iStock
Ανοίγεις το ψυγείο για να πάρεις κάτι να φας, να ετοιμάσεις το μεσημεριανό σου ή να αξιοποιήσεις τα περισσεύματα της προηγούμενης ημέρας. Έχεις την αίσθηση ότι, αφού τα τρόφιμα βρίσκονται στο ψυγείο, είναι ασφαλή για κατανάλωση. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική. Ορισμένα τρόφιμα μπορεί να φιλοξενούν επικίνδυνα βακτήρια χωρίς να έχουν αλλοιωθεί αισθητά, ενώ λάθη στη συντήρηση και στον χειρισμό τους αυξάνουν τον κίνδυνο τροφικής δηλητηρίασης.
5 τρόφιμα που ποτέ δεν μπαίνουν στην πόρτα του ψυγείου
Ο Daniel Atkinson επισημαίνει στη huffpost ότι οποιοδήποτε τρόφιμο μπορεί δυνητικά να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση, εάν δεν έχει συντηρηθεί ή προετοιμαστεί σωστά. Ποια τρόφιμα, λοιπόν, χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή και τι μπορείς να κάνεις για να μειώσεις τους κινδύνους στην καθημερινότητά σου;
Τα πιο επικίνδυνα τρόφιμα στο ψυγείο - Ακόμη κι αν μυρίζουν φυσιολογικά
1. Το μαγειρεμένο ρύζι που έχει μείνει στο ψυγείο
Μπορεί να σου φαίνεται ακίνδυνο να κρατήσεις το ρύζι που περίσσεψε από το μεσημεριανό και να το καταναλώσεις την επόμενη ημέρα. Ωστόσο, το μαγειρεμένο ρύζι χρειάζεται προσεκτικό χειρισμό, καθώς μπορεί να περιέχει σπόρια του βακτηρίου Bacillus cereus, τα οποία ενδέχεται να επιβιώσουν από το μαγείρεμα.
Όπως εξηγεί ο Daniel Atkinson, ο κίνδυνος ασθένειας αυξάνεται όταν το μαγειρεμένο ρύζι δεν διαχειρίζεται σωστά μετά την προετοιμασία του. Επομένως, είναι σημαντικό να μην το αφήνεις για ώρες στον πάγκο της κουζίνας, περιμένοντας να κρυώσει εντελώς.
Βάλε το στο ψυγείο το συντομότερο δυνατό, αφού κρυώσει επαρκώς, και φρόντισε να το καταναλώσεις μέσα σε 24 ώρες, όπως προτείνει ο ίδιος. Μην βασίζεσαι στη μυρωδιά ή στην εμφάνισή του για να κρίνεις αν είναι ασφαλές, καθώς η παρουσία επικίνδυνων μικροοργανισμών δεν γίνεται πάντα αντιληπτή με τις αισθήσεις σου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και το ρύζι από έτοιμα γεύματα ή take away. Επειδή δεν γνωρίζεις πάντα πόσο χρόνο έχει μείνει αποθηκευμένο πριν φτάσει στο πιάτο σου, είναι προτιμότερο να είσαι προσεκτική με τα περισσεύματα και να μην τα κρατάς για αργότερα εάν δεν μπορείς να διασφαλίσεις τον σωστό χειρισμό τους.
2. Το ωμό κοτόπουλο και το κρέας
Το ωμό κοτόπουλο είναι ένα από τα τρόφιμα που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στο ψυγείο. Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο το ίδιο το τρόφιμο, αλλά και την πιθανότητα να μεταφερθούν μικροοργανισμοί σε άλλα τρόφιμα ή επιφάνειες μέσω των υγρών του.
Ο Matt Taylor, ανώτερος διευθυντής συμβουλευτικών υπηρεσιών για την ασφάλεια τροφίμων στον οργανισμό NSF, επισημαίνει ότι τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, όπως το κρέας, τα ψάρια, το γάλα, το τυρί και τα αυγά, χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών όταν δεν συντηρούνται σωστά.
