Για κάποιους είναι το απαραίτητο συστατικό σε ένα τοστ ή ένα σάντουιτς, για άλλους μια "ένοχη" απόλαυση που καλό είναι να αποφεύγεται. Η κρεμώδης υφή της μαγιονέζας, η υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και η σύνδεσή της με τα αυγά έχουν κάνει πολλούς να πιστεύουν ότι πρόκειται για μια τροφή που δεν έχει θέση σε μια υγιεινή διατροφή. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη. Η μαγιονέζα δεν είναι από μόνη της διατροφικός εχθρός. Το πόσο συχνά την καταναλώνεις, την ποσότητα που χρησιμοποιείς και το είδος που επιλέγεις παίζουν καθοριστικό ρόλο.
"Η μαγιονέζα είναι παρεξηγημένη, δεν είναι εγγενώς κακή", εξηγεί στην dailymail η Sophie Medlin, σύμβουλος διαιτολόγος στην CityDietitians. Όπως σημειώνει, μια κουταλιά σε ένα σάντουιτς με τόνο μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, ειδικά όταν βοηθά να δημιουργήσεις ένα πιο πλήρες γεύμα.
Μουστάρδα: Ο πιο υγιεινός τρόπος να δώσεις νοστιμιά στα γεύματά σου
Πόσες θερμίδες έχει η μαγιονέζα;
Η βασική συνταγή της μαγιονέζας είναι απλή: κρόκος αυγού, λάδι, ξίδι και συχνά μουστάρδα. Αυτή η σύνθεση είναι που της χαρίζει τη χαρακτηριστική βελούδινη υφή της, αλλά ταυτόχρονα την κάνει αρκετά θερμιδικά πυκνή. Μια τυπική μερίδα περίπου 15 γραμμαρίων – δηλαδή περίπου μία κουταλιά της σούπας – περιέχει περίπου:
- 100 θερμίδες
- 10 γραμμάρια λιπαρών
- 0 γραμμάρια πρωτεΐνης
Σε σύγκριση με πιο ελαφριές επιλογές, όπως η μουστάρδα ή τα ντρέσινγκ με βάση το ξίδι, η μαγιονέζα έχει σαφώς περισσότερες θερμίδες.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να την αποκλείσεις. Η Sophie Medlin επισημαίνει ότι επιλογές όπως η μουστάρδα, η σάλτσα ντομάτας, τα ντρέσινγκ με βάση το γιαούρτι ή το χούμους μπορούν συνολικά να είναι πιο ελαφριές επιλογές, αλλά η μαγιονέζα δεν συγκρίνεται απαραίτητα αρνητικά με τρόφιμα όπως το βούτυρο, το τυρί κρέμα ή άλλα κρεμώδη ντρέσινγκ.
Τα λιπαρά της μαγιονέζας είναι πάντα "κακά";
Ένας από τους βασικούς λόγους που η μαγιονέζα έχει αποκτήσει κακή φήμη είναι η υψηλή περιεκτικότητά της σε λιπαρά. Όμως δεν είναι όλα τα λιπαρά ίδια. Το βασικό διατροφικό της πλεονέκτημα προέρχεται από τα ακόρεστα λιπαρά του λαδιού που χρησιμοποιείται, ανάλογα φυσικά με το προϊόν και το είδος του λαδιού. Η μαγιονέζα μπορεί επίσης να βοηθήσει στην απορρόφηση λιποδιαλυτών βιταμινών, όπως οι βιταμίνες Α, D, Ε και Κ, οι οποίες βρίσκονται φυσικά σε λαχανικά.
Σύμφωνα με μελέτη που παρακολούθησε περισσότερους από 120.000 άνδρες και γυναίκες, η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με πολυακόρεστα ή μονοακόρεστα λιπαρά συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου κατά 25% και 15% αντίστοιχα. Όπως εξηγεί η Medlin, η αντικατάσταση των κορεσμένων λιπαρών με ακόρεστα αποτελεί μία από τις βασικές συμβουλές για την υγεία της καρδιάς.
Full-fat, light ή vegan; Ποια μαγιονέζα είναι η καλύτερη επιλογή;
Στα ράφια των σούπερ μάρκετ πλέον θα βρεις δεκάδες επιλογές: κλασική, light, vegan, αλλά και ιαπωνικού τύπου, φτιαγμέννη μόνο από κρόκους αυγών και ξύδι ρυζιού . Υπάρχει όμως κάποια που ξεχωρίζει πραγματικά; Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή.
► Κλασική μαγιονέζα: Η πλήρης σε λιπαρά μαγιονέζα αποτελείται κυρίως από λάδι, γι’ αυτό και έχει περισσότερες θερμίδες. Ωστόσο, συνήθως περιέχει ακόρεστα λιπαρά, τα οποία θεωρούνται πιο ευνοϊκή επιλογή σε σχέση με τα κορεσμένα λιπαρά.
► Light μαγιονέζα: Η light εκδοχή έχει λιγότερες θερμίδες επειδή περιέχει μικρότερη ποσότητα λαδιού. Ωστόσο, για να διατηρήσει την υφή της μπορεί να περιέχει συστατικά όπως άμυλα, κόμμεα, γλυκαντικά και πρόσθετα.
► Vegan μαγιονέζα: Η vegan μαγιονέζα δεν περιέχει αυγό, όμως το πόσο υγιεινή είναι εξαρτάται από το λάδι που χρησιμοποιείται και τα υπόλοιπα συστατικά της. Σε αρκετές περιπτώσεις το αυγό αντικαθίσταται από σταθεροποιητές και άλλα επεξεργασμένα συστατικά.
