iStock
Το λίπος στο συκώτι αποτελεί πλέον μία από τις πιο συχνές μεταβολικές διαταραχές παγκοσμίως, με εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν με μια κατάσταση που πολλές φορές εξελίσσεται σιωπηλά, χωρίς εμφανή συμπτώματα. Τώρα, ένα συστατικό που προέρχεται από ένα από τα πιο πολύτιμα μπαχαρικά στον κόσμο, το σαφράν, τραβά το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας. Ο λόγος είναι η Crocin II (κροκίνη ΙΙ), μια φυσική ένωση που, σε εργαστηριακές δοκιμές και σε πειράματα σε σε μοντέλα πειραματόζωων, φάνηκε να επηρεάζει έναν μηχανισμό που σχετίζεται με τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ.
Πότε το λίπος στο συκώτι είναι επικίνδυνο; - Και γιατί;
Η ανακάλυψη βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, καθώς δεν έχει δοκιμαστεί σε ανθρώπους. Ωστόσο, ανοίγει έναν νέο δρόμο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο φυσικές ενώσεις μπορεί να αποτελέσουν βάση για μελλοντικές θεραπείες.
Τι είναι το λιπώδες ήπαρ και γιατί αυξάνεται παγκοσμίως
Η μεταβολική δυσλειτουργία που σχετίζεται με τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ είναι γνωστή ως Σχετιζόμενη με Μεταβολική Δυσλειτουργία Στεατωτική Νόσος του Ήπατος (MASLD). Πρόκειται για μια κατάσταση κατά την οποία συσσωρεύεται λίπος στα ηπατικά κύτταρα και, με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο ήπαρ. Η MASLD συνδέεται στενά με παράγοντες όπως:
- η παχυσαρκία,
- η υψηλή χοληστερόλη,
- ο διαβήτης τύπου 2,
- η αυξημένη αρτηριακή πίεση.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι περίπου το 30% των ενηλίκων παγκοσμίως αντιμετωπίζει σήμερα αυτή την κατάσταση, ενώ εκτιμήσεις που αναφέρονται στην έρευνα προβλέπουν ότι το ποσοστό αυτό θα μπορούσε να φτάσει το 55,7% έως το 2040.
Παρά τη μεγάλη εξάπλωσή της, οι επιλογές αντιμετώπισης παραμένουν περιορισμένες, γεγονός που κάνει τους επιστήμονες να αναζητούν νέες προσεγγίσεις.
Η πρωτεΐνη ANGPTL8 που βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας
Στην καρδιά της νέας μελέτης, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Targetome, βρίσκεται μια πρωτεΐνη που ονομάζεται ANGPTL8. Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη παράγεται από το ήπαρ και απελευθερώνεται στην κυκλοφορία του αίματος. Συμμετέχει στη ρύθμιση του τρόπου με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τα λιπίδια, ενώ σχετίζεται και με διαδικασίες φλεγμονής.
Σε ανθρώπους με MASLD, τα επίπεδα της ANGPTL8 εμφανίζονται αυξημένα και η αύξησή τους έχει συνδεθεί με μεγαλύτερη επιβάρυνση του ήπατος.
Οι προσπάθειες μέχρι σήμερα να μειωθεί η δράση αυτής της πρωτεΐνης είχαν σημαντικές δυσκολίες. Κάποιες τεχνικές απαιτούσαν γενετικές παρεμβάσεις που ήταν δύσκολο να εφαρμοστούν με ασφάλεια, ενώ άλλες βασίζονταν σε ειδικά σχεδιασμένα μόρια με πρακτικούς περιορισμούς.
Το σαφράν και η ουσία Crocin II που κέντρισε το ενδιαφέρον
Το σαφράν, γνωστό και ως "χρυσό μπαχαρικό" λόγω της υψηλής αξίας του, χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες τόσο στη μαγειρική όσο και στην παραδοσιακή ιατρική. Οι ερευνητές εξέτασαν 70 μικρά μόρια που υπάρχουν στο σαφράν, αναζητώντας ενώσεις που θα μπορούσαν να αλληλεπιδράσουν με την ANGPTL8. Ανάμεσα στις ενώσεις που ξεχώρισαν ήταν η Crocin I και η Crocin II, οι οποίες είναι υπεύθυνες και για το χαρακτηριστικό χρυσοκίτρινο χρώμα του σαφράν.
