Όταν ακούς τη λέξη "κρεατίνη", πιθανότατα σκέφτεσαι γυμναστήριο, μυϊκή δύναμη και καλύτερη αθλητική απόδοση. Είναι ένα από τα πιο γνωστά συμπληρώματα στον χώρο της άσκησης, με εκατομμύρια ανθρώπους να το χρησιμοποιούν για να υποστηρίξουν τις προπονήσεις τους. Τώρα, όμως, η κρεατίνη εξετάζεται και για έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο: την πιθανή ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού απέναντι στον καρκίνο.
Νέα έρευνα από επιστήμονες του University of California, Los Angeles (UCLA) δείχνει ότι η κρεατίνη μπορεί να ενισχύει τη λειτουργία συγκεκριμένων κυττάρων του ανοσοποιητικού που βοηθούν το σώμα να αναγνωρίζει και να αντιμετωπίζει τα καρκινικά κύτταρα. Τα ευρήματα ανοίγουν νέες πιθανότητες για τη βελτίωση της ανοσοθεραπείας, αν και βρίσκονται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και δεν έχουν δοκιμαστεί σε ασθενείς με καρκίνο.
Ο νέος ρόλος της κρεατίνης
Η κρεατίνη είναι γνωστή κυρίως για τη συμβολή της στην παραγωγή ενέργειας στους μυς. Η νέα ερευνητική προσέγγιση, όμως, εξετάζει πώς μπορεί να επηρεάζει και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό iScience, η κρεατίνη ενισχύει τη δραστηριότητα των δενδριτικών κυττάρων - εξειδικευμένων κυττάρων που λειτουργούν σαν "ανιχνευτές" του ανοσοποιητικού συστήματος.
Τα δενδριτικά κύτταρα εντοπίζουν την παρουσία όγκων και ενεργοποιούν τα λεγόμενα φονικά Τ κύτταρα, τα οποία είναι υπεύθυνα για την καταστροφή καρκινικών κυττάρων.
Η συγκεκριμένη διαδικασία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πολλές σύγχρονες θεραπείες κατά του καρκίνου βασίζονται στην ενεργοποίηση των Τ κυττάρων. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους παραμένει περιορισμένη για αρκετούς ασθενείς.
Όπως δήλωσε η Lili Yang, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγήτρια Μικροβιολογίας, Ανοσολογίας και Μοριακής Γενετικής και μέλος του Eli and Edythe Broad Center of Regenerative Medicine and Stem Cell Research at UCLA, η ανοσοθεραπεία έχει δείξει σημαντικές δυνατότητες, αλλά λειτουργεί μόνο σε ένα μέρος των ασθενών. Η ίδια εξήγησε ότι η κρεατίνη δεν φαίνεται να επηρεάζει μόνο τα Τ κύτταρα που καταπολεμούν τον καρκίνο, αλλά και το "δίκτυο υποστήριξης" που τα καθοδηγεί.
Πώς η κρεατίνη επηρεάζει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού
Για να κατανοήσουν τον τρόπο δράσης της κρεατίνης, οι επιστήμονες εξέτασαν τη δραστηριότητα γονιδίων που σχετίζονται με τον μεταβολισμό στα δενδριτικά κύτταρα τα οποία είχαν εισέλθει σε όγκους σε μοντέλα πειραματόζωων. Παρατήρησαν ότι το γονίδιο που είναι υπεύθυνο για την παραγωγή του μεταφορέα κρεατίνης, μιας πρωτεΐνης που επιτρέπει την είσοδο της κρεατίνης στα κύτταρα, ήταν πολύ πιο ενεργό στα δενδριτικά κύτταρα μέσα στους όγκους σε σύγκριση με εκείνα σε υγιείς ιστούς.
Στη συνέχεια, δημιούργησαν δενδριτικά κύτταρα χωρίς τον συγκεκριμένο μεταφορέα. Χωρίς τη δυνατότητα πρόσληψης κρεατίνης, τα κύτταρα:
- επιβίωναν λιγότερο αποτελεσματικά,
- είχαν λιγότερο δραστηριότητα,
- δυσκολεύονταν περισσότερο να προετοιμάσουν τα Τ κύτταρα ώστε να αναγνωρίζουν και να επιτίθενται στους όγκους.
