Οι λιγούρες είναι από τα πιο συχνά και… παρεξηγημένα "σήματα” του σώματος. Άλλοτε τις αποδίδουμε στο στρες, άλλοτε στη συνήθεια, και πολύ συχνά ακούμε στα social media μια πιο απλή και ελκυστική εξήγηση: ότι κάθε λιγούρα δείχνει μια συγκεκριμένη έλλειψη βιταμίνης ή μετάλλου.
Ένα πρόσφατο viral βίντεο της Kayla Durden, coach ενδυνάμωσης γυναικών, επαναφέρει ακριβώς αυτή την ιδέα, προτείνοντας ότι το σώμα μας "ξέρει” τι του λείπει και μας το επικοινωνεί μέσω συγκεκριμένων επιθυμιών για τρόφιμα, από σοκολάτα και πατάτες μέχρι burger και ψωμί.
Σνακ για λιγούρες: Τα 10 πιο νόστιμα και θρεπτικά γλυκά χωρίς ζάχαρη
Λιγούρα για σοκολάτα: Έλλειψη μαγνησίου
Η πιο διαδεδομένη θεωρία λέει ότι η λιγούρα για σοκολάτα σχετίζεται με χαμηλό μαγνήσιο.
► Τι να φας πιο υγιεινά: μπανάνα
Λιγούρα για τηγανιτές πατάτες: Έλλειψη ηλεκτρολυτών
► Τι να φας: αλατισμένους ξηρούς καρπούς
Λιγούρα για μπισκότα: Χαμηλό σάκχαρο
► Τι να φας: φρούτα (μπανάνα, μήλο)
Λιγούρα για burger / κόκκινο κρέας: Έλλειψη σιδήρου
► Τι να φας: κόκκινο κρέας σε μέτρο, όπως μια μπριζόλα
Λιγούρα για πίτσα: Έλλειψη ω-3
► Τι να φας: ψάρι (για ω-3 αν αυτό χρειάζεσαι πραγματικά) όπως σολομός
Λιγούρα για ψωμί / υδατάνθρακες: Έλλειψη αζώτου
► Τι να φας: Πράσινα λαχανικά
Αλλά πόσο επιστημονικά ακριβής είναι αυτή η προσέγγιση; Είναι οι λιγούρες πραγματικά ένα είδος βιολογικού "μηνύματος” για διατροφικές ελλείψεις ή πρόκειται για έναν απλοποιημένο μύθο που δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα;
Τελικά οι λιγούρες δείχνουν έλλειψη βιταμινών;
Παρότι η ιδέα ότι οι λιγούρες "αποκαλύπτουν” συγκεκριμένες ελλείψεις βιταμινών είναι πολύ διαδεδομένη, η επιστημονική βιβλιογραφία δεν την επιβεβαιώνει ως αξιόπιστη εξήγηση. Αντίθετα, τα δεδομένα, που παρουσιάζονται και σε αντίστοιχο άρθρο του Healthline, δείχνουν ότι πρόκειται για έναν υπεραπλουστευμένο μύθο που δεν ανταποκρίνεται στη βιολογική πραγματικότητα.
Αρχικά, οι έρευνες δείχνουν ότι οι λιγούρες επηρεάζονται σημαντικά από το φύλο, με τις γυναίκες να αναφέρουν συχνότερα και πιο έντονες επιθυμίες για συγκεκριμένα τρόφιμα, κυρίως γλυκά. Ωστόσο, αυτές οι διαφορές δεν συνοδεύονται από αντίστοιχες διαφοροποιήσεις στα ποσοστά ελλείψεων θρεπτικών συστατικών μεταξύ ανδρών και γυναικών, γεγονός που αποδυναμώνει την υπόθεση της "βιταμινούχας λιγούρας”.
Επιπλέον, δεν υπάρχει σταθερή συσχέτιση ανάμεσα στη χαμηλή πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών και στις αντίστοιχες λιγούρες. Αν οι λιγούρες λειτουργούσαν ως μηχανισμός "διόρθωσης ελλείψεων”, θα περιμέναμε τα άτομα να αναζητούν συστηματικά τροφές πλούσιες στο συγκεκριμένο θρεπτικό στοιχείο, κάτι που δεν παρατηρείται στην πράξη.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εγκυμοσύνη, μια περίοδος αυξημένων διατροφικών αναγκών. Παρότι θα αναμενόταν οι λιγούρες να στρέφονται προς θρεπτικά πυκνές τροφές, στην πραγματικότητα οι έγκυες γυναίκες αναφέρουν κυρίως επιθυμία για γλυκά, λιπαρά και επεξεργασμένα τρόφιμα, ιδιαίτερα στο πρώτο μισό της κύησης. Αυτό υποδηλώνει ότι οι λιγούρες σχετίζονται περισσότερο με ορμονικές, ψυχολογικές και νευροβιολογικές αλλαγές, παρά με πραγματικές διατροφικές ελλείψεις.
Αντίστοιχα, μελέτες σε διαφορετικά διατροφικά πρότυπα δείχνουν ότι οι λιγούρες μεταβάλλονται ανάλογα με τη συνολική πρόσληψη θερμίδων και μακροθρεπτικών συστατικών. Για παράδειγμα, σε δίαιτες χαμηλών υδατανθράκων μειώνονται οι λιγούρες για υδατανθρακούχα τρόφιμα, ενώ σε δίαιτες χαμηλών λιπαρών περιορίζονται οι λιγούρες για λιπαρές τροφές. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι οι λιγούρες επηρεάζονται κυρίως από τη διατροφική συμπεριφορά και το ενεργειακό ισοζύγιο, και όχι από συγκεκριμένες μικροθρεπτικές ελλείψεις.
Τέλος, οι λιγούρες είναι συνήθως εξαιρετικά συγκεκριμένες - όπως σοκολάτα, πίτσα ή γλυκά - και όχι γενικευμένες ανάγκες για θρεπτικά συστατικά. Μάλιστα, οι τροφές που επιλέγονται σπάνια αποτελούν τις καλύτερες πηγές των θρεπτικών στοιχείων που υποτίθεται ότι λείπουν, γεγονός που αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο τη θεωρία της διατροφικής έλλειψης.
Γιατί μπορεί να έχεις έντονη επιθυμία για αλάτι; 7 πιθανοί λόγοι