Τι είναι το σύνδρομο της άδειας φωλιάς και πώς το βιώνουν οι γονείς με ενήλικα παιδιά;

Μπορεί να μη γνωρίζεις πώς το λένε, όμως οι περισσότεροι γονείς με ενήλικα παιδιά έχουν βιώσει το σύνδρομο της άδειας φωλιάς.

12.08.2019

Γράφει: Επιστημονικός Συνεργάτης Shape

εχεις διαβασει

Τι είναι το σύνδρομο της άδειας φωλιάς και πώς το βιώνουν οι γονείς με ενήλικα παιδιά;

Από τη Σύλβα Σαραφίδου, ψυχολόγο, MSc, AKC, υποψήφια διδάκτωρ, (www.ideaspsychology.com)

Αν είσαι γονιός με ενήλικα παιδιά, κάπου εκεί λίγο πριν λίγο μετά τα 50, τότε το σύνδρομο της άδειας φωλιάς δεν είναι κάτι άγνωστο για σένα.

Από γονείς μωρού σε γονείς με ενήλικα παιδιά

Γίνεσαι μητέρα. Παίρνεις στην αγκαλιά σου ένα βρέφος, το μεγαλώνεις με αγάπη (και κόπους), το βλέπεις που γίνεται έφηβος με δική του προσωπικότητα, το καμαρώνεις ενήλικα πια, και τότε, το βλέπεις να φεύγει μακριά σου.

Τα παιδιά, παρότι οι γονείς τα αντιμετωπίζουν πάντα ως «παιδιά» μεγαλώνουν, ενηλικιώνονται, και κάποια στιγμή απομακρύνονται από την οικογενειακή εστία. Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς είναι το σύνολο των σκέψεων, συναισθημάτων και συμπεριφορών των γονιών (και ιδίως της μητέρας) απέναντι στο παιδί που φεύγει από το οικογενειακό σπίτι.

Ενήλικα παιδιά

Σπουδές, δουλειά, οικογένεια- πολλοί είναι οι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν το παιδί στο να μετακομίσει από το πατρικό του σπίτι- το μόνο σίγουρο είναι πως αυτό είναι κάτι το φυσικό και αναμενόμενο. Το παιδί (το οποίο το αναφέρουμε έτσι, είναι όμως πλέον ενήλικας) τόσο θα επιθυμήσει όσο και θα χρειαστεί αυτή την αλλαγή περιβάλλοντος. Είναι κάτι που θα οδηγήσει στην περαιτέρω ενηλικίωσή του, τόσο πρακτικά (οδηγώντας το στην ανάληψη ευθυνών) όσο και συναισθηματικά (μέσω της ουσιαστικής ανεξαρτητοποίησης).

Ώρα οι γονείς να κάνουν ένα βήμα πίσω

Τι συμβαίνει όμως με τους γονείς; Τα συναισθήματα είναι μεικτά: από την μία θετικά (χαρά, περηφάνια, ελπίδα) από την άλλη αρνητικά (νοσταλγία, στεναχώρια). Τα αρνητικά αυτά αισθήματα μπορεί πολλοί να τα απαρνούνται για χάρη της «λογικής» χαράς που θα βιώνουν για το παιδί, όμως είναι και αυτά εξίσου λογικά. Στον γονιό θα λείπει το παιδί στην καθημερινότητα, η οποία θα αλλάξει αρκετά, με τις γονικές υποχρεώσεις να μειώνονται. Για παράδειγμα μία μητέρα με ενήλικα παιδιά δεν «πρέπει» πια να μαγειρεύει κάθε μέρα για αυτά ή να πλένει τα ρούχα τους. Έτσι μια αίσθηση θλίψης είναι αναμενόμενη από τους γονείς, των οποίων η οικογενειακή φωλιά «άδειασε».

Από την άλλη μπορεί κάποιος γονιός να βιώνει αυτή την κατάσταση πολύ πιο έντονα. Τότε μπορούμε να αναφερθούμε στο σύνδρομο της άδειας φωλιάς (με την λέξη σε εισαγωγικά, καθώς δεν αποτελεί μία ψυχολογικά διαγνώσιμη πάθηση).

Διάβασε επίσης: Οι απαραίτητες βιταμίνες μετά τα 50: Ποιες και γιατί τις χρειάζεται κάθε γυναίκα μετά τα 50;

Διάβασε επίσης: Αυτά είναι τα πρώτα συμπτώματα της προεμμηνόπαυσης

Τι σημαίνει για την μητέρα το σύνδρομο της άδειας φωλιάς;

Η μητέρα έχει συνηθίσει σε μία καθημερινότητα δομημένη γύρω από την ανατροφή του παιδιού της από την στιγμή της γέννησής του. Έχει μάθει να φροντίζει για αυτό σχεδόν αυτόματα, και έχει γεμίσει την ημέρα (και ίσως και την νύχτα της) με υποχρεώσεις για το παιδί. Όταν το παιδί μεγαλώνει και σταδιακά κάνει όλες αυτές τις υποχρεώσεις μόνο του, το πρόγραμμα της μητέρας ξαφνικά αλλάζει, και αδειάζει, με την έντασή του να μειώνεται αρκετά.

Παράλληλα, ο ρόλος της μητέρας αποτελεί πλέον κεντρικό στοιχείο του εαυτού της γυναίκας. Αυτό σημαίνει πως η απουσία του παιδιού από το σπίτι μπορεί να επηρεάσει το πως αντιμετωπίζει η ίδια η μητέρα τον εαυτό της. Κάτι τέτοιο είναι πιο έντονο σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει άλλος κεντρικός ρόλος- για παράδειγμα μία μητέρα που δεν έχει σπουδάσει, δεν εργάζεται και δεν έχει κάποιο χόμπι. Τότε η γυναίκα χαρακτηρίζει κυρίως τον εαυτό της ως μητέρα, και όσο οι απαιτήσεις του ρόλου αυτού μειώνονται, τόσο μειώνεται και η αξία του ίδιου του εαυτού (κατά την αντίληψη του ίδιου του ατόμου).

Αυτό, σε συνδυασμό με τα ήδη υπάρχοντα αρνητικά συναισθήματα γύρω από την απουσία του παιδιού, μπορούν να οδηγήσουν σε αρνητικές σκέψεις (όπως «τώρα πια δεν αξίζω», ή «τώρα είμαι άχρηστη»), και αρνητικά συναισθήματα (λύπη, οργή προς τον εαυτό και άλλους, εσωτερική πικρία, ζήλια προς άλλους γονείς).

The Mamagers Update

Νοσηλεύτρια υιοθετεί κοριτσάκι που αγάπησε με μια ματιά

Έκανε δωρεά για να σωθεί ένα κοριτσάκι με καρκίνο αλλά την απέσυρε επειδή οι γονείς ήταν λεσβίες

Το σύνδρομο της άδειας φωλιάς έρχεται αυθόρμητα στην επιφάνεια, με όλα τα συναισθήματα και τις σκέψεις να λειτουργούν συχνά ασυνείδητα, χωρίς δηλαδή η μητέρα να τα αναγνωρίζει, απλά να βιώνει το αποτέλεσμά τους.

Το σύνδρομο αυτό είναι συχνό, καθώς αυτά τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά σε μεγάλο βαθμό, όμως μπορούν να αποτελέσουν και πρόβλημα, οδηγώντας σε αρνητικές επιπτώσεις τόσο για την μητέρα, όσο και για το παιδί και όλη την οικογένεια.

Editor's Picks

Περισσότερα από Shape Mama

#shapegreece