iStock
Υπάρχει κάτι που οι Ιταλίδες γιαγιάδες φαίνεται να γνωρίζουν καλά. Η ζωή δεν χρειάζεται να είναι ένας διαρκής αγώνας δρόμου. Δεν χρειάζεται να ξυπνάς χαράματα για να προλάβεις μια απαιτητική πρωινή ρουτίνα, να μετράς κάθε σου βήμα ή να αναζητάς διαρκώς τον επόμενο τρόπο να γίνεις η καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου. Μπορείς απλώς να απολαύσεις τον καφέ σου, να φορέσεις το αγαπημένο σου κραγιόν χωρίς να έχεις κάποιον ιδιαίτερο λόγο, να περπατήσεις μέχρι την αγορά και να αφιερώσεις λίγο περισσότερο χρόνο στους ανθρώπους σου. Αυτή ακριβώς η φιλοσοφία βρίσκεται πίσω από το Nonnamaxxing, μια νέα wellness τάση που εμπνέεται από την καθημερινότητα των Ιταλίδων nonne και κερδίζει όλο και μεγαλύτερη προσοχή στα social media.
Η ιδέα είναι απλή: να υιοθετήσεις συνήθειες που χαρακτηρίζουν τον τρόπο ζωής τους, όπως το καθημερινό περπάτημα, το σπιτικό φαγητό με εποχικά υλικά, οι στενές κοινωνικές σχέσεις, η φροντίδα του εαυτού και, κυρίως, η ικανότητα να απολαμβάνεις τις μικρές στιγμές χωρίς βιασύνη.
Πρωινό μακροζωίας: Τι τρώνε οι ειδικοί για να ζήσουν περισσότερα χρόνια
Σε μια εποχή όπου η ευεξία συχνά μεταφράζεται σε περίπλοκα προγράμματα, αυστηρές ρουτίνες και αδιάκοπη προσπάθεια αυτοβελτίωσης, οι Ιταλίδες γιαγιάδες υπενθυμίζουν την αξία μιας πιο απλής προσέγγισης. Και μπορεί οι συνήθειές τους να μην αποτελούν από μόνες τους εγγύηση μακροζωίας, αρκετές συνδέονται με παράγοντες που έχουν μελετηθεί για τη συμβολή τους στην υγεία και την υγιή γήρανση. Ίσως, τελικά, το μυστικό τους να μην βρίσκεται σε κάποιο θαυματουργό συστατικό ή σε μια καλά κρυμμένη συνταγή αντιγήρανσης, αλλά σε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: στο να μάθεις να ζεις καλά, χωρίς να ξεχνάς να απολαμβάνεις τη ζωή.
Τι είναι το Nonnamaxxing και γιατί έγινε wellness τάση;
Το Nonnamaxxing προέρχεται από την ιταλική λέξη nonna, που σημαίνει γιαγιά, και την τάση του "maxxing", δηλαδή την προσπάθεια να μεγιστοποιήσεις μια πτυχή της ζωής σου. Στην προκειμένη περίπτωση, στόχος είναι να υιοθετήσεις έναν τρόπο ζωής εμπνευσμένο από τις Ιταλίδες γιαγιάδες.
Η τάση έρχεται σε μια ενδιαφέρουσα στιγμή: όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν μια διέξοδο από την κουλτούρα της διαρκούς παραγωγικότητας, της αυτοβελτίωσης και της υπερβολικής ενασχόλησης με την εικόνα τους. Αντί για ακόμη μία απαιτητική ρουτίνα, προτείνει μικρές καθημερινές απολαύσεις και συνήθειες που έχουν ουσιαστική αξία.
Η Ιταλία, άλλωστε, έχει ένα ισχυρό επιχείρημα υπέρ αυτής της φιλοσοφίας: διαθέτει υψηλό προσδόκιμο ζωής, ενώ η Σαρδηνία φιλοξενεί μία από τις πέντε παγκοσμίως αναγνωρισμένες Μπλε Ζώνες, περιοχές που έχουν συνδεθεί με ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση ανθρώπων που φτάνουν σε πολύ προχωρημένη ηλικία.
