Τι θα ήθελες να αλλάξεις σε ένα μουσείο; Πώς θα έμοιαζε ένας χώρος τέχνης αν τον σχεδίαζες εσύ; Θα είχε περισσότερα χρώματα, περισσότερο παιχνίδι, ίσως λιγότερους τοίχους; Για 12.500 παιδιά και εφήβους ηλικίας 4 έως 18 ετών, αυτές δεν ήταν απλώς υποθετικές ερωτήσεις. Έγιναν αφορμή για ζωγραφιές, ιδέες και έργα που έδωσαν τη δική τους απάντηση στο ερώτημα "Το μουσείο θέλω να είναι…".
Ο 13ος Παιδικός Διαγωνισμός του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης κάλεσε παιδιά και εφήβους από την Ελλάδα και το εξωτερικό να φανταστούν το μουσείο του μέλλοντος όπως εκείνα θα ήθελαν να το ζήσουν. Και οι συμμετοχές τους έδειξαν κάτι πολύ ενδιαφέρον: όταν αφήνεις χώρο στη φαντασία των παιδιών, το μουσείο μπορεί να γίνει πολλά περισσότερα από έναν χώρο όπου απλώς κοιτάς έργα τέχνης.
Οι ιδέες τους απέκτησαν μάλιστα τη δική τους σκηνή. Στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου, το 4ο Cycladic Kids Festival μετέφερε την τέχνη έξω από τις αίθουσες, στο Πάρκο Ελευθερίας και στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, προσκαλώντας παιδιά, εφήβους και οικογένειες σε ένα διήμερο γεμάτο δημιουργία, παιχνίδι και εμπειρίες.
Ένα μουσείο χωρίς τοίχους
Το φεστιβάλ έδωσε μορφή στις ιδέες που είχαν ξεκινήσει από τον παιδικό διαγωνισμό. Το Πάρκο Ελευθερίας μετατράπηκε σε έναν μεγάλο, ανοιχτό χώρο πολιτισμού, όπου μικροί και μεγάλοι μπορούσαν να συμμετάσχουν σε δημιουργικά εργαστήρια και βιωματικές δράσεις, να παρακολουθήσουν παραστάσεις, να ακούσουν μουσική και να ταξιδέψουν μέσα από αφηγήσεις.
Παράλληλα, τα έργα των παιδιών ζωντάνεψαν μέσα από ένα video animation, δημιουργώντας έναν διαφορετικό διάλογο ανάμεσα στις δικές τους εικόνες και το κοινό του φεστιβάλ. Έτσι, το μουσείο δεν έμεινε πίσω από τις πόρτες του. Βγήκε στον δημόσιο χώρο και έγινε μια εμπειρία που μπορούσαν να μοιραστούν όλοι.
"Το Μουσείο είναι… γιορτή" ήταν, άλλωστε, το πνεύμα της διοργάνωσης. Μια γιορτή που δεν απευθυνόταν μόνο στα μικρότερα παιδιά, αλλά έδινε χώρο και στους εφήβους, στις οικογένειες και σε κάθε επισκέπτη που ήθελε να συμμετάσχει.
Η φετινή διοργάνωση είχε ακόμη έναν συμβολισμό. Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης συμπληρώνει 40 χρόνια λειτουργίας και παράλληλα βρίσκεται μπροστά σε ένα μεγάλο έργο "Μεταμόρφωσης", με στόχο ένα μουσείο σύγχρονο, προσβάσιμο, συμπεριληπτικό και βιώσιμο.
Και σε αυτή τη νέα εποχή, η ματιά των παιδιών έχει τη δική της αξία. Γιατί το μουσείο του μέλλοντος δεν αφορά μόνο τα κτίρια και τις συλλογές του. Αφορά και το αν κάθε παιδί μπορεί να αισθανθεί ότι έχει χώρο μέσα σε αυτό.
Μια ετικέτα, ένα μπουκάλι, άπειρες ιδέες
Ανάμεσα στις δράσεις του φεστιβάλ, τα παιδιά βρήκαν και μια διαφορετική αφορμή για να δημιουργήσουν. Το φυσικό μεταλλικό νερό ΒΙΚΟΣ, που στηρίζει για τέταρτη συνεχή χρονιά το Cycladic Kids Festival και διαχρονικά βρίσκεται στο πλευρό του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, δεν περιορίστηκε στην υποστήριξη της διοργάνωσης με την διάθεση των προϊόντων. Έδωσε στα παιδιά τη δυνατότητα να συμμετάσχουν ενεργά σε μια δική τους, βιωματική δημιουργική δράση.
Σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο, τα παιδιά είχαν στη διάθεσή τους υλικά χειροτεχνίας και ατύπωτες ετικέτες μπουκαλιών. Η αποστολή τους ήταν απλή: να σχεδιάσουν τη δική τους ετικέτα για το μπουκαλάκι τους.
Και κάπως έτσι, ένα αντικείμενο που συνήθως περνά απαρατήρητο έγινε ένας μικρός καμβάς. Χρώματα, σχέδια και παιδικές ιδέες έδωσαν σε ένα καθημερινό μπουκαλάκι μια εντελώς προσωπική ταυτότητα, πριν αυτό ακολουθήσει τους μικρούς δημιουργούς μέχρι το σπίτι τους.