Για να περιορίσεις τον κίνδυνο, αποθήκευε το ωμό κοτόπουλο σε καλά κλεισμένο δοχείο, στο χαμηλότερο ράφι του ψυγείου, ώστε να μην στάζουν υγρά πάνω σε άλλα τρόφιμα. Διατήρησέ το χωριστά από τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα και καθάριζε σχολαστικά τις επιφάνειες και τα σκεύη που έρχονται σε επαφή μαζί του.
Η σωστή συντήρηση είναι εξίσου σημαντική και για το υπόλοιπο ωμό κρέας. Το γεγονός ότι βρίσκεται στο ψυγείο δεν σημαίνει ότι μπορείς να το κρατάς επ' αόριστον.
3. Τα αλλαντικά και τα έτοιμα προς κατανάλωση κρέατα
Τα αλλαντικά που αγοράζεις κομμένα στον πάγκο του κρεοπωλείου ή του σούπερ μάρκετ, καθώς και άλλα έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα κρέατος και πουλερικών, χρειάζονται προσοχή στη συντήρηση.
Ο Dennis D’Amico, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, με ειδίκευση στη μικροβιολογία και την ασφάλεια τροφίμων, επισημαίνει ότι τα έτοιμα προς κατανάλωση κρέατα και πουλερικά αποτελούν κατηγορία στην οποία μπορεί να υπάρξει επιμόλυνση από παθογόνους μικροοργανισμούς.
Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί να ελέγχεις αν το ζαμπόν, η γαλοπούλα ή κάποιο άλλο αλλαντικό έχει αλλάξει χρώμα ή μυρωδιά. Χρειάζεται να τηρείς τις οδηγίες συντήρησης της συσκευασίας, να προσέχεις την ημερομηνία λήξης και να μην καταναλώνεις προϊόντα για τα οποία δεν γνωρίζεις πόσο καιρό έχουν παραμείνει στο ψυγείο.
4. Τα φρέσκα λαχανικά και οι έτοιμες σαλάτες
Αν θεωρείς ότι τα λαχανικά είναι πάντα ασφαλή επειδή τα καταναλώνεις ωμά ή επειδή αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής, αξίζει να θυμάσαι ότι και τα φρέσκα προϊόντα μπορούν να επιμολυνθούν από παθογόνους μικροοργανισμούς.
Ο Dennis D’Amico αναφέρεται ειδικά στα φυλλώδη λαχανικά, στις συσκευασμένες σαλάτες, στα μανιτάρια και στα φύτρα. Πρόκειται για τρόφιμα που χρειάζονται προσεκτικό χειρισμό, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται χωρίς μαγείρεμα.
Πλύνε σχολαστικά τα φρέσκα λαχανικά κάτω από τρεχούμενο πόσιμο νερό πριν τα καταναλώσεις ή τα προετοιμάσεις. Όπου χρειάζεται, μπορείς να χρησιμοποιήσεις ειδική βούρτσα για τα προϊόντα που έχουν κατάλληλη επιφάνεια, φροντίζοντας να την καθαρίζεις και να την απολυμαίνεις σωστά.
Οι έτοιμες σαλάτες χρειάζονται επίσης προσοχή. Ακολούθησε τις οδηγίες της συσκευασίας για τη συντήρηση και την κατανάλωσή τους και μην θεωρείς ότι το πλύσιμο ή η ψύξη μπορούν να εξαλείψουν κάθε πιθανό κίνδυνο.
5. Τα ψάρια, το γάλα και τα τυριά
Τα ψάρια, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα τυριά ανήκουν επίσης στις κατηγορίες τροφίμων που απαιτούν σωστή αποθήκευση. Ο Matt Taylor επισημαίνει ότι τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη χρειάζονται ιδιαίτερη φροντίδα, ενώ ο επιστήμονας τροφίμων Bryan Quoc Le αναφέρεται ειδικότερα στα καπνιστά ψάρια, στο μη παστεριωμένο γάλα και σε ορισμένα μαλακά τυριά.
Η προέλευση, η επεξεργασία και οι συνθήκες συντήρησης έχουν σημασία για την ασφάλεια αυτών των τροφίμων. Για παράδειγμα, τα προϊόντα που δεν έχουν υποστεί παστερίωση μπορεί να ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, ενώ τα καπνιστά ψάρια και τα μαλακά τυριά χρειάζονται προσεκτική τήρηση των οδηγιών αποθήκευσης.
