Αν η ντομάτα βρίσκεται ήδη συχνά στο πιάτο σου, έχεις έναν ακόμη λόγο να μην την υποτιμάς. Νέα τυχαιοποιημένη μελέτη,που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, δείχνει ότι η καθημερινή κατανάλωσή της μπορεί να συνδέεται με σημαντική μείωση του λίπους στο ήπαρ σε ανθρώπους με μεταβολικά σχετιζόμενη στεατωτική νόσο του ήπατος (MASLD), ακόμη και χωρίς απώλεια βάρους.
Η Νο1 καλοκαιρινή υπερτροφή σύμφωνα με διαιτολόγο – Δες γιατί
Η συγκεκριμένη πάθηση αποτελεί σήμερα μία από τις συχνότερες χρόνιες ηπατικές νόσους και συνδέεται στενά με την παχυσαρκία, την αντίσταση στην ινσουλίνη και άλλους καρδιομεταβολικούς παράγοντες κινδύνου. Όταν το λίπος συσσωρεύεται στο ήπαρ και η κατάσταση δεν αντιμετωπίζεται, μπορεί με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει σε φλεγμονή, ίνωση και πιο σοβαρή ηπατική βλάβη.
Μέχρι σήμερα, η διατροφή και συνολικά ο τρόπος ζωής αποτελούν βασικό κομμάτι της διαχείρισης της MASLD. Και η νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Nutrients, στρέφει την προσοχή σε ένα πολύ γνώριμο τρόφιμο της μεσογειακής διατροφής: την ντομάτα.
Τι ακριβώς εξέτασαν οι ερευνητές
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία και συμμετείχαν 79 ενήλικες, ηλικίας 18 έως 65 ετών, με διαγνωσμένη MASLD και Δείκτη Μάζας Σώματος έως 30 kg/m². Οι συμμετέχοντες είχαν επιβεβαιωμένη παρουσία λίπους στο ήπαρ κατά την έναρξη της μελέτης. Οι ερευνητές τους χώρισαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η πρώτη κλήθηκε να καταναλώνει καθημερινά:
- 200 γραμμάρια ωμής ντομάτας, δηλαδή περίπου μία μεγάλη ή δύο μέτριες ντομάτες
- 50 γραμμάρια σάλτσας ντομάτας, περίπου 3-4 κουταλιές της σούπας.
Η δεύτερη ομάδα ακολούθησε αντίστοιχες διατροφικές οδηγίες, αλλά απέφυγε την κατανάλωση ντομάτας για τις ίδιες έξι εβδομάδες.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες διατήρησαν κατά το δυνατόν τις συνήθεις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητάς τους, ώστε οι ερευνητές να μπορέσουν να εξετάσουν πιο συγκεκριμένα την επίδραση της ντομάτας.
Στην αρχή και στο τέλος των έξι εβδομάδων αξιολογήθηκε, μεταξύ άλλων, η ποσότητα λίπους στο ήπαρ μέσω της μέτρησης CAP, ενώ εξετάστηκαν επίσης η σύσταση του σώματος, η ηπατική λειτουργία, το σάκχαρο, τα λιπίδια και δείκτες φλεγμονής.
Η ομάδα που έτρωγε ντομάτα είχε μεγαλύτερη μείωση στο λίπος του ήπατος
Τα αποτελέσματα είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Και στις δύο ομάδες παρατηρήθηκε μείωση της τιμής CAP, η οποία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της συσσώρευσης λίπους στο ήπαρ. Ωστόσο, η βελτίωση ήταν σαφώς μεγαλύτερη στην ομάδα που κατανάλωνε ντομάτα.
Η διάμεση μείωση της CAP ήταν 35 dB/m στην ομάδα της ντομάτας, έναντι 18 dB/m στην ομάδα ελέγχου. Η στατιστική ανάλυση επιβεβαίωσε ότι η διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων ήταν σημαντική.
Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που κάνει το εύρημα ενδιαφέρον: η μείωση του ηπατικού λίπους δεν συνοδεύτηκε από σημαντική απώλεια κιλών. Το βάρος, ο Δείκτης Μάζας Σώματος, η περίμετρος μέσης και η σύσταση του σώματος δεν παρουσίασαν σημαντικές διαφορές. Ούτε παρατηρήθηκαν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων σε ηπατικά ένζυμα, γλυκόζη, λιπιδαιμικό προφίλ ή δείκτες φλεγμονής. Με άλλα λόγια, το αποτέλεσμα δεν φαίνεται να εξηγείται απλώς από το γεγονός ότι κάποιος έχασε βάρος.
Γιατί μπορεί να παίζει ρόλο η ντομάτα;
Εδώ μπαίνει στο κάδρο το λυκοπένιο, ένα καροτενοειδές με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση που βρίσκεται σε αφθονία στις ντομάτες. Το λυκοπένιο έχει μελετηθεί για τον πιθανό ρόλο του στην αντιμετώπιση του οξειδωτικού στρες και των μηχανισμών που συνδέονται με τη συσσώρευση λίπους. Οι ερευνητές θεωρούν ότι μπορεί να αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η κατανάλωση ντομάτας συνδέθηκε με τη μείωση του ηπατικού λίπους.
Ωστόσο, δεν είναι σωστό να αποδίδεται όλο το αποτέλεσμα σε ένα μόνο συστατικό. Η ντομάτα περιέχει μια σειρά από βιοδραστικές ενώσεις και θρεπτικά συστατικά και η μελέτη δεν σχεδιάστηκε ώστε να αποδείξει ότι το λυκοπένιο από μόνο του ευθύνεται για το αποτέλεσμα.
Υπάρχει, μάλιστα, μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: οι συμμετέχοντες κατανάλωναν τόσο φρέσκια ντομάτα όσο και σάλτσα ντομάτας. Αυτό έχει σημασία, καθώς η επεξεργασία της ντομάτας μπορεί να επηρεάζει τη βιοδιαθεσιμότητα του λυκοπενίου.
Πρέπει, λοιπόν, να τρως ντομάτα κάθε μέρα;
Αν σου αρέσει η ντομάτα, σίγουρα μπορεί να αποτελεί μια εύκολη προσθήκη σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο. Η ποσότητα που χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ενταχθεί στην καθημερινότητα: μία μεγάλη ντομάτα μέσα στην ημέρα και λίγη σάλτσα μπορούν να χωρέσουν εύκολα σε μια σαλάτα, ένα γεύμα με όσπρια, ζυμαρικά ολικής άλεσης ή ένα σπιτικό πιάτο με λαχανικά. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η ντομάτα αποτελεί θεραπεία για τη λιπώδη νόσο του ήπατος.
Η MASLD είναι μια σύνθετη μεταβολική κατάσταση και η διαχείρισή της δεν βασίζεται σε ένα μεμονωμένο τρόφιμο. Η συνολική ποιότητα της διατροφής, η σωματική δραστηριότητα, η διαχείριση του σωματικού βάρους όταν χρειάζεται και ο έλεγχος των μεταβολικών παραγόντων κινδύνου παραμένουν σημαντικά.
Η μεσογειακή διατροφή, στην οποία η ντομάτα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, αποτελεί ένα από τα διατροφικά πρότυπα που έχουν συνδεθεί με καλύτερη μεταβολική και ηπατική υγεία.