Η χοληστερίνη δεν είναι μόνο θέμα βάρους ή διατροφικών ατασθαλιών. Μπορεί να επηρεάσει ακόμη και όσους φαίνονται αδύνατοι, δραστήριοι και προσεκτικοί με την υγεία τους. Ο καρδιολόγος Dr Oliver Guttman ανατρέπει τους πιο διαδεδομένους μύθους γύρω από τη χοληστερίνη και εξηγεί με σαφήνεια πώς να κρατήσεις την καρδιά σου προστατευμένη, χωρίς μυστικά ή υπερβολές.
Τι είναι η χοληστερίνη και γιατί δεν είναι πάντα κακή
Η χοληστερίνη είναι μια λιπαρή ουσία που βρίσκεται σε κάθε κύτταρο του σώματος και παίζει κρίσιμο ρόλο σε βασικές λειτουργίες, όπως η παραγωγή ορμονών και η διατήρηση της κυτταρικής δομής. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι:
► HDL ή "καλή” χοληστερίνη: βοηθά στη μεταφορά της περίσσειας χοληστερίνης στο ήπαρ για να αποβληθεί από το σώμα.
► LDL ή "κακή” χοληστερίνη: μπορεί να συσσωρευτεί στα τοιχώματα των αρτηριών και να προκαλέσει πλάκες, αυξάνοντας τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό.
Ο Dr Guttman επισημαίνει ότι το συνολικό νούμερο χοληστερίνης δεν αρκεί για να καταλάβεις τον κίνδυνο. Η αναλογία HDL και LDL, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες όπως η πίεση, η ηλικία, το κάπνισμα και η οικογενειακή ιστορία, καθορίζει πραγματικά πόσο ασφαλής είσαι.
Μύθος 1: Αν είσαι αδύνατη δεν κινδυνεύεις
Είναι συνηθισμένη η πεποίθηση ότι μόνο οι υπέρβαροι πρέπει να προσέχουν τη χοληστερίνη τους. Η αλήθεια είναι ότι η σωματική διάπλαση δεν λέει όλη την αλήθεια.
Ορισμένοι άνθρωποι παράγουν φυσιολογικά περισσότερη χοληστερίνη και μπορεί να έχουν υψηλά επίπεδα LDL παρά το αδύνατο σώμα τους. Επίσης, το κοιλιακό λίπος γύρω από τα όργανα συνδέεται με μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Δεδομένα δείχνουν ότι οι διατροφές πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά και πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα ενισχύουν την αποθήκευση αυτού του λίπους, ακόμη και σε άτομα που φαίνονται fit.
Η μόνη σίγουρη μέθοδος για να ξέρεις τα επίπεδά σου είναι η αιματολογική εξέταση.
Μύθος 2: Οι γυναίκες δεν χρειάζεται να ανησυχούν
Οι γυναίκες γενικά αναπτύσσουν καρδιοπάθειες αργότερα από τους άνδρες, κυρίως λόγω της προστασίας των οιστρογόνων πριν την εμμηνόπαυση. Παρόλα αυτά, ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά μετά την εμμηνόπαυση.
Ο Dr Guttman τονίζει την Daily Mail ότι τα συμπτώματα στις γυναίκες συχνά δεν είναι τα "κλασικά” του ανδρικού πληθυσμού. Γι’ αυτό η παρακολούθηση των επιπέδων χοληστερίνης και άλλων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου παραμένει κρίσιμη.
Μύθος 3: Οι στατίνες προκαλούν σοβαρές παρενέργειες
Οι στατίνες είναι φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερίνη και τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού. Αν και πολλοί φοβούνται μυϊκούς πόνους ή άλλες παρενέργειες, οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες.
Ο Dr Guttman εξηγεί ότι η ρήξη μυϊκού ιστού εμφανίζεται σε πολύ λίγους ασθενείς, ενώ μικρές αυξήσεις κινδύνου για διαβήτη τύπου 2 ή αλλαγές στη λειτουργία του ήπατος παρακολουθούνται με εξετάσεις αίματος. Σε περιπτώσεις δυσανεξίας, ο γιατρός μπορεί να προσαρμόσει τη δόση ή να προτείνει διαφορετικό σκεύασμα.
Μύθος 4: Η διατροφή δεν βοηθάει
Η σωστή διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη μείωση της LDL χοληστερίνης. Τρόφιμα πλούσια σε διαλυτές ίνες, όπως βρώμη, φασόλια και φακές, βοηθούν να δεσμευτεί η χοληστερίνη στο πεπτικό σύστημα και να αποβληθεί.
Σε έρευνα στο περιοδικό BMJ, η κατανάλωση βρώμης για δύο μέρες μείωσε την LDL κατά 10% σε άτομα με μεταβολικό σύνδρομο, δηλαδή συνδυασμό παχυσαρκίας, υψηλής πίεσης και αυξημένου σακχάρου, που αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Μύθος 5: Αν νιώθεις υγιής, είσαι ασφαλής
Η υψηλή χοληστερίνη συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα μέχρι να συμβεί κάτι σοβαρό. Γι’ αυτό αποκαλείται "σιωπηλός δολοφόνος". Η πρόληψη είναι η μόνη λύση, μέσω τακτικών εξετάσεων και υγιεινής διατροφής.