Το κινητό έχει γίνει προέκταση της καθημερινότητάς σου. Το ανοίγεις για να απαντήσεις σε ένα μήνυμα, να δεις μια ειδοποίηση ή να χαζέψεις για λίγα λεπτά στα social media. Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα "λίγα λεπτά" συχνά γίνονται ώρες, με το σώμα να παραμένει σχεδόν ακίνητο και τα μάτια, τον αυχένα και τα χέρια να δουλεύουν ασταμάτητα.
Δεν χρειάζεται, φυσικά, να αντιμετωπίζεις το smartphone σαν εχθρό. Η υπερβολική και συνεχής χρήση του, όμως, μπορεί να συνδέεται με μια σειρά από σωματικές ενοχλήσεις και αλλαγές που δύσκολα αντιλαμβάνεσαι στην αρχή. Από τον τρόπο που κρατάς το κεφάλι σου μέχρι την ποιότητα του ύπνου σου, το scrolling μπορεί να αφήνει το αποτύπωμά του στην καθημερινότητά σου.
6 τρόποι που το scrolling επηρεάζει το σώμα σου
1. Ο αυχένας και το κεφάλι μετακινούνται προς τα εμπρός
Ρίξε μια ματιά στη στάση σου την ώρα που διαβάζεις αυτό το άρθρο από το κινητό. Το κεφάλι σου είναι σκυμμένο; Οι ώμοι έχουν γείρει μπροστά; Ο αυχένας βρίσκεται σε μια θέση που δεν θα κρατούσες αν στεκόσουν όρθια;
Η παρατεταμένη χρήση του smartphone συχνά σε οδηγεί σε αυτή τη στάση. Όσο περισσότερο σκύβεις το κεφάλι προς την οθόνη, τόσο μεγαλύτερη επιβάρυνση δέχονται οι μύες του αυχένα και της άνω πλάτης, οι οποίοι προσπαθούν να το σταθεροποιήσουν.
Στην αρχή μπορεί να νιώσεις απλώς ένα "πιάσιμο" ή μια δυσκαμψία. Αν όμως περνάς καθημερινά πολλές ώρες σε αυτή τη θέση, η ενόχληση μπορεί να γίνει πιο συχνή και να επεκταθεί στους ώμους και στο πάνω μέρος της πλάτης.
Δεν είναι τυχαίο ότι η λεγόμενη "στάση του κινητού" έχει γίνει τόσο συνηθισμένη. Το σώμα προσαρμόζεται στις συνήθειές σου, ακόμη κι όταν αυτές δεν είναι ιδιαίτερα φιλικές προς τον αυχένα.
Οι καλύτερες ασκήσεις για να αποκτήσεις εντυπωσιακούς ώμους
2. Οι ώμοι μένουν σε διαρκή ένταση
Όταν είσαι απορροφημένη σε μια οθόνη, μπορεί ασυναίσθητα να σηκώνεις τους ώμους ή να τους κρατάς ελαφρώς μπροστά για πολλή ώρα. Το ίδιο μπορεί να συμβαίνει όταν χρησιμοποιείς το κινητό με το ένα χέρι και ταυτόχρονα στηρίζεις το κεφάλι ή τον αγκώνα σου σε μια συγκεκριμένη θέση. Η παρατεταμένη ακινησία και η κακή στάση μπορούν να προκαλέσουν μυϊκή ένταση, βάρος και ενόχληση στην περιοχή του αυχένα και των ώμων.
Το πιο απλό αντίδοτο δεν είναι κάποιο περίπλοκο πρόγραμμα ασκήσεων. Είναι να διακόπτεις συχνά το scrolling, να αλλάζεις θέση και να κινείς τους ώμους και τον αυχένα αντί να μένεις στην ίδια στάση για πολλή ώρα.
3. Τα μάτια κουράζονται περισσότερο
Ίσως έχεις παρατηρήσει ότι ύστερα από αρκετή ώρα στο κινητό τα μάτια σου τσούζουν, στεγνώνουν ή δυσκολεύονται να εστιάσουν. Μπορεί ακόμη να εμφανιστεί πονοκέφαλος ή προσωρινή θολή όραση.
Αυτό συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την ψηφιακή καταπόνηση των ματιών. Όταν κοιτάζεις επίμονα μια κοντινή οθόνη, μειώνεται συχνά η συχνότητα με την οποία ανοιγοκλείνεις τα μάτια. Παράλληλα, οι μύες που συμμετέχουν στην κοντινή εστίαση παραμένουν ενεργοί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ξηρότητα, κάψιμο, κόπωση και δυσκολία να μεταφέρεις γρήγορα την εστίασή σου από την οθόνη σε κάτι που βρίσκεται μακριά.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση: η κόπωση των ματιών από τις οθόνες δεν σημαίνει ότι το κινητό "καταστρέφει" την όρασή σου. Η σχέση ανάμεσα στην παρατεταμένη χρήση κοντινών οθονών και την εμφάνιση ή επιδείνωση της μυωπίας είναι πιο σύνθετη και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Ένα απλό διάλειμμα, επομένως, μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά. Κάθε τόσο σήκωσε το βλέμμα από την οθόνη και κοίταξε για λίγο κάτι που βρίσκεται πιο μακριά.
