iStock
Αν συνηθίζεις να πλένεις το μήλο για λίγα δευτερόλεπτα κάτω από τη βρύση πριν το φας, κάνεις ήδη ένα σημαντικό βήμα για την ασφάλεια των τροφίμων σου. Τι γίνεται, όμως, με τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων που μπορεί να παραμένουν στην επιφάνειά του; Ερευνητές έχουν εξετάσει διαφορετικές μεθόδους πλυσίματος και διαπίστωσαν ότι ένα κοινό υλικό που υπάρχει σχεδόν σε κάθε κουζίνα, η μαγειρική σόδα, μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση ορισμένων από αυτά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να μουλιάζεις κάθε μήλο σε κάποιο διάλυμα ούτε ότι μπορείς να εξαλείψεις όλα τα φυτοφάρμακα με μια σπιτική μέθοδο. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το είδος του φυτοφαρμάκου, το πόσο χρόνο έχει παραμείνει πάνω στο φρούτο και το αν έχει ήδη διεισδύσει στο εσωτερικό του.
Μπανάνες ή μήλα: Ποια είναι η πιο έξυπνη επιλογή για ενέργεια που διαρκεί;
Πώς να πλύνεις σωστά τα μήλα για να μειώσεις τα φυτοφάρμακα
Για την καθημερινή κατανάλωση, το πρώτο βήμα είναι απλό: πλένε τα μήλα κάτω από τρεχούμενο νερό, τρίβοντας απαλά την επιφάνειά τους με τα χέρια σου. Στη συνέχεια, στέγνωσέ τα με μια καθαρή πετσέτα ή χαρτί κουζίνας.
Η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) συστήνει το σχολαστικό πλύσιμο των φρούτων και των λαχανικών κάτω από τρεχούμενο νερό πριν από την κατανάλωση ή την προετοιμασία τους. Η πρακτική αυτή συμβάλλει στην απομάκρυνση ρύπων και στη μείωση ορισμένων μικροοργανισμών που μπορεί να βρίσκονται στην επιφάνειά τους. Δεν εγγυάται, ωστόσο, την πλήρη απομάκρυνση των φυτοφαρμάκων.
Αν θέλεις να περιορίσεις επιπλέον ορισμένα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, υπάρχουν και εργαστηριακά δεδομένα που εξετάζουν τη χρήση της μαγειρικής σόδας.
Μαγειρική σόδα: Τι έδειξε η επιστημονική μελέτη για τα μήλα
Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2017 στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Agricultural and Food Chemistry, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης στο Άμχερστ εξέτασαν πόσο αποτελεσματικές ήταν διαφορετικές μέθοδοι πλυσίματος στην απομάκρυνση δύο φυτοφαρμάκων από μήλα ποικιλίας Gala.
Οι επιστήμονες συνέκριναν το νερό της βρύσης, ένα διάλυμα απολύμανσης με βάση τη χλωρίνη που χρησιμοποιήθηκε στο πείραμα και ένα διάλυμα μαγειρικής σόδας συγκέντρωσης 1%.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το διάλυμα μαγειρικής σόδας ήταν πιο αποτελεσματικό στην απομάκρυνση των συγκεκριμένων υπολειμμάτων από την επιφάνεια των μήλων σε σχέση με τις άλλες δύο μεθόδους.
Συγκεκριμένα, χρειάστηκαν περίπου 12 λεπτά για την απομάκρυνση των επιφανειακών υπολειμμάτων του μυκητοκτόνου thiabendazole και 15 λεπτά για εκείνα του εντομοκτόνου phosmet, υπό τις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες.
Αυτό είναι ένα σημαντικό εύρημα, αλλά χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία του. Οι ερευνητές εξέτασαν δύο συγκεκριμένες δραστικές ουσίες σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι η μαγειρική σόδα είναι εξίσου αποτελεσματική απέναντι σε όλα τα φυτοφάρμακα ή ότι μπορεί να απομακρύνει κάθε ίχνος τους από κάθε μήλο.
Γιατί το πλύσιμο δεν απομακρύνει πάντα όλα τα φυτοφάρμακα
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της ίδιας μελέτης ήταν ότι ορισμένα υπολείμματα είχαν ήδη διεισδύσει στο εσωτερικό του μήλου.
Μετά από 24 ώρες έκθεσης στις συγκεκριμένες ουσίες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περίπου το 20% της εφαρμοσμένης ποσότητας thiabendazole και το 4,4% της phosmet είχε εισχωρήσει στο φρούτο. Το thiabendazole διείσδυσε περίπου τέσσερις φορές βαθύτερα στη φλούδα σε σχέση με το phosmet.
Αυτό εξηγεί γιατί το πλύσιμο, ακόμη και με μαγειρική σόδα, δεν μπορεί να απομακρύνει αξιόπιστα τα υπολείμματα που έχουν ήδη περάσει κάτω από την επιφάνεια.
Με άλλα λόγια, το πλύσιμο μπορεί να συμβάλει στη μείωση ορισμένων επιφανειακών υπολειμμάτων, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση ότι το φρούτο θα είναι εντελώς απαλλαγμένο από φυτοφάρμακα.