Κράτησε τα ευπαθή προϊόντα στη σωστή θερμοκρασία, μην αφήνεις τη συσκευασία τους ανοιχτή για μεγάλα χρονικά διαστήματα και έλεγχε τις ημερομηνίες λήξης. Εάν έχεις αμφιβολίες για το πόσο καιρό βρίσκεται ένα προϊόν στο ψυγείο ή για το αν έχει συντηρηθεί σωστά, μην ρισκάρεις την κατανάλωσή του.
6. Τα περισσεύματα που μένουν εκτός ψυγείου
Μπορεί να έχεις τελειώσει το φαγητό σου και να αφήσεις την κατσαρόλα στον πάγκο μέχρι να μαζέψεις το τραπέζι ή να τελειώσεις τις δουλειές σου. Ωστόσο, ο χρόνος που παραμένουν τα ευπαθή τρόφιμα σε θερμοκρασία δωματίου είναι σημαντικός για την ασφάλειά τους.
Η Mitzi Baum, διευθύνουσα σύμβουλος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Stop Foodborne Illness, επισημαίνει ότι βακτήρια μπορούν να αναπτυχθούν σε ευπαθή τρόφιμα, όπως το κρέας, τα αυγά, οι σαλάτες, τα κομμένα φρούτα και τα μαγειρεμένα φαγητά, μέσα σε μόλις δύο ώρες.
Γι' αυτό, μην αφήνεις τα περισσεύματα εκτός ψυγείου για πολλή ώρα. Μοίρασε τις μεγαλύτερες ποσότητες σε μικρότερα, ρηχά δοχεία, ώστε να κρυώσουν πιο γρήγορα, και τοποθέτησέ τα στο ψυγείο χωρίς περιττή καθυστέρηση.
Εάν ένα ευπαθές τρόφιμο έχει παραμείνει σε θερμοκρασία δωματίου για περισσότερο από δύο ώρες, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να το απορρίψεις. Σε ιδιαίτερα ζεστό περιβάλλον, το χρονικό περιθώριο μπορεί να είναι μικρότερο.
7. Τα τρόφιμα που αποθηκεύεις χωρίς καπάκι
Ένα μπολ με μισοφαγωμένη σαλάτα, ένα πιάτο με φαγητό που περίσσεψε ή μια ανοιχτή κονσέρβα μπορεί εύκολα να καταλήξουν στο ψυγείο χωρίς κάλυμμα. Είναι μια συνήθεια που φαίνεται αθώα, αλλά δεν είναι η καλύτερη πρακτική για την ασφάλεια των τροφίμων.
Ο Bryan Quoc Le εξηγεί ότι τα ακάλυπτα τρόφιμα μπορούν να επιμολυνθούν και να συμβάλουν στη μεταφορά μικροοργανισμών, καθώς ο αέρας κυκλοφορεί συνεχώς μέσα στο ψυγείο.
Χρησιμοποίησε καθαρά δοχεία που κλείνουν καλά ή κατάλληλα καλύμματα για να προστατεύεις τα τρόφιμα. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεις την έκθεσή τους σε επιμολύνσεις και αποφεύγεις να στάζουν υγρά ή να μεταφέρονται οσμές από το ένα τρόφιμο στο άλλο.
Φρόντισε επίσης να διαχωρίζεις τα ωμά από τα μαγειρεμένα τρόφιμα και όσα είναι έτοιμα προς κατανάλωση. Η οργάνωση του ψυγείου δεν είναι μόνο θέμα τάξης, αλλά και ουσιαστικό μέρος της ασφάλειας των τροφίμων.
Γιατί η μυρωδιά και η εμφάνιση δεν αρκούν για να κρίνεις αν ένα τρόφιμο είναι ασφαλές
Αν ένα τρόφιμο μυρίζει φυσιολογικά, έχει το συνηθισμένο του χρώμα και δεν εμφανίζει μούχλα, είναι εύκολο να θεωρήσεις ότι μπορείς να το φας χωρίς δεύτερη σκέψη. Ωστόσο, η απουσία ορατών ενδείξεων αλλοίωσης δεν εγγυάται την ασφάλειά του.
