωτίζεται και παύει να έχει επίγνωση όσων συμβαίνουν γύρω του, ήρθε η ώρα να την αφήσεις στην άκρη. Η ύπνωση δεν σημαίνει ότι χάνεις τις αισθήσεις σου ή ότι κοιμάσαι. Οι περισσότεροι άνθρωποι θυμούνται όσα συμβαίνουν κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας. Μάλιστα, μπορεί να αποτελεί μια αρκετά ενεργή διαδικασία, καθώς συνεχίζεις να εστιάζεις και να σκέφτεσαι τις αλλαγές που θέλεις να κάνεις στη ζωή σου. Δεν πρόκειται, επομένως, για έλεγχο του μυαλού ή για πλύση εγκεφάλου. Η διαδικασία δεν λειτουργεί επειδή κάποιος άλλος αποφασίζει για σένα. Οι αλλαγές στις συνήθειες ή στην υγεία σου προκύπτουν από τις δικές σου επιλογές.
Πώς γίνεται μια συνεδρία υπνοθεραπείας;
Μια συνεδρία ύπνωσης ακολουθεί συνήθως τέσσερα βασικά στάδια: την εισαγωγή, την εμβάθυνση, τις προτάσεις και την επαναφορά.
1. Εισαγωγή
Στην αρχή ξεκινάς να χαλαρώνεις και να συγκεντρώνεις την προσοχή σου, αφήνοντας σταδιακά στην άκρη τους περισπασμούς.
Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από τη συγκέντρωση σε μια συγκεκριμένη εικόνα ή σκέψη, αργή και ελεγχόμενη αναπνοή ή προοδευτική μυϊκή χαλάρωση, κατά την οποία σφίγγεις και στη συνέχεια χαλαρώνεις τους μυς σου καθώς αναπνέεις.
2. Εμβάθυνση
Στη συνέχεια αυξάνεται ακόμη περισσότερο το επίπεδο χαλάρωσης και συγκέντρωσης.
Μπορεί, για παράδειγμα, να σου ζητηθεί να φανταστείς ότι κατεβαίνεις αργά μια σκάλα ή ότι βυθίζεσαι σε ένα άνετο κρεβάτι. Αυτή η φάση σε βοηθά να γίνεις περισσότερο δεκτική στις προτάσεις που θα ακολουθήσουν.
3. Προτάσεις
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της διαδικασίας. Ο υπνοθεραπευτής χρησιμοποιεί προσεκτικά επιλεγμένη γλώσσα και νοητικές εικόνες, προκειμένου να σε βοηθήσει να αλλάξεις τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεσαι, συμπεριφέρεσαι ή αντιδράς σε κάτι. Η πρόταση μπορεί να είναι πολύ συγκεκριμένη, όπως η προσπάθεια διακοπής του καπνίσματος, ή πιο γενική, όπως η διαχείριση του εργασιακού στρες.
4. Επαναφορά
Στο τέλος, ο θεραπευτής σε καθοδηγεί ώστε να βγεις σταδιακά από την κατάσταση ύπνωσης και να επιστρέψεις στην κανονική σου εγρήγορση. Μια συνεδρία διαρκεί συνήθως περίπου μία ώρα. Για να αρχίσεις να βλέπεις ή να αισθάνεσαι αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεσαι μια κατάσταση, μπορεί να χρειαστούν αρκετές συνεδρίες.
Σε τι μπορεί να βοηθήσει η υπνοθεραπεία;
Η ύπνωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διαχείριση μιας σειράς προβλημάτων και συμπτωμάτων. Στον τομέα της ψυχικής υγείας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά για ζητήματα όπως:
- η κατάθλιψη,
- οι κρίσεις πανικού,
- οι φοβίες,
- η διαταραχή μετατραυματικού στρες,
- το στρες και το άγχος, ιδιαίτερα πριν από ιατρικές ή οδοντιατρικές εξετάσεις.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση συμπτωμάτων που σχετίζονται με χρόνιες καταστάσεις, όπως ο χρόνιος πόνος, το άσθμα, η ινομυαλγία, η αϋπνία, το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και οι ημικρανίες.
Άλλες χρήσεις περιλαμβάνουν την υποστήριξη της απώλειας βάρους στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του υπέρβαρου ή της παχυσαρκίας, τη διαχείριση ορισμένων παρενεργειών άλλων θεραπειών, όπως η ναυτία και ο έμετος που σχετίζονται με θεραπείες για τον καρκίνο, καθώς και τη διακοπή του καπνίσματος και την ανακούφιση από εξάψεις και άλλα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.
Είναι ασφαλής η υπνοθεραπεία;
Η υπνοθεραπεία θεωρείται χαμηλού κινδύνου όταν πραγματοποιείται από κατάλληλα εκπαιδευμένο και πιστοποιημένο θεραπευτή. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε θεραπευτική προσέγγιση, δεν λειτουργεί απαραίτητα για όλους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν παρενέργειες μετά από μια συνεδρία, όπως ζάλη, υπνηλία ή κόπωση, πονοκέφαλος, αυξημένο άγχος ή δυσκολία στον ύπνο. Αν αισθανθείς οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα ή άλλα αρνητικά συναισθήματα, είναι σημαντικό να τα αναφέρεις στον υπνοθεραπευτή σου.
Πώς επιλέγεις υπνοθεραπευτή;
Εδώ χρειάζεται λίγη προσοχή. Η κατάλληλη εκπαίδευση και τα επαγγελματικά προσόντα έχουν σημασία. Η Cleveland Clinic συστήνει να αναζητήσεις έναν επαγγελματία υγείας με την απαραίτητη εκπαίδευση, άδεια άσκησης επαγγέλματος και επαγγελματικά διαπιστευτήρια σε έναν χώρο υγείας, όπως η ιατρική, η οδοντιατρική, η ψυχιατρική, η ψυχολογία, η κοινωνική εργασία ή η νοσηλευτική, και ο οποίος έχει επιπλέον εκπαίδευση στις τεχνικές ύπνωσης και υπνοθεραπείας.
Εξίσου σημαντικό είναι να αισθάνεσαι άνετα και να εμπιστεύεσαι τον άνθρωπο που έχεις απέναντί σου. Πριν από την πρώτη συνεδρία, θα πρέπει να συζητήσεις μαζί του τι θέλεις να πετύχεις και να είσαι ειλικρινής σχετικά με τους στόχους και τις προσδοκίες σου.
Η υπνοθεραπεία δεν αντικαθιστά την κλασική ιατρική φροντίδα. Αν έχεις νέα ή διαφορετικά συμπτώματα, χρειάζεται να απευθυνθείς στον γιατρό σου, καθώς μπορεί να απαιτείται παράλληλη ή διαφορετική θεραπεία.