Από την Ιωάννα Ντάκου, ψυχολόγο-συστημική ψυχοθεραπεύτρια, συνεργάτιδα του Κέντρου Ψυχοθεραπείας "Φρόσω Φωτεινάκη & Συνεργάτες" efrosynifotinaki.gr
Ο γυναικείος ανταγωνισμός είναι ένα ψυχολογικό και κοινωνικό φαινόμενο, που έχει τις ρίζες του στην προσπάθεια της γυναικείας φύσης να επιβιώσει ανά τους αιώνες μέσα σε πατριαρχικές κοινωνίες. Όταν η γυναίκα είχε διαχρονικά λιγότερες ευκαιρίες για αναγνώριση και επιτυχία, έζησε "στριμωγμένη" σε κοινωνικά πλαίσια που της άφηναν λιγότερο χώρο να υπάρξει. Αυτός ο φόβος ότι δεν υπάρχει αρκετός χώρος για όλες έκανε ψευδώς την επιτυχία μιας άλλης θηλυκότητας να απειλεί τη δική μας ταυτότητα. Και εκεί ακριβώς γεννιέται η κουλτούρα του γυναικείου ανταγωνισμού και του εσωτερικευμένου μισογυνισμού, η οποία στρέφει τις γυναίκες αντιμέτωπες μεταξύ τους σαν αντιπάλους που διεκδικούν τον ίδιο στόχο και όχι σαν συμμάχους που αντιμετωπίζουν το πραγματικό πρόβλημα.
3 λόγοι που κάνουν τη φίλη σου ανεκτίμητη (λένε οι έρευνες)
Κοινωνικά στερεότυπα φύλου
Αν σκεφτούμε ότι στο παραμύθι της Χιονάτης η κακιά μάγισσα δηλητηρίασε τη Χιονάτη, επειδή δεν ήθελε να χάσει την πρωτοκαθεδρία της πιο όμορφης στο βασίλειο, τι είναι αλήθεια αυτό που μαθαίνουμε από μικρή ηλικία στα παιδιά και ιδιαίτερα στις κόρες μας; Ότι η αξία μας συνδέεται με την εμφάνιση, την αποδοχή και την εξωτερική επικύρωση και άρα, για να επιβιώσουμε, πρέπει να είμαστε αρκετά καλές ώστε να μας επιλέγουν. Και πώς θα είμαστε ρυθμισμένες να είμαστε αρκετά καλές; Ενσωματώνοντας όλα τα κοινωνικά στερεότυπα φύλου, δηλαδή τις απλουστευτικές αντιλήψεις που γίνονται η εσωτερικευμένη μεζούρα του ποιες πρέπει να είμαστε. Μεγαλώσαμε με φωνές που μας επαινούσαν συχνότερα για το πόσο όμορφες, φροντιστικές ή συμπονετικές, παρά για το πόσο δυναμικές, καινοτόμες ή έξυπνες είμαστε. Μεγαλώσαμε με έμφυλες προσδοκίες "να είμαστε ευγενικές", "να είμαστε νοικοκυρές", "να δουλεύουμε σαν να μην είμαστε μαμάδες και να είμαστε
σαν να μη δουλεύουμε".
Γυναικείος και ανδρικός ανταγωνισμός
Ο γυναικείος ανταγωνισμός σε σχέση με τον ανδρικό είναι πιο συναισθηματικά
φορτισμένος, πιο έμμεσος και εκφράζεται συχνά με μια παθητική επιθετικότητα που έχει βλέμματα υποτίμησης ή ζήλιας, κομπλιμέντα που κρύβουν προσβολή, αντιγραφή των ίδιων επιλογών, αρνητικούς υπαινιγμούς για όσους ρόλους έχει, ή ακόμα και για όσους ρόλους δεν έχει, μια γυναίκα, ώστε να νιώσουμε ανώτερες στη σύγκριση. Μάλιστα, τα στατιστικά δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιο επικριτικές όταν σχολιάζουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης άλλες γυναίκες. Ίσως αυτό εξηγείται δεδομένου ότι τα social media χτυπούν ακριβώς τα πεδία όπου οι γυναίκες έχουν μάθει να αξιολογούνται. Εμφάνιση, μητρότητα, σχέσεις, τελειότητα.