► Ιαπωνικού τύπου μαγιονέζα: Δεν θεωρείται απαραίτητα πιο υγιεινή επιλογή. Είναι περισσότερο θέμα γεύσης, καθώς είναι πιο πλούσια και πιο έντονη, ενώ παρασκευάζεται μόνο με κρόκους αυγών αντί για ολόκληρα αυγά. Και εδώ, η ποσότητα παραμένει το κλειδί.
Η light μαγιονέζα είναι πάντα πιο υγιεινή;
Η λέξη "light" συχνά δημιουργεί την εντύπωση ότι ένα προϊόν είναι αυτόματα καλύτερο. Όμως τα πράγματα δεν είναι πάντα τόσο απλά. Οι χαμηλότερες θερμίδες μπορεί να συνοδεύονται από περισσότερα πρόσθετα συστατικά, ώστε να διατηρηθεί η γεύση και η υφή της παραδοσιακής μαγιονέζας.
Δεδομένα δείχνουν ότι διατροφές με μεγαλύτερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να συνδέονται με μεγαλύτερη πιθανότητα αύξησης βάρους σε σύγκριση με διατροφές που περιλαμβάνουν λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα. Έτσι, η καλύτερη επιλογή εξαρτάται από τον στόχο σου: αν προτεραιότητά σου είναι η μείωση θερμίδων, μια light επιλογή μπορεί να σε εξυπηρετεί. Αν θέλεις να περιορίσεις τα επεξεργασμένα τρόφιμα, μια πιο απλή ή σπιτική εκδοχή ίσως είναι προτιμότερη.
Είναι η χοληστερίνη στα αυγά λόγος να αποφεύγεις τη μαγιονέζα;
Για πολλά χρόνια οι κρόκοι αυγών θεωρούνταν υπεύθυνοι για την αύξηση της χοληστερίνης. Σήμερα, όμως, αυτή η ανησυχία θεωρείται υπερβολική. Σε μεγάλη μελέτη με 146.011 ανθρώπους από 21 χώρες δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στα επίπεδα λιπιδίων του αίματος ή στη συνολική χοληστερίνη ανάμεσα σε όσους κατανάλωναν ένα αυγό την εβδομάδα και σε όσους έτρωγαν επτά. "Παλαιότερα πιστεύαμε ότι τα αυγά έπρεπε να περιορίζονται για τη διαχείριση της χοληστερίνης, αλλά πλέον δεν το θεωρούμε απαραίτητο", αναφέρει η Sophie Medlin.
Όπως εξηγεί, μεγαλύτερη σημασία έχει η κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών, όπως αυτά που βρίσκονται στο βούτυρο ή στο λίπος του κρέατος, καθώς αυτά έχουν ισχυρότερη σύνδεση με την αύξηση της χοληστερίνης στο αίμα.
Είναι πιο ασφαλής η σπιτική μαγιονέζα;
Η ιδέα να φτιάξεις τη δική σου μαγιονέζα ακούγεται δελεαστική, καθώς μπορείς να επιλέξεις το λάδι και να αποφύγεις ορισμένα πρόσθετα. Ωστόσο, η σπιτική μαγιονέζα δεν είναι αυτόματα πιο υγιεινή. Παραμένει ένα τρόφιμο με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και βασίζεται στα ίδια βασικά συστατικά.
Υπάρχει επίσης το ζήτημα της ασφάλειας τροφίμων, καθώς περιέχει ωμό αυγό. Η σωστή αποθήκευση και ο προσεκτικός χειρισμός είναι απαραίτητα για τη μείωση του κινδύνου τροφικής δηλητηρίασης. Η έτοιμη μαγιονέζα μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να αποτελεί ασφαλέστερη επιλογή, καθώς ακολουθούνται συγκεκριμένες διαδικασίες παραγωγής.
Ποιοι χρειάζεται να προσέχουν περισσότερο;
Η μαγιονέζα δεν αποτελεί πρόβλημα για τους περισσότερους ανθρώπους όταν καταναλώνεται με μέτρο. Υπάρχουν όμως ορισμένες περιπτώσεις όπου χρειάζεται προσοχή.
- Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα, όπως η βαρφαρίνη, καλό είναι να είναι σταθερά στην κατανάλωση τροφών που περιέχουν βιταμίνη Κ, καθώς απότομες αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν τη δράση της αγωγής.
- Επίσης, όσοι λαμβάνουν φάρμακα για τη χοληστερίνη χρειάζεται να προσέχουν την υπερβολική κατανάλωση, καθώς η μεγάλη ποσότητα μαγιονέζας μπορεί να δυσκολέψει τη βελτίωση των λιπιδίων.
- Άτομα με αλλεργία στο αυγό ή στη σόγια θα πρέπει επίσης να ελέγχουν τα συστατικά του προϊόντος.
Τελικά, μπορείς να τρως μαγιονέζα;
Η μαγιονέζα δεν χρειάζεται να μπει στη λίστα με τα απαγορευμένα τρόφιμα. Το σημαντικό είναι η ποσότητα και η συχνότητα. Μια μικρή ποσότητα σε ένα ισορροπημένο γεύμα μπορεί να χωρέσει σε μια υγιεινή διατροφή. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ένα θερμιδικά πυκνό τρόφιμο καταναλώνεται συστηματικά σε μεγάλες ποσότητες. Η πιο υγιεινή προσέγγιση δεν είναι να την αποκλείσεις εντελώς, αλλά να την επιλέγεις συνειδητά και να τη χρησιμοποιείς με μέτρο.
Αντί για μαγιονέζα: Η συνταγή για την πιο υγιεινή και νόστιμη εναλλακτική