Όταν αυτά τα κύτταρα καλλιεργήθηκαν μαζί με Τ κύτταρα στο εργαστήριο, τα Τ κύτταρα πολλαπλασιάστηκαν λιγότερο και παρήγαγαν μικρότερες ποσότητες μορίων που χρειάζονται για μια ισχυρή αντικαρκινική αντίδραση.
Η κρεατίνη επιβράδυνε την ανάπτυξη όγκων σε μοντέλα πειραματόζωων
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης αν η αύξηση των επιπέδων κρεατίνης θα μπορούσε να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Σε μοντέλα πειραματόζωων με μελάνωμα, καθημερινές ενέσεις κρεατίνης συνδέθηκαν με σημαντική επιβράδυνση της ανάπτυξης των όγκων. Παράλληλα, αυξήθηκε τόσο ο αριθμός όσο και η δραστηριότητα των δενδριτικών κυττάρων που είχαν εισέλθει στο περιβάλλον του όγκου.
Τα κύτταρα αυτά παρουσίασαν επίσης αυξημένη παραγωγή χημικών σημάτων που προσελκύουν επιπλέον κύτταρα του ανοσοποιητικού στην περιοχή του όγκου.
Η ανάλυση του μεταβολισμού των κυττάρων έδειξε ότι η συμπληρωματική χορήγηση κρεατίνης αύξησε τα επίπεδα ATP μέσα στα δενδριτικά κύτταρα. Το ATP αποτελεί την κύρια πηγή ενέργειας που χρησιμοποιούν σχεδόν όλες οι κυτταρικές λειτουργίες. Με απλά λόγια, η κρεατίνη φαίνεται να λειτουργεί σαν μια "επαναφορτιζόμενη μπαταρία" για αυτά τα κύτταρα, βοηθώντας τα να διατηρούν την ενέργεια που χρειάζονται ώστε να ενεργοποιούν την ανοσολογική απόκριση.
Θα μπορούσε η κρεατίνη να βοηθήσει την ανοσοθεραπεία;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της έρευνας αφορά τη χρήση της κρεατίνης σε συνδυασμό με θεραπείες που βασίζονται σε δενδριτικά κύτταρα. Οι επιστήμονες εξέτασαν ανθρώπινα ανοσολογικά κύτταρα στο εργαστήριο και διαπίστωσαν ότι η κρεατίνη ενίσχυσε την ενεργοποίηση ανθρώπινων δενδριτικών κυττάρων που προέρχονται από μονοκύτταρα. Τα συγκεκριμένα κύτταρα χρησιμοποιούνται συχνά στην ανάπτυξη εμβολίων κατά του καρκίνου που βασίζονται σε δενδριτικά κύτταρα.
Παράλληλα, η κρεατίνη βελτίωσε την ικανότητα αυτών των κυττάρων να ενεργοποιούν ανθρώπινα Τ κύτταρα απέναντι σε στόχους που σχετίζονται με τον καρκίνο. Ο James Elsten-Brown, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και μεταπτυχιακός φοιτητής στο εργαστήριο της Yang, ανέφερε ότι η πιθανή εφαρμογή της κρεατίνης μπορεί να είναι διπλή: ως συμπλήρωμα που ενισχύει την ανοσολογική απόκριση ασθενών που ήδη λαμβάνουν ανοσοθεραπεία και ως εργαλείο για τη βελτίωση των εμβολίων που βασίζονται σε δενδριτικά κύτταρα.
Τι πρέπει να γνωρίζεις πριν πάρεις κρεατίνη
Παρότι τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία τους. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μοντέλα πειραματόζωων και σε ανθρώπινα κύτταρα που αναπτύχθηκαν στο εργαστήριο. Δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η λήψη κρεατίνης μπορεί να βελτιώσει την πορεία του καρκίνου στους ανθρώπους.
Η μονοϋδρική κρεατίνη χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και δεκαετίες και θεωρείται γενικά ασφαλής όταν λαμβάνεται στις συνιστώμενες δόσεις. Ωστόσο, οποιοσδήποτε ακολουθεί θεραπεία για καρκίνο θα πρέπει να συμβουλεύεται τον γιατρό του πριν προσθέσει οποιοδήποτε συμπλήρωμα στη διατροφή του.
Κρεατίνη για γυναίκες: Πώς βοηθά στην καύση λίπους, δύναμη και αποκατάσταση