Τι έδειξε νεότερη μελέτη για τη μαγειρική σόδα και το άμυλο καλαμποκιού
Η έρευνα γύρω από το πλύσιμο των φρούτων συνεχίζεται. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο περιοδικό Foods, επιστήμονες εξέτασαν διαφορετικά οικιακά υλικά και εμπορικά προϊόντα καθαρισμού φρούτων ως προς την απομάκρυνση του thiabendazole.
Μία από τις μεθόδους που αξιολογήθηκαν περιλάμβανε διαδοχική εμβάπτιση των φρούτων σε διάλυμα αμύλου καλαμποκιού συγκέντρωσης 2% και στη συνέχεια σε διάλυμα μαγειρικής σόδας συγκέντρωσης 5%.
Στις συγκεκριμένες πειραματικές συνθήκες, η μέθοδος αυτή μείωσε τα υπολείμματα του συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου κατά περίπου 92-94%, ανάλογα με τις συνθήκες του πειράματος.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης μήλα, σταφύλια, λεμόνια και φράουλες. Ωστόσο, η μελέτη επικεντρώθηκε σε μία συγκεκριμένη δραστική ουσία και δεν αποδεικνύει ότι η ίδια μέθοδος θα έχει ανάλογη αποτελεσματικότητα απέναντι σε όλα τα φυτοφάρμακα ή σε κάθε είδος φρούτου.
Επιπλέον, τα ποσοστά που καταγράφηκαν στο εργαστήριο δεν πρέπει να μεταφράζονται σε εγγύηση για το πόσα υπολείμματα θα απομακρυνθούν από τα μήλα που αγοράζεις καθημερινά.
Πρέπει να μουλιάζεις τα μήλα σε μαγειρική σόδα;
Όχι απαραίτητα. Για την καθημερινή φροντίδα της ασφάλειας των τροφίμων, το πλύσιμο κάτω από τρεχούμενο νερό, με απαλό τρίψιμο της επιφάνειας, παραμένει η βασική σύσταση της FDA.
Αν σε ενδιαφέρει ειδικά η μείωση ορισμένων υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, τα πειράματα με τη μαγειρική σόδα παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Δεν υπάρχει, ωστόσο, καθολικά αποδεδειγμένη οικιακή μέθοδος που να εξασφαλίζει την πλήρη απομάκρυνση όλων των φυτοφαρμάκων από τα φρούτα.
Είναι επίσης σημαντικό να μην αντιμετωπίζεις τα πειραματικά διαλύματα ως απαραίτητο καθημερινό βήμα. Η απλή, σωστή υγιεινή των φρούτων εξακολουθεί να έχει ουσιαστική αξία.
Να χρησιμοποιείς σαπούνι, ξίδι ή ειδικά καθαριστικά φρούτων;
Η FDA δεν συνιστά το πλύσιμο των φρούτων με σαπούνι ή απορρυπαντικό, καθώς τα προϊόντα αυτά μπορεί να απορροφηθούν από την επιφάνειά τους και να αφήσουν ανεπιθύμητα κατάλοιπα. Δεν συνιστά επίσης τη χρήση εμπορικών καθαριστικών φρούτων, καθώς η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια των υπολειμμάτων τους δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς για αυτή τη χρήση.
Όσο για το ξίδι, δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ώστε να θεωρείται καθολικά αποτελεσματική λύση για την απομάκρυνση όλων των φυτοφαρμάκων. Το ίδιο ισχύει για κάθε σπιτικό μείγμα που υπόσχεται ότι καθαρίζει πλήρως τα φρούτα.
Η πιο ασφαλής προσέγγιση είναι να αποφεύγεις τα καθαριστικά που δεν προορίζονται για τρόφιμα και να ακολουθείς τις επίσημες οδηγίες για την προετοιμασία των φρέσκων προϊόντων.
Αν ξεφλουδίσεις το μήλο, απομακρύνεις περισσότερα φυτοφάρμακα;
Το ξεφλούδισμα μπορεί να αφαιρέσει μέρος των υπολειμμάτων που βρίσκονται στη φλούδα ή έχουν διεισδύσει σε αυτήν. Δεν αποτελεί, όμως, εγγύηση ότι θα απομακρυνθούν όλα τα φυτοφάρμακα.
Παράλληλα, η φλούδα του μήλου περιέχει φυτικές ίνες και άλλες ωφέλιμες φυτικές ενώσεις. Αν επιλέγεις να τρως το μήλο με τη φλούδα, το σχολαστικό πλύσιμο πριν από την κατανάλωση είναι μια πρακτική επιλογή.
Ακόμη κι αν σκοπεύεις να ξεφλουδίσεις το φρούτο, είναι σημαντικό να το πλύνεις πρώτα, ώστε να μην περάσουν ρύποι και μικροοργανισμοί από τη φλούδα στο εσωτερικό του κατά το κόψιμο.
Σπιτικές μπάρες apple crumble - λαχταριστή συνταγή με λιγότερο απο 200 kcal
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
