Από τη Δέσποινα Μαρσέλου, διαιτολόγο-διατροφολόγο, με εξειδίκευση στην κλινική διατροφή και ανοσολογία (getactive.gr, createhealth.gr).
Στη σύγχρονη εποχή η φλεγμονή στον οργανισμό είναι πολύ συνηθισμένη, με πολλές φλεγμονώδεις καταστάσεις, όπως η οστεοαρθρίτιδα, τα αυτοάνοσα νοσήματα ή οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, να ταλαιπωρούν αρκετό κόσμο. Φυσικό επόμενο είναι πολλοί να αναρωτιούνται αν η διατροφή μπορεί να επηρεάσει τη φλεγμονή στο σώμα. Το πρόβλημα είναι ότι η αναζήτηση αντιφλεγμονωδών τροφών ή διατροφών οδηγεί σε εκατοντάδες διαφορετικές συμβουλές, που συχνά είναι αντικρουόμενες, με το Διαδίκτυο, τελικά, να μπερδεύει και πολλές φορές να αποπροσανατολίζει. Κι αυτό γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχει μία λύση που να ταιριάζει σε όλους. Κι εδώ έρχονται στο προσκήνιο τα nightshades.
10 πρωτεϊνικά σνακ που καταπολεμούν τη φλεγμονή και σε κρατάνε χορτάτη
Τι είναι οι σολανίδες (nightshades)
Τα nightshades είναι φυτά της οικογένειας Solanaceae (Σολανίδες), που μας δίνουν μερικές από τις πιο αγαπημένες και διαδεδομένες τροφές. Οι "καρποί" αυτών των φυτών, όπως η ντομάτα, η πιπεριά, η μελιτζάνα, αν και από βοτανικής άποψης είναι φρούτα, στη διατροφή και τη μαγειρική αντιμετωπίζονται ως λαχανικά.
Στην ίδια οικογένεια ανήκουν και τα καυτερά τσίλι, η πάπρικα και, φυσικά, η πατάτα (λευκή, κίτρινη ή μοβ) – η γλυκοπατάτα δεν ανήκει στα nightshades. Πρόκειται, δηλαδή, για τροφές που βρίσκουμε σε κάθε κουζίνα, σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Γιατί τα nightshades δεν ταιριάζουν σε όλους
Πολλοί άνθρωποι που ζουν με φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως ρευματοειδή αρθρίτιδα, οστεοαρθρίτιδα ή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου, παρατηρούν ότι, όταν καταναλώνουν ορισμένα λαχανικά, τα συμπτώματά τους χειροτερεύουν: πόνος στις αρθρώσεις, κοκκινίλες, πρήξιμο ή ακόμα και στομαχικές διαταραχές είναι μερικά από τα συμπτώματα που αναφέρουν.
Άλλοι αντιδρούν σε όλα τα nightshades, ενώ παρουσιάζουν ευαισθησία μόνο σε έναν ή δύο τύπους. Η αιτία πίσω από αυτή την αντίδραση φαίνεται να είναι η ευαισθησία σε συγκεκριμένες φυσικές ενώσεις που λέγονται αλκαλοειδή. Πρόκειται για ουσίες που παράγουν τα φυτά για να προστατευθούν από τα έντομα, με πιο γνωστό αλκαλοειδές στα nightshades τη σολανίνη.
Οι κίνδυνοι από την κατανάλωση nightshades
Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι τα nightshades δεν προκαλούν φλεγμονή. Αυτό που μπορεί να συμβεί είναι να επιδεινώσουν μια ήδη υπάρχουσα φλεγμονώδη κατάσταση σε κάποια άτομα. Σε γενικές γραμμές, τα nightshades δε θεωρούνται επικίνδυνα για την υγεία, καθώς τα επίπεδα αλκαλοειδών που περιέχουν είναι συνήθως πολύ χαμηλά.
