iStock
Η εικόνα της άνοιας στο μυαλό μας είναι σχεδόν πάντα η ίδια: ξεχασμένα ραντεβού, χαμένα αντικείμενα, μια μνήμη που δεν είναι δυνατή. Όμως μια μεγάλης διάρκειας έρευνα, δημοσιευμένη στο The Lancet Psychiatry, στρέφει το βλέμμα αλλού: σε λεπτές μετατοπίσεις της καθημερινής ψυχολογίας στη μέση ηλικία. Όχι στην κατάθλιψη ως γενική ταμπέλα, αλλά σε συγκεκριμένα συμπτώματα (όπως η αυτοπεποίθηση, η αντοχή απέναντι στα προβλήματα και η συγκέντρωση) που μπορεί να λειτουργούν ως πρώιμα σημάδια για τη μελλοντική υγεία του εγκεφάλου.
Άνω των 50; Η επιστήμη αποκαλύπτει την ελάχιστη άσκηση που επιβραδύνει την άνοια
Τι ακριβώς κοίταξε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 5.811 ενήλικες (45–69 ετών, μέση ηλικία 55) της μελέτης Whitehall II. Στα τέλη των 90s (1997–1999) οι συμμετέχοντες ήταν χωρίς άνοια και απάντησαν σε ερωτηματολόγιο με 30 συχνά συμπτώματα κατάθλιψης. Στη συνέχεια, η υγεία τους παρακολουθήθηκε για περίπου 25 χρόνια, με διαγνώσεις άνοιας καταγεγραμμένες έως το 2023. Στο διάστημα αυτό, περίπου 10,1% ανέπτυξαν άνοια.
Οι 6 "μικρές" αλλαγές στη μέση ηλικία που ξεχώρισαν
Η μελέτη βρήκε ότι ο αυξημένος κίνδυνος άνοιας αργότερα οδηγείται κυρίως από ένα συγκεκριμένο σετ 6 συμπτωμάτων (όπως καταγράφηκαν στο ερωτηματολόγιο):
- Απώλεια αυτοπεποίθησης (χάνω την πίστη στον εαυτό μου)
- Αίσθηση ότι δεν μπορείς να αντιμετωπίσεις τα προβλήματα (δεν το ‘χω)
- Μείωση ζεστασιάς/στοργής προς τους άλλους (σαν να αποστασιοποιείσαι)
- Νευρικότητα/ένταση (είμαι συνεχώς στην τσίτα)
- Δυσαρέσκεια με το πώς γίνονται οι δουλειές/καθήκοντα (τίποτα δεν σε ικανοποιεί όπως πριν)
- Δυσκολία συγκέντρωσης (θολούρα, εύκολη διάσπαση)
Το να αναγνωρίσεις κάτι από αυτά δεν σημαίνει τίποτα από μόνο του. Η ουσία είναι αλλού: στο αν σχηματίζουν ένα σταθερό μοτίβο.
Τι έδειξαν οι αριθμοί
Στη μελέτη, όσοι είχαν 5 ή περισσότερα συμπτώματα (σε σύνολο 30) στη μέση ηλικία, είχαν 27% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια αργότερα (σε σύγκριση με όσους δεν ανέφεραν χαμηλή διάθεση). Και όταν οι ερευνητές "ζούμαραν" στα 6 συγκεκριμένα συμπτώματα, οι συσχετίσεις ήταν εντυπωσιακές: η απώλεια αυτοπεποίθησης συνδέθηκαν με περίπου 50% αυξημένο κίνδυνο (ως σχετική αύξηση), ενώ τα υπόλοιπα συμπτώματα κυμάνθηκαν περίπου από 29% έως 44%.
Τι λέει ο επικεφαλής ερευνητής
Ο Dr. Philipp Frank (UCL) το συνοψίζει με μια φράση που αξίζει να κρατήσεις: ο κίνδυνος άνοιας φαίνεται να συνδέεται "με μια χούφτα συμπτώματα, όχι με την κατάθλιψη συνολικά". Και προσθέτει ότι καθημερινά συμπτώματα στη μέση ηλικία μπορεί να κουβαλούν πληροφορία για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου.
Ο Dr Richard Oakley (Alzheimer’s Society) το λέει ξεκάθαρα: "η σύνδεση άνοιας και κατάθλιψης είναι περίπλοκη" και "δεν θα αναπτύξουν άνοια όλοι όσοι έχουν κατάθλιψη, ούτε όλοι όσοι έχουν άνοια θα εμφανίσουν κατάθλιψη". Επίσης, οι ίδιοι οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι χρειάζεται περισσότερη επιβεβαίωση για το πόσο γενικεύονται τα ευρήματα, αφού το συγκεκριμένο δείγμα ήταν σε μεγάλο ποσοστό άνδρες και λευκοί συμμετέχοντες.
Είσαι 60+; Οι 5 καλύτερες ασκήσεις για τις αρθρώσεις και την αποφυγή άνοιας
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
