istock
Aπό την Άννα Βαΐτση, κλινική ψυχολόγο, γνωσιακή-συμπεριφορική ψυχοθεραπεύτρια, συνεργάτιδα του Κέντρου Ψυχοθεραπείας "Φρόσω Φωτεινάκη & Συνεργάτες", (efrosynifotinaki.gr, @outofthebox_parenting).
Φεβρουάριος, ο μήνας που συνδέεται περισσότερο από κάθε άλλον με την αγάπη και τις ερωτικές σχέσεις, φέρνει στην επιφάνεια όχι μόνο τρυφερά συναισθήματα, αλλά και εντάσεις. Ο Άγιος Βαλεντίνος λειτουργεί σαν μεγεθυντικός φακός: αναδεικνύει ανάγκες, προσδοκίες και ανασφάλειες. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτή την περίοδο πολλές σχέσεις δοκιμάζονται από παρεξηγήσεις που μοιάζουν να ξεκινούν "από το πουθενά". Σύμφωνα με τη γνωσιακή - συμπεριφορική θεραπεία (ΓΣΘ), το πρόβλημα συχνά δε βρίσκεται στα ίδια τα γεγονότα, αλλά στον τρόπο που τα ερμηνεύουμε.
Δεν μας πληγώνουν τα γεγονότα, αλλά οι σκέψεις μας
Ένας από τους βασικούς άξονες της ΓΣΘ είναι ότι τα συναισθήματά μας δεν προκαλούνται άμεσα απ’ ό,τι συμβαίνει, αλλά από τις σκέψεις που κάνουμε γι’ αυτό που συμβαίνει. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι ο σύντροφός μας δεν έχει οργανώσει κάτι για τον Άγιο Βαλεντίνο είναι ουδέτερο.
Αγίου Βαλεντίνου 2026: 7 κόκκινα κραγιόν για ακαταμάχητα χείλη
Η σκέψη, όμως, "δε με αγαπά αρκετά" μπορεί να γεννήσει λύπη, θυμό ή απόσυρση. Έτσι, η παρεξήγηση δεν ξεκινά από τη συμπεριφορά του άλλου, αλλά από τον εσωτερικό μας διάλογο. Στις ερωτικές σχέσεις ενεργοποιούνται συχνά συγκεκριμένα δυσλειτουργικά πρότυπα σκέψης, δηλαδή αυτόματες και μη ρεαλιστικές ερμηνείες. Μία από τις πιο συχνές ερμηνείες είναι το "διάβασμα σκέψης των άλλων".
Πιστεύουμε ότι ξέρουμε τι σκέφτεται ή τι νιώθει ο άλλος χωρίς να το έχει εκφράσει. "Αφού δεν απάντησε γρήγορα, σίγουρα με αγνοεί". Δεν υπάρχει απόδειξη, μόνο υπόθεση και συνήθως με έντονα συναισθηματικά φορτισμένο περιεχόμενο. Άλλη συχνή στρέβλωση είναι η καταστροφοποίηση.
Μια μικρή αλλαγή στη συμπεριφορά του συντρόφου οδηγεί σε ακραία συμπεράσματα: "Αν σήμερα είναι απόμακρος, σημαίνει ότι η σχέση τελειώνει". Ο νους πηδά από το ελάχιστο στο χειρότερο δυνατό σενάριο. Επίσης, συναντάμε συχνά την προσωποποίηση. Θεωρούμε ότι κάθε συμπεριφορά του άλλου αφορά εμάς. Αν ο σύντροφός μας είναι κουρασμένος ή σιωπηλός, υποθέτουμε ότι φταίμε εμείς ή ότι κάτι δεν πάει καλά στη σχέση.
Οι υποθέσεις γίνονται "αλήθειες"
Το πιο δυσλειτουργικό στοιχείο αυτών των σκέψεων είναι ότι εμφανίζονται αυτόματα και μοιάζουν απολύτως αληθινές. Δεν τις εξετάζουμε, δεν τις αμφισβητούμε. Αντίθετα, συμπεριφερόμαστε σαν να είναι γεγονότα. Έτσι, απομακρυνόμαστε, θυμώνουμε ή επιτιθέμεθα, προκαλώντας τελικά την ένταση που αρχικά φοβόμασταν. Με αυτό τον τρόπο δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: σκέψη-συναίσθημα-συμπεριφορά-επιβεβαίωση της αρχικής υπόθεσης.
