iStock
Η άσκηση θεωρείται από τους ειδικούς ένας από τους πιο σταθερούς πυλώνες υγείας, με σαφή οφέλη για καρδιά, μεταβολισμό και ψυχική ισορροπία. Παρ’ όλα αυτά, όπως εξηγεί στο The Conversation ο Shafqat Ahrar Jaigirdar, Λέκτορας Ανοσολογίας στο Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam, υπάρχουν σπάνιες περιπτώσεις όπου ο οργανισμός δεν ανταποκρίνεται με τον αναμενόμενο τρόπο και ενεργοποιεί έναν μηχανισμό έντονης αλλεργικής αντίδρασης κατά τη διάρκεια της φυσικής δραστηριότητας. Πρόκειται για την αναφυλαξία που επάγεται από την άσκηση (Exercise-Induced Anaphylaxis - EIA), μια κλινική κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά και να εξελιχθεί ταχύτατα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η άσκηση δεν λειτουργεί απλώς ως φυσική καταπόνηση, αλλά ως εκλυτικός παράγοντας που κινητοποιεί υπερβολικά το ανοσοποιητικό σύστημα, οδηγώντας σε αντίδραση τύπου αλλεργίας.
Το σπάνιο σύνδρομο που κάνει τους ανθρώπους να μην φοβούνται τίποτα
Τι συμβαίνει στο σώμα
Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου EIA, ενεργοποιούνται συγκεκριμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζονται μαστοκύτταρα. Αυτά απελευθερώνουν ουσίες όπως η ισταμίνη, οι οποίες φυσιολογικά βοηθούν τον οργανισμό να αμυνθεί. Όμως εδώ η αντίδραση δεν είναι ισορροπημένη. Η ισταμίνη απελευθερώνεται σε μεγάλη ποσότητα και προκαλεί συμπτώματα που μοιάζουν με αλλεργία, από ήπια δερματική ενόχληση μέχρι σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή.
Τα σημάδια που μπορεί να εμφανιστούν
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλους, αλλά συχνά ξεκινά με κάτι που μπορεί εύκολα να υποτιμηθεί. Μπορεί να νιώσεις έντονη φαγούρα στο σώμα σου ή να εμφανιστούν κοκκινίλες και εξανθήματα, σαν καντήλες. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει μυρμήγκιασμα στα χείλη ή στο στόμα, ή ακόμη και αίσθημα ναυτίας.
Αν η αντίδραση εξελιχθεί, μπορεί να εμφανιστεί πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα χείλη, ζάλη και αδυναμία. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει την αναπνοή ή την κυκλοφορία, οδηγώντας σε αναφυλαξία, που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Πότε μπορεί να εμφανιστεί
Η άσκηση που σχετίζεται πιο συχνά με την εμφάνιση των συμπτωμάτων είναι η αερόβια δραστηριότητα. Τρέξιμο, ποδόσφαιρο, χορός ή ακόμη και έντονο περπάτημα μπορούν να λειτουργήσουν ως εκλυτικοί παράγοντες. Τα συμπτώματα συνήθως εμφανίζονται κατά τη διάρκεια της άσκησης ή λίγο μετά, κάτι που κάνει την κατάσταση ακόμη πιο απρόβλεπτη.
Και η τροφή παίζει ρόλο
Σε αρκετές περιπτώσεις, η αντίδραση δεν προκαλείται μόνο από την άσκηση αλλά από τον συνδυασμό άσκησης και συγκεκριμένων τροφών. Αυτή η μορφή ονομάζεται τροφικά εξαρτώμενη EIA. Τροφές όπως τα θαλασσινά, οι ξηροί καρποί, τα αυγά, το γάλα και το σιτάρι έχουν συνδεθεί με τέτοιου τύπου αντιδράσεις.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να καταναλώσεις ένα τρόφιμο χωρίς κανένα πρόβλημα, αλλά αν ακολουθήσει άσκηση μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο, το σώμα σου να αντιδράσει έντονα.
Γιατί συμβαίνει αυτό
Ο ακριβής μηχανισμός δεν είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένος. Ωστόσο, οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα μαστοκύτταρα παίζουν βασικό ρόλο, καθώς φαίνεται να ενεργοποιούνται λανθασμένα κατά τη διάρκεια της άσκησης. Αυτό οδηγεί σε απότομη απελευθέρωση ισταμίνης και στην εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Παράλληλα, έχει παρατηρηθεί ότι παράγοντες όπως λοιμώξεις, φάρμακα, αλκοόλ, ορμονικές αλλαγές ή ακόμη και περιβαλλοντικά ερεθίσματα όπως η γύρη μπορεί να επηρεάσουν την πιθανότητα εμφάνισης ενός επεισοδίου.
Μια κατάσταση δύσκολη στην πρόβλεψη
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της EIA είναι η απρόβλεπτη φύση της. Δεν υπάρχει σταθερό μοτίβο που να εξηγεί πότε θα εμφανιστεί ή όχι. Μπορεί να γυμναστείς κανονικά μια μέρα και να μην έχεις κανένα σύμπτωμα, ενώ μια άλλη μέρα, με παρόμοιες συνθήκες, να εμφανιστεί αντίδραση. Αυτό δείχνει ότι υπάρχουν ακόμη άγνωστοι παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο που αντιδρά το σώμα.
Πώς αντιμετωπίζεται στην πράξη
Η διαχείριση δεν σημαίνει απαραίτητα αποφυγή της άσκησης, αλλά προσαρμογή της καθημερινότητας. Συνήθως προτείνεται σταδιακή αύξηση της έντασης, παρακολούθηση των προσωπικών εκλυτικών παραγόντων και αποφυγή άσκησης για αρκετές ώρες μετά από συγκεκριμένες τροφές.
Σε περιπτώσεις διάγνωσης, είναι σημαντικό να υπάρχει πάντα διαθέσιμη επινεφρίνη για επείγουσα χρήση και να αποφεύγεται η άσκηση χωρίς παρουσία άλλου ατόμου. Η άμεση διακοπή της δραστηριότητας με τα πρώτα συμπτώματα είναι καθοριστική.
Μπορείς να συνεχίσεις να ασκείσαι;
Παρότι ακούγεται ανησυχητικό, στις περισσότερες περιπτώσεις η κατάσταση μπορεί να ελεγχθεί. Με σωστή ενημέρωση, προσοχή και προσαρμογές, η άσκηση μπορεί να παραμείνει μέρος της ζωής σου χωρίς να αποτελεί κίνδυνο.
Η άσκηση που διορθώνει τη στάση του σώματος και χαρίζει επίπεδη κοιλιά
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
