Ελληνικός καφές: από το καφεόδεντρο στο φλιτζάνι μας!

Είναι εντυπωσιακό πώς ο ελληνικός καφές κατάφερε να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας και της καθημερινότητάς μας.

19.02.2019

εχεις διαβασει

Γράφει η Ιωάννα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος-Διατροφολόγος (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών)-MSc in Clinical and Public Health Nutrition (University College London), Επιστημονικός συνεργάτης Nutrimed.

Αν και τα τελευταία χρόνια πολλά νέα είδη καφέ έχουν κάνει μια δυναμική εμφάνιση στην αγορά, ο ελληνικός καφές, με την πλούσια γεύση και το μοναδικό του άρωμα, παραμένει σταθερή αξία στις προτιμήσεις των Ελλήνων. Είναι εντυπωσιακό, λοιπόν, πώς ο ελληνικός καφές κατάφερε να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας και της καθημερινότητάς μας.

Έχεις αναρωτηθεί ποτέ όμως πώς φτάνει το αγαπημένο μας ρόφημα στο φλιτζάνι μας;

Ο ελληνικός καφές, όπως και όλοι οι καφέδες, προέρχεται από τα καφεόδεντρα που ευδοκιμούν κυρίως σε τροπικές περιοχές. Η ποιότητα και ο τύπος του καφέ επηρεάζονται από όλα τα στάδια παραγωγής του. Από την περιοχή στην οποία καλλιεργείται, ανθοφορεί και καρποφορεί, την ποικιλία του, μέχρι τη συλλογή και τα διάφορα στάδια επεξεργασίας του.

Ας ακολουθήσουμε, λοιπόν, την πορεία της παρασκευής του βήμα προς βήμα:

Συγκομιδή

Η διαδικασία της συγκομιδής ξεκινάει μόλις οι καρποί του καφεόδεντρου ωριμάσουν και – από σκούρο πράσινο χρώμα που έχουν αρχικά- αποκτήσουν ένα έντονο κόκκινο χρώμα. Σε αυτό το στάδιο οι καρποί ονομάζονται «κεράσια».

Προετοιμασία των κόκκων του καφέ

Έπειτα από τη συλλογή των καρπών, ακολουθεί η αποφλοίωσή τους και, έτσι, παράγονται οι πράσινοι κόκκοι καφέ. Για την εξαγωγή των κόκκων του καφέ χρησιμοποιούνται δύο διαφορετικές μέθοδοι, η ξηρή (με τη βοήθεια του ήλιου ή ειδικών αποξηραντών) και η υγρή μέθοδος (μούλιασμα των κόκκων). Στη συνέχεια, οι κόκκοι του καφέ βαθμονομούνται ανάλογα με το μέγεθός τους.

Χαρμάνι (blend)

Δε θα ήταν υπερβολή να πούμε πως η μίξη των κόκκων καφέ από διαφορετικές ποικιλίες αποτελεί από μόνη της μια τέχνη. Για να εναρμονιστούν τα καλύτερα χαρακτηριστικά κάθε ποικιλίας καφέ για την επίτευξη ενός χαρμανιού με το επιθυμητό άρωμα, γεύση και «σώμα» απαιτείται πολύχρονη πείρα, υψηλή τεχνική αλλά και φαντασία.

Καβούρδισμα

Ένα πολύ καθοριστικό στάδιο για την παραγωγή του καφέ, καθώς επηρεάζει σημαντικά τα οργανοληπτικά του χαρακτηριστικά. Το καβούρδισμα είναι ουσιαστικά η εφαρμογή θερμότητας στους πράσινους κόκκους καφέ. Η διαδικασία διαρκεί από 6 έως 15 λεπτά και η θερμοκρασία του καβουρδίσματος (180-240°C) εξαρτάται από το χαρμάνι του καφέ και από το επίπεδο καβουρδίσματος που θέλουμε. Κατά το καβούρδισμα, οι κόκκοι χάνουν την υγρασία τους, μέρος του βάρους τους, αυξάνεται ο όγκος τους, αλλάζει (σκουραίνει) το χρώμα τους, και δημιουργούνται περισσότερες από 700 αρωματικές ενώσεις! Έτσι, θα μπορούσαμε να πούμε πως σε αυτή τη φάση δημιουργείται η «ψυχή» του καφέ και το σημάδι της ποιότητάς του.

Άλεση

Ανάλογα με τον τύπο του καφέ ακολουθείται διαφορετική μορφή άλεσης. Ο ελληνικός καφές είναι ο πιο λεπτά αλεσμένος καφές σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα είδη καφέ και παίρνει τη μορφή πούδρας.

Συσκευασία

Η διαδικασία της συσκευασίας αποσκοπεί στην προστασία των ιδιοτήτων του καβουρδισμένου και αλεσμένου καφέ, κυρίως του αρώματος και της γεύσης έως τη στιγμή της κατανάλωσής του.

Αν αναρωτιέσαι τι κάνει τον ελληνικό καφέ να ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους, η απάντηση μάλλον κρύβεται στη διαδικασία παρασκευής του. Ο ελληνικός καφές, σε αντίθεση με άλλα είδη καφέ (π.χ. φίλτρου), δεν υφίσταται εκχύλιση, αλλά βράζεται.

Η διαδικασία του βρασμού όχι μόνο «είναι υπεύθυνη» για την πλούσια, κρεμώδη υφή του ελληνικού καφέ, αλλά συμβάλλει και στη διατήρηση πολύ περισσότερων θρεπτικών συστατικών από τους κόκκους καφέ στο τελικό ρόφημα. Έτσι, ένα μικρό φλιτζανάκι (περίπου 50 mL) μας προσφέρει πολύ υψηλή ποσότητα αντιοξειδωτικών, ενώ ταυτόχρονα έχει σχετικά χαμηλή περιεκτικότητα σε καφεΐνη (~40mg).

Τώρα, λοιπόν, αφού ακολούθησες τον ελληνικό καφέ στο ταξίδι του, το μόνο που μένει είναι να πάρεις το φλιτζάνι σου και να απολαύσεις το αγαπημένο σου φυσικό ρόφημα!

Περισσότερα από Διατροφή και Αδυνάτισμα

#shapegreece