Το παρελθόν χρωματίζει το παρόν
Η ΓΣΘ αναγνωρίζει ότι οι βασικές μας πεποιθήσεις διαμορφώνονται από τις εμπειρίες ζωής. Άτομα που έχουν βιώσει απόρριψη, εγκατάλειψη ή συναισθηματική στέρηση είναι πιο πιθανό να ερμηνεύουν ουδέτερες συμπεριφορές ως απειλή. Έτσι, μια απλή καθυστέρηση σε μήνυμα μπορεί να ενεργοποιήσει βαθύτερες σκέψεις, όπως "δεν είμαι αρκετός" ή "θα με αφήσει". Στην πραγματικότητα, δεν αντιδρούμε μόνο απέναντι στον σύντροφό μας, αλλά και στις παλιές μας πληγές.
Οι προσδοκίες του Αγίου Βαλεντίνου
Η κοινωνική πίεση αυτής της περιόδου ενισχύει παγίδες της σκέψης που σχετίζονται με τη σύγκριση και την ανεπάρκεια. Τα κοινωνικά δίκτυα και τα μέσα προβάλλουν ένα συγκεκριμένο πρότυπο αγάπης –δώρα, εκπλήξεις, ρομαντικές χειρονομίες– δημιουργώντας την αίσθηση ότι έτσι "πρέπει" να εκφράζεται το συναίσθημα. Όταν η προσωπική πραγματικότητα δε συμβαδίζει με αυτή την εικόνα, ενεργοποιούνται σκέψεις σύγκρισης και ανεπάρκειας, όπως "αν δεν κάνει ό,τι κάνουν οι άλλοι, κάτι δεν πάει καλά μ’ εμάς".
Τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν σαν επιταχυντής αυτής της διαδικασίας. Βλέπουμε επιλεγμένες στιγμές άλλων ανθρώπων, αποσπασματικές και συχνά σκηνοθετημένες, και τις συγκρίνουμε με την καθημερινή μας πραγματικότητα. Έτσι, γεννιούνται αυτόματες σκέψεις, όπως "οι άλλοι είναι πιο ερωτευμένοι", "η δική μου σχέση δεν έχει πάθος" ή "αν δεν υπάρχει ενθουσιασμός σήμερα, μάλλον κάτι λείπει", αγνοώντας ότι κάθε σχέση έχει τον δικό της ρυθμό, τρόπο έκφρασης και επίπεδο οικειότητας. Επιπλέον, η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου συχνά ενεργοποιεί την πεποίθηση ότι η αγάπη πρέπει να αποδεικνύεται με πράξεις συγκεκριμένου τύπου.
Όταν ο σύντροφος δεν εκφράζεται με τον "αναμενόμενο" τρόπο, αυτό μπορεί να ερμηνευτεί ως έλλειψη ενδιαφέροντος. Η σκέψη "αν δεν κάνει αυτό που θεωρείται κοινωνικά σωστό, κάτι δεν πάει καλά μ’ εμάς" αποτελεί μια μορφή αυθαίρετου συμπεράσματος, βασισμένου σε συγκρίσεις και εξωτερικά πρότυπα, το οποίο, αν δεν αμφισβητηθεί, μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση, απόσυρση ή συγκρούσεις χωρίς ουσιαστική βάση.
Από την αυτόματη σκέψη στη συνειδητή επιλογή: Η δική μας αυτοφροντίδα
Στόχος αυτές τις ημέρες δεν είναι να εξαφανίσουμε τις σκέψεις μας, αλλά να μάθουμε να τις αναγνωρίζουμε και να τις αμφισβητούμε. Να αναρωτηθούμε:
• "Ποια είναι τα δεδομένα;"
• "Υπάρχει εναλλακτική εξήγηση;"
• "Μήπως αυτό που σκέφτομαι βασίζεται σε φόβο και όχι σε γεγονός;" Όταν αντικαθιστούμε τις υποθέσεις με ερωτήσεις και την εσωτερική κριτική με διάλογο, η επικοινωνία αλλάζει.
Ίσως το πιο ουσιαστικό νόημα σε αυτή την περίοδο δε βρίσκεται στις τέλειες στιγμές, αλλά στην ικανότητα να κατανοούμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Να θυμόμαστε ότι πολλές παρεξηγήσεις δεν είναι απόδειξη έλλειψης αγάπης, αλλά αποτέλεσμα γνωσιακών φίλτρων.
ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ SHAPE ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026
Τολμάς να ερωτευτείς; Και, τελικά, τι είναι ο έρωτας;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
