iStock
Ίσως έχεις συνηθίσει να σκέφτεσαι τον αυτισμό μέσα από συμπεριφορές, κοινωνικές αλληλεπιδράσεις ή τρόπους σκέψης. Όμως η επιστημονική έρευνα στρέφεται όλο και περισσότερο και σε κάτι πιο λεπτό: στον τρόπο που το συναίσθημα αποτυπώνεται στο πρόσωπο.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αυτισμού, μια ημέρα που κάθε χρόνο φέρνει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη νευροδιαφορετικότητα, νέες επιστημονικές προσεγγίσεις επιχειρούν να φωτίσουν μια διαφορετική όψη του αυτισμού, όχι μέσα από τα στερεότυπα, αλλά μέσα από την ίδια τη γλώσσα της συναισθηματικής έκφρασης.
Πώς να καταλάβεις αν η σχέση σου είναι στο φάσμα του αυτισμού – 3 βασικά σημάδια
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο University of Birmingham και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Autism Research εξετάζει τις μικροσκοπικές κινήσεις των μυών του προσώπου και τις διαφορές που εμφανίζονται μεταξύ αυτιστικών και μη αυτιστικών ανθρώπων.
Η βασική ιδέα που αναδεικνύεται είναι ότι ο αυτισμός δεν συνδέεται απαραίτητα με έλλειψη συναισθηματικής έκφρασης, αλλά με έναν διαφορετικό τρόπο με τον οποίο το συναίσθημα μετατρέπεται σε ορατή κίνηση και επικοινωνία. Δεν πρόκειται για λιγότερο συναίσθημα, αλλά για μια διαφορετική συναισθηματική γραμματική, που χρησιμοποιεί το πρόσωπο.
Τα "κρυφά" σημάδια αυτισμού που μπορεί να φανούν στο πρόσωπο
Στην έρευνα συμμετείχαν 25 αυτιστικοί και 26 μη αυτιστικοί ενήλικες. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να εκφράσουν τρία βασικά συναισθήματα: χαρά, θυμό και θλίψη, τόσο με μίμηση ήχων όσο και κατά τη διάρκεια ομιλίας. Συνολικά καταγράφηκαν σχεδόν 5000 εκφράσεις προσώπου, ενώ η ανάλυση βασίστηκε σε περισσότερα από 265 εκατομμύρια σημεία δεδομένων, δημιουργώντας μία από τις πιο λεπτομερείς βάσεις συναισθηματικών κινήσεων προσώπου.
Οι διαφορές που παρατηρήθηκαν δεν αφορούσαν το αν οι συμμετέχοντες μπορούσαν να νιώσουν τα συναισθήματα, αλλά τον τρόπο που αυτά αποτυπώνονταν.
- Για παράδειγμα, οι αυτιστικοί συμμετέχοντες έτειναν να χρησιμοποιούν περισσότερο το στόμα και λιγότερο τα φρύδια όταν εξέφραζαν θυμό.
- Στη χαρά, το χαμόγελο ήταν συχνά πιο διακριτικό και δεν συνοδευόταν πάντα από τις χαρακτηριστικές κινήσεις των ματιών που συνδέονται κοινωνικά με το "πλήρες" χαμόγελο.
- Στη θλίψη, παρατηρήθηκε μεγαλύτερη τάση προς μια έκφραση με καμπύλωση των χειλιών προς τα κάτω, ενώ το άνω χείλος μπορούσε να ανυψώνεται περισσότερο σε σχέση με τους μη αυτιστικούς συμμετέχοντες.
Η "άλλη γλώσσα" των συναισθημάτων
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ιδέες της μελέτης είναι ότι οι συναισθηματικές εκφράσεις μπορεί να λειτουργούν σαν διαφορετικές γλώσσες. Ο ερευνητής Connor Keating εξήγησε ότι οι διαφορές δεν περιορίζονται στην εικόνα της έκφρασης, αλλά επεκτείνονται και στη ροή της κίνησης. Οι εκφράσεις μπορεί να σχηματίζονται με διαφορετικό ρυθμό ή να μην ακολουθούν το κοινωνικά αναμενόμενο μοτίβο.
Αυτό ίσως βοηθά να καταλάβεις γιατί κάποιες φορές οι εκφράσεις αυτιστικών ανθρώπων παρερμηνεύονται από το περιβάλλον, αλλά και γιατί οι ίδιοι μπορεί να δυσκολεύονται να "διαβάσουν" τις εκφράσεις των άλλων.
Ο ρόλος της αλεξιθυμίας
Η έρευνα εξέτασε και την αλεξιθυμία, ένα χαρακτηριστικό που συναντάται συχνά στον αυτισμό και αφορά τη δυσκολία αναγνώρισης και περιγραφής των προσωπικών συναισθημάτων.
Σύμφωνα με τα δεδομένα, τα άτομα με υψηλότερα επίπεδα αλεξιθυμίας εμφάνιζαν πιο ασαφείς εκφράσεις θυμού και χαράς, κάτι που μπορούσε να κάνει το συναίσθημα να μοιάζει πιο ουδέτερο ή δύσκολο να ερμηνευτεί.
Δεν είναι έλλειψη συναισθήματος, αλλά διαφορετική επικοινωνία
Η καθηγήτρια Jennifer Cook υπογράμμισε ότι οι διαφορές δεν πρέπει να θεωρούνται έλλειμμα. Η ίδια περιέγραψε τις συναισθηματικές εκφράσεις αυτιστικών και μη αυτιστικών ανθρώπων σαν δύο διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας, παρόμοιους με δύο γλωσσικά συστήματα που εκφράζουν όμως παρόμοιο νόημα. Η ιδέα αυτή ενισχύει την άποψη ότι η κοινωνική κατανόηση δεν είναι μονόπλευρη διαδικασία, αλλά απαιτεί προσπάθεια και από τις δύο πλευρές.
Μήπως έχεις αυτισμό χωρίς να το ξέρεις; 7 συνήθειες που δείχνουν ότι ίσως βρίσκεσαι στο φάσμα
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