Ποιοι να τα αποφεύγουν;
A. Άτομα που έχουν διαγνωστεί με αλλεργία ή ευαισθησία στα nightshades ή σε κάποια μέλη αυτής της οικογένειας.
B. Επίσης, αν κάποιος παρατηρεί ότι τα συμπτώματά του χειροτερεύουν κάθε φορά που καταναλώνει ντομάτα, πιπεριά, μελιτζάνα ή πατάτα, καλό είναι να δοκιμάσει να τα αφαιρέσει για λίγο και να δει αν υπάρχει βελτίωση. Αυτή είναι μια γενική οδηγία που ισχύει για κάθε πιθανή τροφική δυσανεξία ή ευαισθησία, όχι μόνο για τα nightshades.
Μπορεί το μικρό ποσοστό αλκαλοειδών να είναι επιβλαβές;
Για τη μεγάλη πλειοψηφία του κόσμου τα αλκαλοειδή στα nightshades δεν αποτελούν κανένα πρόβλημα, καθώς η ποσότητα είναι πολύ μικρή για να προκαλέσει βλάβη. Ωστόσο, αξίζει να γνωρίζουμε ότι η συγκέντρωση σολανίνης διαφέρει ανάλογα με το μέρος του φυτού και το πόσο ώριμος είναι ο καρπός. Στην ντομάτα, για παράδειγμα, το περισσότερο βρίσκεται στα κοτσάνια και τα φύλλα, όχι στον καρπό.
Όσο πιο ώριμη είναι η ντομάτα, τόσο λιγότερη σολανίνη περιέχει. Στην πατάτα, όταν πρασινίζει κάτω από τη φλούδα λόγω έκθεσης στο φως, αυξάνεται σημαντικά η σολανίνη – το ξεφλούδισμα μειώνει αρκετά το περιεχόμενο σε αυτή την ουσία. Επιπλέον, οι μέθοδοι μαγειρέματος με θερμότητα (βράσιμο, ψήσιμο, ατμός) μειώνουν περαιτέρω την ποσότητα σολανίνης.
Είναι ασφαλή τα nightshades για όσους δεν έχουν προβλήματα υγείας;
Αν κάποιος δεν έχει φλεγμονώδη ή πεπτικά προβλήματα όταν καταναλώνει nightshades, μπορεί και πρέπει να τα απολαμβάνει άφοβα, καθώς προσφέρουν εξαιρετικά οφέλη για την υγεία, είναι όλα πλούσια σε βιταμίνη C, αντιοξειδωτικά και φυτικές ίνες και πιο συγκεκριμένα:
• Η ντομάτα είναι πλούσια σε λυκοπένιο, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που προστατεύει από καρκίνο και καρδιαγγειακές παθήσεις.
• Η μελιτζάνα περιέχει ανθοκυανίνες, που έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση.
• Η πιπεριά είναι γεμάτη βήτα καροτένιο.
• Η πατάτα προσφέρει κάλιο για υγιή καρδιά και βιταμίνη Β6 για το νευρικό σύστημα και τον μεταβολισμό.
• Τα καυτερά τσίλι και η πάπρικα έχουν πολλά καροτενοειδή, όπως καροτίνη και λουτεΐνη. Μάλιστα, οι ίδιες οι αλκαλοειδείς ενώσεις σε μικρές δόσεις έχουν δείξει και αντιφλεγμονώδη και αντικαρκινικά οφέλη.
Ποιες φυτικές τροφές μπορούν να αντικαταστήσουν τα nightshades
• Αντί για πατάτες, προτίμησε γλυκοπατάτες, παστινάκι, παντζάρια ή κολοκύθα,
• Για σάλτσες ντομάτας δοκίμασε κολοκύθα, κολοκυθάκια, καρότα, σέλερι ή μπρόκολο.
• Στις σαλάτες πρόσθεσε φυλλώδη λαχανικά, αγγουράκι, κολοκυθάκια, μαραθόριζα, μήλα ή αχλάδια.
ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ SHAPE ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026
84% υψηλότερος κίνδυνος άνοιας με αυτή τη διατροφική συνήθεια!
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