Ποιες είναι, λοιπόν, οι συνήθειες που αξίζει να κρατήσεις;
1. Μάθε να μεγαλώνεις χωρίς να πολεμάς την ηλικία σου
Αν υπάρχει κάτι που ξεχωρίζει στη φιλοσοφία των Ιταλίδων γιαγιάδων, είναι η διαφορετική σχέση τους με τον χρόνο. Δεν αντιμετωπίζουν απαραίτητα κάθε ρυτίδα ως πρόβλημα προς επίλυση ούτε θεωρούν ότι πρέπει να κρύβουν την ηλικία τους για να αισθάνονται όμορφες. Η 96χρονη Licia Fertz, από το Βιτέρμπο της Ιταλίας, περιγράφει τη δική της προσέγγιση με μια χαρακτηριστική φράση στο self: "Μη σκέφτεσαι ποτέ τον εαυτό σου ως ηλικιωμένο. Γεννιέσαι νέος".
Για την ίδια, το να βάφεται και να επιλέγει χαρούμενα χρώματα στα ρούχα της, ακόμη και όταν δεν πρόκειται να βγει από το σπίτι, είναι μια πράξη αγάπης προς τον εαυτό της. Η στάση αυτή δεν σημαίνει ότι αγνοείς τις αλλαγές που φέρνει η ηλικία. Σημαίνει ότι δεν αφήνεις τον αριθμό των γενεθλίων σου να καθορίζει την αυτοπεποίθηση, τις επιλογές και την εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου.
Μάλιστα, έρευνες έχουν συνδέσει τη θετικότερη στάση απέναντι στη γήρανση με καλύτερους δείκτες υγείας και γήρανσης. Η ψυχολόγος Sonja Lyubomirsky επισημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ηλικία μας έχει σημασία: μπορούμε να τη συνδέουμε αποκλειστικά με την απώλεια ή να αναγνωρίζουμε και τη σοφία, την ωριμότητα και τις εμπειρίες που φέρνει.
2. Βρες έναν λόγο να είσαι χρήσιμη στους άλλους
Οι Ιταλίδες γιαγιάδες δεν είναι απλώς θεατές της οικογενειακής ζωής. Συχνά συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινότητα των παιδιών και των εγγονιών τους, αναλαμβάνοντας τη φροντίδα τους, βοηθώντας με τις σχολικές υποχρεώσεις ή περνώντας χρόνο μαζί τους.
Αυτή η συμμετοχή δεν αφορά μόνο την οικογενειακή παράδοση. Η έρευνα δείχνει ότι η κοινωνική προσφορά και η φροντίδα των άλλων μπορούν να συνδέονται με θετικές επιδράσεις στη γνωστική και ψυχολογική υγεία. Σε σχετική μελέτη, οι παππούδες και οι γιαγιάδες που συμμετείχαν στη φροντίδα των εγγονιών τους εμφάνισαν καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες μνήμης και λεκτικής ευχέρειας σε σύγκριση με όσους δεν είχαν αντίστοιχη συμμετοχή.
Δεν χρειάζεται, φυσικά, να γίνεις γιαγιά για να υιοθετήσεις αυτή τη συνήθεια. Μπορείς να βοηθήσεις έναν φίλο, να προσφέρεις εθελοντική εργασία, να στηρίξεις έναν γείτονα ή να αφιερώσεις λίγο χρόνο σε κάποιον που σε χρειάζεται. Το σημαντικό είναι να αισθάνεσαι ότι συμμετέχεις σε κάτι μεγαλύτερο από την προσωπική σου καθημερινότητα. Η αίσθηση σκοπού μπορεί να δώσει περισσότερο νόημα στη ζωή σου και να ενισχύσει την ψυχική σου ευεξία.
3. Περπάτησε περισσότερο, όχι μόνο όταν έχεις χρόνο για γυμναστική
Για πολλές Ιταλίδες, το περπάτημα δεν είναι ένα ακόμη ραντεβού στο ημερολόγιο της άσκησης. Είναι απλώς ο τρόπος με τον οποίο μετακινούνται. Πηγαίνουν στην αγορά, συναντούν φίλους, κάνουν τις δουλειές τους και επιστρέφουν στο σπίτι με τα πόδια.
Αυτή η καθημερινή κίνηση αποτελεί ένα από τα πιο ουσιαστικά στοιχεία του Nonnamaxxing. Δεν απαιτεί εξοπλισμό, συνδρομή σε γυμναστήριο ή ειδικό πρόγραμμα. Χρειάζεται μόνο να βρεις περισσότερες αφορμές να κινηθείς μέσα στην ημέρα.