4. Ο ύπνος σου μπορεί να επηρεαστεί
Το scrolling πριν από τον ύπνο μοιάζει με έναν εύκολο τρόπο να χαλαρώσεις. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να κάνει το αντίθετο.
Η έκθεση στο φως της οθόνης, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες, μπορεί να επηρεάσει τους φυσικούς μηχανισμούς που προετοιμάζουν τον οργανισμό για ύπνο. Ταυτόχρονα, το ίδιο το περιεχόμενο που βλέπεις κρατά τον εγκέφαλο σε εγρήγορση: ένα ακόμη βίντεο, ένα ακόμη μήνυμα, μία ακόμη είδηση και ξαφνικά έχει περάσει μισή ώρα.
Έτσι, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η οθόνη. Είναι και το γεγονός ότι το scrolling δεν έχει σαφές τέλος. Αν θέλεις να προστατεύσεις τον ύπνο σου, δοκίμασε να δημιουργήσεις ένα σταθερό "όριο" πριν πέσεις στο κρεβάτι. Ακόμη και 30 λεπτά χωρίς κινητό μπορούν να σε βοηθήσουν να αποσυνδεθείς σταδιακά από την ένταση της ημέρας.
5. Η πολύωρη ακινησία μπορεί να επιβαρύνει τους μύες σου
Το scrolling δεν απαιτεί σχεδόν καμία σωματική προσπάθεια. Και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα όταν καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της ημέρας.
Αν κάθεσαι στον καναπέ ή στο κρεβάτι για μία ώρα κοιτάζοντας το κινητό, το σώμα σου παραμένει σχεδόν ακίνητο για όλο αυτό το διάστημα. Αν το ίδιο επαναλαμβάνεται αρκετές φορές μέσα στην ημέρα, οι ώρες καθιστικής συμπεριφοράς αυξάνονται χωρίς καν να το αντιλαμβάνεσαι.
Η αδράνεια δεν σημαίνει ότι θα χάσεις μυϊκή μάζα επειδή πέρασες ένα απόγευμα στο κινητό. Η συστηματικά χαμηλή φυσική δραστηριότητα, όμως, συνδέεται με χειρότερη μυϊκή και καρδιομεταβολική υγεία.
Με απλά λόγια, το σώμα σου χρειάζεται κίνηση. Δεν αρκεί να γυμνάζεσαι για μία ώρα, αν τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας περνάς σχεδόν ακίνητη. Μικρά διαλείμματα για περπάτημα, σκάλες, διατάσεις ή απλώς όρθια στάση μπορούν να περιορίσουν τον συνολικό χρόνο ακινησίας.
6. Χέρια, αντίχειρες και καρποί μπορεί να αρχίσουν να διαμαρτύρονται
Το συνεχές swipe φαίνεται αθώο. Όταν όμως επαναλαμβάνεται εκατοντάδες φορές μέσα στην ημέρα, τα χέρια και οι καρποί δεν το αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο.
Η επαναλαμβανόμενη κίνηση του αντίχειρα, το σφιχτό κράτημα του κινητού και η παραμονή του καρπού σε λυγισμένη θέση μπορούν να συμβάλουν σε πόνο, δυσκαμψία ή ενόχληση στα δάχτυλα, στον καρπό και στο αντιβράχιο.
Αν χρησιμοποιείς το κινητό για πολλές ώρες, μπορεί να παρατηρήσεις ότι το χέρι σου κουράζεται πιο εύκολα ή ότι χρειάζεσαι να αλλάξεις συχνότερα τρόπο κρατήματος.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πόνος στον καρπό οφείλεται στο κινητό ούτε ότι το scrolling προκαλεί από μόνο του σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Η υπερβολική και επαναλαμβανόμενη χρήση, όμως, μπορεί να επιβαρύνει τους τένοντες και τις δομές της περιοχής, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με άβολη στάση.
Το θέμα δεν είναι να κόψεις το κινητό, αλλά να κόψεις την ακινησία
Το smartphone αποτελεί πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας και δεν υπάρχει λόγος να αισθάνεσαι ενοχές κάθε φορά που ανοίγεις τα social media ή χαζεύεις ένα βίντεο. Αυτό που αξίζει να προσέξεις είναι πώς και πόσο το χρησιμοποιείς. Σήκωσε το κινητό λίγο πιο ψηλά ώστε να μη σκύβεις συνεχώς, άλλαζε θέση, άφηνε τα χέρια να ξεκουράζονται, κάνε διαλείμματα για τα μάτια και – κυρίως – μην αφήνεις το scrolling να αντικαθιστά την κίνηση. Γιατί πολλές φορές το πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το κινητό. Είναι οι ώρες που περνούν χωρίς να σηκωθείς από τη θέση σου.
Αναλογικά χόμπι: Η νέα τάση αυτοφροντίδας που αντικαθιστά το scrolling στο κινητό