Οι εργαστηριακές δοκιμές έδειξαν ότι και οι δύο ενώσεις μπορούσαν να αλληλεπιδράσουν με την πρωτεΐνη, όμως η Crocin II παρουσίασε ισχυρότερη σύνδεση.
Πώς φαίνεται να δρα η Crocin II στα κύτταρα
Η Crocin II δεν φαίνεται απλώς να μπλοκάρει την ANGPTL8. Αντίθετα, σύμφωνα με τα πειράματα, φαίνεται να ενεργοποιεί έναν φυσικό μηχανισμό απομάκρυνσης ανεπιθύμητων πρωτεϊνών μέσα στα κύτταρα. Πρόκειται για ένα σύστημα "ανακύκλωσης" των κυττάρων, μέσω του οποίου αποδομούνται στοιχεία που δεν χρειάζονται πλέον.
Όταν οι ερευνητές παρενέβησαν σε αυτόν τον μηχανισμό, η δράση της Crocin II σταμάτησε, γεγονός που υποδεικνύει ότι αυτό το κυτταρικό σύστημα παίζει βασικό ρόλο στη δράση της. Παράλληλα, μοντέλα υπολογιστικής ανάλυσης έδειξαν ότι η Crocin II ενδέχεται να συνεργάζεται με μια βοηθητική πρωτεΐνη που ονομάζεται P62, η οποία συμμετέχει στη μεταφορά υλικών προς αυτόν τον μηχανισμό αποδόμησης. Η πιθανή αυτή σχέση χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.
Τι έδειξαν τα πειράματα σε πειραματόζωα
Για να εξεταστεί η επίδραση της Crocin II σε ζωντανό οργανισμό, χρησιμοποιήθηκαν αρσενικά μοντέλα πειραματόζωων τα οποία ακολούθησαν διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά για 10 εβδομάδες, ώστε να αναπτυχθεί μοντέλο MASLD. Στη συνέχεια χορηγήθηκε καθαρή Crocin II με καθημερινές ενέσεις, σε διαφορετικές δόσεις. Στα πειραματόζωα που έλαβαν την υψηλότερη δόση, το σωματικό βάρος ήταν κατά 18,58% χαμηλότερο σε σύγκριση με εκείνα που ακολουθούσαν την ίδια λιπαρή διατροφή χωρίς θεραπεία, μειώθηκαν τα τριγλυκερίδια, μειώθηκε η συνολική χοληστερόλη, μειώθηκε η LDL ("κακή") χοληστερόλη, βελτιώθηκε η αντίσταση στην ινσουλίνη και παρατηρήθηκε μικρότερη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ.
Οι εξετάσεις στους ιστούς έδειξαν επίσης λιγότερη επιβάρυνση του ήπατος, ενώ δεν παρατηρήθηκαν εμφανείς βλάβες σε άλλα όργανα όπως οι νεφροί, η καρδιά και ο σπλήνας. Ωστόσο, το μικρό μέγεθος της μελέτης και η σύντομη διάρκειά της δεν επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα ή την ασφάλεια στους ανθρώπους.
Μπορεί το σαφράν να θεραπεύσει το λίπος στο συκώτι;
Όχι, τουλάχιστον με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα. Η έρευνα αφορά μια συγκεκριμένη καθαρισμένη ουσία, την Crocin II, η οποία χορηγήθηκε σε εργαστηριακές συνθήκες και σε μοντέλα πειραματόζωων. Δεν εξετάστηκε η κατανάλωση σαφράν ως μπαχαρικού στη διατροφή ούτε η χρήση συμπληρωμάτων από ανθρώπους. Τα ευρήματα αποτελούν ένα πρώτο βήμα για την κατανόηση πιθανών μηχανισμών, αλλά απαιτούνται μελλοντικές μελέτες σε ανθρώπους για να φανεί αν μπορεί να υπάρξει πραγματικό όφελος.
Λίπος στο συκώτι: Υποχωρεί ποτέ ή μένει για πάντα;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