Η παιδίατρος και γιαγιά Paola Mariotti, που ζει στη Φλωρεντία, έχει ως καθημερινό στόχο τουλάχιστον 5.000 βήματα, ενώ προσπαθεί να φτάνει τα 10.000 όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Ο καθηγητής Εξελικτικής Βιολογίας του Ανθρώπου στο Πανεπιστήμιο Harvard, Daniel Lieberman, επισημαίνει ότι το περπάτημα αποτελεί μία από τις πιο θεμελιώδεις μορφές ανθρώπινης σωματικής δραστηριότητας και συνδέεται με καλύτερη υγεία καθώς μεγαλώνουμε.
Μάλιστα, μελέτη του 2025 που δημοσιεύτηκε στο American Journal of Preventive Medicine έδειξε ότι ακόμη και 15 λεπτά γρήγορου περπατήματος καθημερινά μπορεί να συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να περιμένεις την επόμενη προπόνησή σου για να κινηθείς. Μια μικρή διαδρομή με τα πόδια, μια βόλτα μετά το φαγητό ή η επιλογή της σκάλας αντί του ασανσέρ μπορούν να γίνουν μέρος της καθημερινότητάς σου.
4. Απόλαυσε έναν καφέ χωρίς να κάνεις τίποτα άλλο
Υπάρχει μια μικρή σκηνή που μοιάζει σχεδόν κινηματογραφική: μια Ιταλίδα γιαγιά κάθεται στο καφέ, παραγγέλνει έναν espresso και παρακολουθεί τον κόσμο να περνά. Δεν απαντά σε μηνύματα, δεν ελέγχει τα email της, δεν προσπαθεί να αξιοποιήσει τον χρόνο της κάνοντας ταυτόχρονα τρία διαφορετικά πράγματα. Αυτή είναι η φιλοσοφία του dolce far niente, δηλαδή η γλυκιά απόλαυση του να μην κάνεις τίποτα.
Σε μια εποχή όπου η παραγωγικότητα έχει γίνει σχεδόν συνώνυμη της προσωπικής αξίας, η συγκεκριμένη συνήθεια μοιάζει με μικρή πράξη αντίστασης. Δεν χρειάζεται κάθε στιγμή να έχει έναν σκοπό, ένα αποτέλεσμα ή μια χρησιμότητα. Ο ψυχοθεραπευτής Jonathan Alpert συνδέει τη δημοτικότητα του Nonnamaxxing με την ανάγκη των νεότερων γενεών να απομακρυνθούν από την κουλτούρα της διαρκούς πίεσης και αυτοβελτίωσης. Η γοητεία της τάσης βρίσκεται στην εικόνα μιας ζωής πιο γειωμένης, ζεστής και λιγότερο βιαστικής.
Άλλωστε, η συνεχής εναλλαγή δραστηριοτήτων δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Η πολυδιεργασία μπορεί να αυξήσει το άγχος και να δυσκολέψει τη συγκέντρωση.
Δοκίμασε, λοιπόν, να απολαύσεις τον πρωινό καφέ σου χωρίς κινητό, να φας χωρίς να παρακολουθείς κάτι στην οθόνη ή να κάνεις έναν περίπατο χωρίς συγκεκριμένο προορισμό. Μερικές φορές, το να σταματήσεις για λίγο είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεσαι.
5. Βάλε στο πιάτο σου ό,τι προσφέρει η κάθε εποχή
Στην Ιταλία, η εποχικότητα δεν είναι απλώς μια γαστρονομική τάση. Είναι μέρος της καθημερινής διατροφικής κουλτούρας. Οι τοπικές αγορές γεμίζουν με φρούτα και λαχανικά ανάλογα με την εποχή, ενώ το σπιτικό φαγητό και η αξιοποίηση των φρέσκων υλικών έχουν σημαντική θέση στην καθημερινότητα.
Ο Antonino De Lorenzo, ομότιμος καθηγητής Ανθρώπινης Διατροφής στο Πανεπιστήμιο Tor Vergata της Ρώμης, τονίζει ότι η φρεσκάδα, η ποικιλία, ο βαθμός ωρίμανσης και ο τρόπος προετοιμασίας επηρεάζουν το διατροφικό προφίλ των τροφίμων.
