Από την Ελένη Σολταρίδου, ψυχολόγο, υποψήφια διδάκτορα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (elenasoltaridou).
Συνήθως τη λέξη "hoarding", στα ελληνικά "παρασυσσώρευση", την έχουμε συσχετίσει με εικόνες σπιτιών και δωματίων στα οποία δεν μπορούμε να κινηθούμε ή να περπατήσουμε, καθώς υπάρχουν συσσωρευμένα αντικείμενα παντού. Το άτομο που μένει εκεί αδυνατεί να πετάξει κάποια από αυτά, εξαιτίας του έντονου άγχους και του αισθήματος δυσφορίας που του προκαλείται από μια τέτοια ενέργεια.
Αγάπη: Όλα όσα έμαθα από τις coachees μου
Η διαταραχή της παρασυσσώρευσης (hoarding disorder), στην πραγματικότητα, χαρακτηρίζεται από αδυναμία απαλλαγής αντικειμένων, ανεξαρτήτως της αντικειμενικής τους αξίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει υπέρμετρη συγκέντρωση αντικειμένων και το άτομο νιώθει συναισθηματικά συνδεδεμένο με αυτά και αρνείται να τα αποχωριστεί, βιώνοντας άγχος απώλειας. Αποτέλεσμα αυτής της συμπεριφοράς είναι ο κατακλυσμός των χώρων όπου μένει το άτομο, γεγονός που οδηγεί σε σημαντική λειτουργική έκπτωση ή/και δυσφορία. Έχεις όμως σκεφτεί ότι την παρασυσσώρευση κατά μία έννοια την εφαρμόζουμε και στις διαπροσωπικές μας σχέσεις; Η σκέψη αυτή μου γεννήθηκε κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίας μου.
• Τι γίνεται αν οι άνθρωποι κρατάμε σχέσεις απλώς για να τις κρατάμε, χωρίς ουσιαστικά να είμαστε μέσα σε αυτές, χωρίς να είμαστε συναισθηματικά εμπλεκόμενοι, χωρίς να έχουμε συναισθήματα για τους ανθρώπους που είναι μαζί μας;
• Τι γίνεται αν κρατάμε ανθρώπους στη ζωή μας χωρίς να έχουμε πραγματικό ενδιαφέρον γι’ αυτούς; Τι γίνεται αν έχουμε ταυτόχρονα πολλούς ανθρώπους στη ζωή μας με τους οποίους επικοινωνούμε και κάθε φορά που σκεφτόμαστε τον αποχωρισμό ή την απομάκρυνση νιώθουμε έντονη δυσφορία;
• Τι γίνεται αν συμπεριφερόμαστε σαν ρακοσυλλέκτες ανθρώπων, που συλλέγουν σχέσεις χωρίς απαραίτητα να τις χρειάζονται;
Αδυναμία να μείνουμε μόνοι
Η συσσώρευση ανθρώπων στη ζωή μας μπορεί προσωρινά να μας κάνει να νιώθουμε όμορφα, όμορφοι, καλά και καλοί, ακόμα και επιθυμητοί. Μπορεί να νιώθουμε προσωρινά ότι έχουμε γύρω μας πολλούς ανθρώπους που μας αναζητούν ή που απλά είναι διαθέσιμοι όταν τους χρειαστούμε. Έχεις, όμως, σκεφτεί αν η ύπαρξή τους καλύπτει μια πραγματική μας επιθυμία; Είναι όντως, τελικά, αυτό που αναζητάμε ή μήπως υποκρύπτεται μια ουσιαστική μας ανασφάλεια και αδυναμία να μείνουμε μόνοι;
Οι άνθρωποι συχνά δυσκολευόμαστε να μείνουμε μόνοι, να χωρίσουμε, να βάλουμε όρια ή να πούμε "όχι", ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Ενοχές, τύψεις, τα παιδιά, το οικογενειακό μας ιστορικό και η πιθανή ύπαρξη διαζυγίου στην οικογένεια που μεγαλώσαμε, στοιχεία της προσωπικότητάς μας, το άγχος, η κατάθλιψη, οι ιδεοληψίες, το πένθος θα μπορούσαν να συσχετιστούν με τον φόβο της μοναξιάς. Στην περίπτωση της παρασυσσώρευσης το άτομο νιώθει συναισθηματικά συνδεδεμένο με τα αντικείμενα και δυσκολεύεται να τα αποχωριστεί.
Το ίδιο άτομο είναι πεπεισμένο ότι χρειάζεται όλα τα αντικείμενα που έχει στον χώρο του και βιώνει ισχυρό άγχος στην περίπτωση της απώλειάς τους. Οι σκέψεις του; Στις πεποιθήσεις ενός ατόμου με διαταραχή παρασυσσώρευσης ανήκουν τα "Μπορεί να μου χρειαστεί στο μέλλον", "Μου θυμίζει εκείνη τη στιγμή", "Μπορεί να θελήσω να το διαβάσω/χρησιμοποιήσω", "Κανένας δεν καταλαβαίνει την αξία του". Κάτι αντίστοιχο παρατηρείται και στους ανθρώπους που θα μπορούσαμε να ορίσουμε ότι βιώνουν την παρασυσσώρευση στις σχέσεις τους: δυσκολία αποχωρισμού, αίσθημα ότι όλοι του/της είναι απαραίτητοι, ισχυρό άγχος στη σκέψη ότι μπορεί να μείνει μόνη.
Το "κλειδί" για τη διεκδίκηση της προσωπικής μας αλλαγής
Πότε αγγίζουμε το σημείο της αλλαγής; Τη στιγμή που η δυσλειτουργικότητα αγγίξει τα όριά μας ή, μάλλον καλύτερα, τη στιγμή που αποκτούμε το κίνητρο για να κάνουμε την προσωπική μας αλλαγή. Η ποσότητα δεν ταυτίζεται με την ποιότητα, ούτε στα αντικείμενα ούτε στις διαπροσωπικές σχέσεις. Και ίσως το "κλειδί" για τη διεκδίκηση της προσωπικής μας αλλαγής δεν είναι να δούμε τη ζωή μας γεμάτη ανθρώπους.
Όπως ακριβώς δεν είναι να δούμε και το σπίτι μας γεμάτο κούτες και περιττά αντικείμενα, γιατί τη στιγμή που τα βλέπουμε δεν επικρατεί η λογική, αλλά το συναίσθημα και το άγχος απώλειας. Το "κλειδί" στην αλλαγή μας είναι το χτίσιμο μιας νέας κουλτούρας, της έννοιας της ουσιαστικής αυτοφροντίδας, που δεν περιορίζεται στη γυμναστική ή στη σωστή διατροφή. Ουσιαστική αυτοφροντίδα είναι η συνειδητή επιλογή ανθρώπων, δραστηριοτήτων και καταστάσεων, που θα μας κάνει να νιώθουμε ότι δε σκορπίζουμε τον χρόνο μας και ότι δε σκορπιζόμαστε.
ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ SHAPE ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026
Νιώθω ότι ο άλλος με αγνοεί: Γιατί παρεξηγούμαστε τόσο εύκολα στις ερωτικές σχέσεις;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