Έτσι, ο ανταγωνισμός γίνεται δημόσιος, συνεχής και μετρήσιμος με τα "likes". Όλα αυτά θρέφουν μια βαθιά σιωπηλή αγωνία για το πόσο ελκυστικές είμαστε, πόσο
πετυχημένες επαγγελματικά, πόσο ο σύντροφός μας πληροί τα "κουτάκια" μιας
καλής σχέσης, πόσες φίλες έχουμε να πάμε για brunch, και όλη αυτή η μαύρη τρύπα δε σταματά ποτέ.
3 τρόποι για να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο
Τι πρέπει, όμως, να κάνουμε για να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο του γυναικείου ανταγωνισμού, που είτε βιώνουμε είτε παρατηρούμε γύρω μας;
1. Να κατανοήσουμε ότι ο ανταγωνισμός δεν έχει να κάνει κατά βάθος με το άλλο άτομο, αλλά με αυτό που νιώθουμε για τον εαυτό μας. Συνήθως δε ζηλεύουμε το άτομο, ζηλεύουμε αυτό που συμβολίζει για εμάς. Αν βρούμε τι είναι αυτό που μας πυροδοτεί, το "trigger" που μας λείπει και ανταγωνιζόμαστε το άλλο άτομο, μπορούμε να δουλέψουμε και την πηγή. Για παράδειγμα, αν νιώθω ότι με ενοχλεί σε μια άλλη γυναίκα η εμφάνισή της, ίσως μαρτυρά την ανασφάλεια για τη δική μου αυτοεικόνα. Αν σε μια γυναίκα με ενοχλεί η επιτυχία της, ίσως έχω έναν ενδόμυχο φόβο πως δεν τα έχω καταφέρει εξίσου και ότι μένω πίσω. Αν, πάλι, με ενοχλεί η προσοχή που παίρνει, ίσως αυτό μαρτυρά την ανάγκη επιβεβαίωσης που έχω από τους άλλους.
2. Να επιλέγουμε να ενισχύουμε συνειδητά τα δίκτυα γυναικείας υποστήριξης με το να στεκόμαστε από πεποίθηση δίπλα σε μια άλλη γυναίκα και όχι απέναντι, γιατί μαζί είμαστε πιο δυνατές.
3. Να προσπαθούμε να συνδεθούμε με έναν νέο τρόπο, χωρίς ανάγκη για κουτσομπολιό, γιατί γινόμαστε μέρος της ίδιας ενέργειας που μετά χτυπά κι
εμάς. Αντίθετα, μπορούμε να συνδεθούμε ουσιαστικά αν μοιραζόμαστε τα καλά πράγματα που βλέπουμε στις άλλες γυναίκες, ιδιαίτερα όταν επισημαίνουμε όσες ποιότητες θαυμάζουμε ή δίνουν έμπνευση στη δική μας ζωή.
Ακόμα όμως κι αν είμαστε κοινωνικά εκπαιδευμένες στον γυναικείο ανταγωνισμό, καθώς οι γυναίκες που δεν είχαν υποστήριξη από άλλες γυναίκες όσο μεγάλωναν είναι και αυτές που ασκούν την πιο έντονη κριτική, η αισιόδοξη οπτική είναι ότι η γυναικεία αλληλεγγύη ακόμα και μέσα από τις πληγές της ανθίζει. Η γυναικεία φιλία δοκιμάζεται, αλλά επιβιώνει, διατηρώντας, μάλιστα, μεγαλύτερο συναισθηματικό
βάθος, υψηλότερη ενσυναίσθηση και λεκτική υποστήριξη. Γι’ αυτό και πρέπει να σταθούμε συνειδητά δίπλα η μία στην άλλη, να αγαπάμε τις γυναίκες, να τις
εμπιστευόμαστε και να τις υπερασπιζόμαστε.
Γιατί αυτό είναι αληθινή φροντίδα στη γυναικεία μας φύση. Οφείλουμε, για όλες τις γυναίκες που υπήρξαν πριν από εμάς και όσες θα υπάρξουν μετά από εμάς, να δουλέψουμε το τραύμα της σύγκρισης που κουβαλάμε και να σπάσουμε αυτόν τον κύκλο εδώ. Άλλωστε, ας κρατήσουμε ότι οι τραυματισμένοι άνθρωποι πληγώνουν, οι θεραπευμένοι προστατεύουν.
AΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ SHAPE ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026
Πώς θα γίνω καλύτερη φίλη; 6 συμβουλές της ψυχολόγου
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