Η επιλογή εποχικών προϊόντων μπορεί να σε βοηθήσει να απολαμβάνεις μεγαλύτερη ποικιλία φρούτων και λαχανικών, ενώ συχνά σου δίνει την ευκαιρία να επιλέγεις τοπικά προϊόντα που βρίσκονται στην καλύτερη στιγμή τους.
Εδώ συναντάμε και τη μεσογειακή διατροφή, ένα από τα πιο μελετημένα διατροφικά πρότυπα που έχουν συνδεθεί με τη μακροζωία. Το ελαιόλαδο, τα λαχανικά, τα φρούτα, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης και οι ξηροί καρποί αποτελούν βασικά στοιχεία της.
Το μυστικό δεν βρίσκεται σε κάποιο μεμονωμένο superfood ή σε μια αυστηρή διατροφική απαγόρευση. Βρίσκεται στη συνολική ποιότητα της διατροφής και στη συνέπεια με την οποία την ακολουθείς σε βάθος χρόνου.
6. Μην αφήνεις τις κοινωνικές σχέσεις να μπουν σε δεύτερη μοίρα
Αν υπάρχει κάτι που οι Ιταλίδες γιαγιάδες δεν φαίνεται να διαπραγματεύονται εύκολα, είναι η επαφή με τους ανθρώπους τους. Γνωρίζουν τους γείτονες, συναντούν φίλους, συμμετέχουν στην κοινότητα και βρίσκουν αφορμές να βγουν από το σπίτι.
Η 96χρονη Licia Fertz θεωρεί ότι ένα από τα σημαντικότερα συστατικά μιας χαρούμενης και μακράς ζωής είναι να μη μένεις απομονωμένη. Η δική της συμβουλή είναι να διατηρείς επαφή με τους ανθρώπους, να ταξιδεύεις, να οργανώνεις εξόδους και να αναζητάς νέες εμπειρίες.
Και η επιστήμη φαίνεται να συμφωνεί. Η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά έχουν συνδεθεί με δυσμενείς επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία, ενώ η αίσθηση σκοπού και του ανήκειν μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά καθώς μεγαλώνουμε.
Μια συνάντηση με φίλους, ένα οικογενειακό τραπέζι, μια δραστηριότητα που μοιράζεσαι με άλλους ή ακόμη και μια καθημερινή κουβέντα με τον γείτονα μπορεί να έχει μεγαλύτερη αξία από όσο φαντάζεσαι. Δεν χρειάζεται να έχεις ένα γεμάτο κοινωνικό ημερολόγιο. Χρειάζεται να αφήνεις χώρο για ανθρώπους που κάνουν την καθημερινότητά σου πιο όμορφη.
7. Το πραγματικό μυστικό του Nonnamaxxing
Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της τάσης είναι ότι δεν σου ζητά να προσθέσεις ακόμη μία υποχρέωση στη λίστα σου. Αντίθετα, σε προσκαλεί να αφαιρέσεις μερικές: την ανάγκη να είσαι διαρκώς παραγωγική, την εμμονή με την τελειότητα, την πίεση να δείχνεις πάντα νεότερη και την ιδέα ότι η ευτυχία βρίσκεται στην επόμενη μεγάλη αλλαγή.
Το Nonnamaxxing δεν αποτελεί συνταγή μακροζωίας ούτε εγγυάται ότι θα ζήσεις περισσότερα χρόνια. Οι συνήθειες που αναδεικνύει, όμως, έχουν πραγματικό ενδιαφέρον για την υγεία και την ποιότητα ζωής: κίνηση, ισορροπημένη διατροφή, κοινωνικές σχέσεις, προσφορά, θετική στάση απέναντι στη γήρανση και χρόνος για ξεκούραση.
Και ίσως, τελικά, το πιο ωραίο πράγμα που μπορείς να κλέψεις από μια Ιταλίδα nonna είναι αυτή η απλή υπενθύμιση: η ζωή δεν είναι κάτι που πρέπει συνεχώς να βελτιστοποιείς. Είναι κάτι που αξίζει να απολαμβάνεις.
Longevity: 5 λάθη που κάνουν οι γυναίκες και μπορεί να επιταχύνουν τη γήρανση
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