Η Tracee Yablon Brenner, διαιτολόγος, επισημαίνει ότι ορισμένα επικίνδυνα βακτήρια, όπως η σαλμονέλα και η λιστέρια, δεν επηρεάζουν απαραίτητα τη μυρωδιά, τη γεύση ή την εμφάνιση ενός τροφίμου. Έτσι, ένα προϊόν μπορεί να φαίνεται απολύτως φυσιολογικό και παρ' όλα αυτά να μην είναι ασφαλές για κατανάλωση.
Αυτός είναι και ο λόγος που δεν πρέπει να δοκιμάζεις ένα ύποπτο τρόφιμο για να διαπιστώσεις αν έχει χαλάσει. Οι αισθήσεις σου δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον έλεγχο της ημερομηνίας λήξης, τη σωστή συντήρηση και την τήρηση των κανόνων υγιεινής.
Η σωστή θερμοκρασία του ψυγείου κάνει τη διαφορά
Η ψύξη αποτελεί βασικό μέτρο προστασίας των τροφίμων, αλλά δεν σταματά εντελώς την ανάπτυξη όλων των βακτηρίων. Ο Jason Reese, δικηγόρος που ειδικεύεται σε υποθέσεις τροφιμογενών ασθενειών, επισημαίνει ότι οι χαμηλές θερμοκρασίες μπορούν να επιβραδύνουν την ανάπτυξη των βακτηρίων, χωρίς να την εξαλείφουν πλήρως. Αυτό ισχύει και για επικίνδυνους μικροοργανισμούς, όπως η λιστέρια.
Ο Dennis D’Amico αναφέρει ότι η προτιμώμενη θερμοκρασία συντήρησης στο ψυγείο είναι περίπου 2-4°C. Παράλληλα, επισημαίνει ότι μελέτες έχουν δείξει πως η μέση θερμοκρασία των οικιακών ψυγείων μπορεί να πλησιάζει τους 7°C, δηλαδή να είναι υψηλότερη από την επιθυμητή.
Για να έχεις καλύτερο έλεγχο, χρησιμοποίησε ένα θερμόμετρο ψυγείου και έλεγχε τακτικά τη θερμοκρασία του. Απόφυγε επίσης να αφήνεις την πόρτα ανοιχτή για πολλή ώρα και μην τοποθετείς μεγάλες ποσότητες ζεστού φαγητού με τρόπο που εμποδίζει την ψύξη των υπόλοιπων τροφίμων.
Τι να κάνεις αν έχεις αμφιβολίες για ένα τρόφιμο
Η σωστή διαχείριση των τροφίμων ξεκινά από μικρές, καθημερινές συνήθειες. Εάν δεν θυμάσαι πότε έβαλες ένα φαγητό στο ψυγείο ή δεν είσαι βέβαιη ότι συντηρήθηκε σωστά, μην βασίζεσαι μόνο στην εμφάνισή του.
Ο Matt Taylor προτείνει να χρησιμοποιείς μια απλή πρακτική: κράτησε στην κουζίνα σου μια ετικέτα ή μια χαρτοταινία και έναν ανεξίτηλο μαρκαδόρο, ώστε να σημειώνεις το περιεχόμενο και την ημερομηνία αποθήκευσης κάθε δοχείου. Έτσι, θα γνωρίζεις ευκολότερα πόσο καιρό βρίσκεται ένα τρόφιμο στο ψυγείο και θα περιορίσεις τις πιθανότητες να καταναλώσεις κάτι που έχει μείνει αποθηκευμένο για υπερβολικά μεγάλο διάστημα.
Παράλληλα, διάβαζε τις ετικέτες, ακολούθησε τις οδηγίες συντήρησης και ενημερώσου για τυχόν ανακλήσεις προϊόντων. Όπως επισημαίνει η Mitzi Baum, όταν ένα προϊόν ανακαλείται, είναι σημαντικό να απομακρύνεται άμεσα από το σπίτι.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