Η δράση του φυσικού μεταλλικού νερού ΒΙΚΟΣ δεν χρειάστηκε περίπλοκες οδηγίες. Αρκούσε μια λευκή ετικέτα, μερικά υλικά και η ελευθερία να αποφασίσει κάθε παιδί τι θέλει να ζωγραφίσει. Γιατί η δημιουργική σκέψη συχνά ξεκινά ακριβώς έτσι: από ένα απλό ερέθισμα και την ερώτηση "τι μπορώ να κάνω εγώ με αυτό;".
Με αυτόν τον τρόπο, η παρουσία του φυσικού μεταλλικού νερού ΒΙΚΟΣ στη διοργάνωση απέκτησε έναν ουσιαστικό, συμμετοχικό χαρακτήρα, φέρνοντας την τέχνη και τη δημιουργία πιο κοντά στην καθημερινότητα των παιδιών και των οικογενειών.
Η τέχνη ως εμπειρία για όλους
Το Cycladic Kids Festival δεν σχεδιάστηκε μόνο για να προσφέρει ένα πρόγραμμα δραστηριοτήτων στα παιδιά. Στόχος ήταν να δημιουργήσει έναν χώρο στον οποίο διαφορετικές ηλικίες, ανάγκες και τρόποι συμμετοχής μπορούν να συνυπάρξουν.
Με περίπου 12.000 έως 14.000 επισκέπτες, παιδιά, εφήβους και γονείς, το φεστιβάλ άνοιξε έναν ευρύτερο διάλογο με το κοινό του Μουσείου. Και η συμμετοχή δεν περιορίστηκε στους μικρότερους. Οι έφηβοι είχαν επίσης τη δική τους θέση στη διοργάνωση, επιβεβαιώνοντας ότι η σχέση με τον πολιτισμό δεν χρειάζεται να σταματά όταν τελειώνουν τα παιδικά χρόνια.
Σημαντικό κομμάτι της εμπειρίας ήταν και η προσβασιμότητα. Ο χώρος ήταν προσβάσιμος σε άτομα με κινητική αναπηρία, ενώ το πρόγραμμα περιλάμβανε υπηρεσίες, προσαρμογές στα εργαστήρια και υποστηρικτικό υλικό για άτομα με αισθητηριακές και άλλες ανάγκες προσβασιμότητας. Προβλέφθηκε, επίσης, προπαρασκευαστικό υλικό για νευροδιαφορετικούς επισκέπτες, ώστε κάθε παιδί να μπορεί να προσεγγίσει τις δράσεις με τον δικό του τρόπο.
Η φιλοσοφία της διοργάνωσης ήταν, επομένως, ξεκάθαρη: ένας πολιτιστικός χώρος μπορεί να είναι πραγματικά ανοιχτός όταν δημιουργεί συνθήκες συμμετοχής για όλους, ανεξάρτητα από ηλικία, ανάγκες ή κοινωνικό υπόβαθρο.
Όταν η νέα γενιά παίρνει χώρο
Η παρουσία του φυσικού μεταλλικού νερού ΒΙΚΟΣ στο 4ο Cycladic Kids Festival αποτελεί μέρος της διαχρονικής στήριξής του σε δράσεις που φέρνουν τον πολιτισμό, την τέχνη και τη δημιουργία πιο κοντά στα παιδιά και τις οικογένειες. Η συνεργασία με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης δεν περιορίζεται σε μια απλή παρουσία, αλλά εξελίσσεται σε δράσεις και πρωτοβουλίες με ουσιαστικό αποτύπωμα, που δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να συμμετέχουν, να δημιουργούν και να εκφράζονται.
Από τον Παιδικό Διαγωνισμό, όπου 12.500 παιδιά και έφηβοι μοιράστηκαν τη δική τους εικόνα για ένα μουσείο που πραγματικά τους ανήκει, μέχρι τη βιωματική δράση με τις ετικέτες, η φετινή διοργάνωση είχε έναν κοινό παρονομαστή: τη συμμετοχή.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. Ότι η τέχνη δεν παρουσιάστηκε ως κάτι που παρατηρείς από απόσταση. Τα παιδιά μπορούσαν να ζωγραφίσουν, να πειραματιστούν, να φανταστούν και να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα.
Ένα έργο σε έναν παιδικό διαγωνισμό. Μια ιδέα για το μουσείο του αύριο. Ένα μπουκάλι νερό σχεδιασμένο με χρώματα. Μπορεί να μοιάζουν μικρές πράξεις, όμως όλες λένε το ίδιο πράγμα: όταν δίνεις στα παιδιά χώρο να εκφραστούν, ο πολιτισμός αποκτά μια διαφορετική, πιο ανοιχτή και πιο ζωντανή διάσταση.
Και ίσως το μουσείο του μέλλοντος να είναι τελικά ακριβώς αυτό που φαντάστηκαν τα παιδιά: ένας χώρος χωρίς αυστηρά όρια, όπου η τέχνη δεν είναι μόνο κάτι που βλέπεις, αλλά κάτι στο οποίο συμμετέχεις.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
