Frazer Harrison/Getty Images/Ideal Image
Για χρόνια, ο καρκίνος παχέος εντέρου θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητα μια διάγνωση που αφορά τις μεγαλύτερες ηλικίες. Κάτι που "ξεκινά" μετά τα 50, μαζί με τις πρώτες συζητήσεις για κολονοσκόπηση και προληπτικό έλεγχο. Σήμερα όμως αυτή η βεβαιότητα κλονίζεται. Τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι όλο και περισσότερες διαγνώσεις αφορούν ανθρώπους στην πιο παραγωγική και ενεργή φάση της ζωής τους. Στα 20, τα 30 και τα 40.
Το θέμα επανήλθε δυναμικά στη δημόσια συζήτηση μετά τον θάνατο του James Van Der Beek στα 48, υπενθυμίζοντας με τον πιο σκληρό τρόπο ότι ο κολοορθικός καρκίνος δεν αφορά αποκλειστικά μεγαλύτερες ηλικίες. Αντίθετα, εμφανίζεται ολοένα και συχνότερα σε ανθρώπους κάτω των 50 και ανατρέπει την παραδοσιακή εικόνα που είχαμε για τον κίνδυνο, τα συμπτώματα και την πρόληψη.
Σχεδόν 4 στους 10 καρκίνους προλαμβάνονται - Οι βασικοί ένοχοι
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος παχέος εντέρου σήμερα;
Σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας περισσότερα από 158.000 νέα περιστατικά καρκίνου παχέος εντέρου αναμένεται να διαγνωστούν φέτος στις ΗΠΑ, καθιστώντας τον τη δεύτερη πιο θανατηφόρα μορφή καρκίνου μετά τον καρκίνο του πνεύμονα. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο εκεί. Δεδομένα της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας δείχνουν ότι ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί τον τρίτο συχνότερο καρκίνο παγκοσμίως, με περισσότερα από 1.850.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο, ενώ είναι η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο, με πάνω από 880.000 θανάτους ετησίως. Στην Ελλάδα, τα νέα περιστατικά το 2018 υπολογίστηκαν σε 7.320, κατατάσσοντάς τον επίσης τρίτο σε συχνότητα, ενώ οι θάνατοι ανήλθαν στους 3.400.
Στον γενικό πληθυσμό, τα ποσοστά μειώνονται σταδιακά χάρη στον προληπτικό έλεγχο. Όμως στους κάτω των 50, η εικόνα είναι διαφορετική: τα περιστατικά αυξάνονται σταθερά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ενώ οι θάνατοι σε αυτή την ηλικιακή ομάδα καταγράφουν ανοδική πορεία.
Γιατί αυξάνονται τα περιστατικά σε νεότερες ηλικίες;
Η αλήθεια είναι πως κανείς δεν έχει ακόμη μια ξεκάθαρη απάντηση. Ο Dr. John Marshall, ογκολόγος με περισσότερα από 30 χρόνια εμπειρίας στο Georgetown University's Lombardi Comprehensive Cancer Center, δηλώνει ότι στην αρχή της καριέρας του σχεδόν δεν έβλεπε νέους ασθενείς με κολοορθικό καρκίνο. Σήμερα, αυτό έχει αλλάξει δραματικά.
Ο ίδιος επισημαίνει ότι πολλοί νέοι ασθενείς δεν έχουν τους "κλασικούς" παράγοντες κινδύνου. Μία θεωρία που εξετάζεται είναι ο ρόλος του μικροβιώματος του εντέρου – δηλαδή των βακτηρίων που ζουν στο πεπτικό μας σύστημα – και το πώς έχει επηρεαστεί από τον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Παράλληλα, παρατηρείται διαφορά στο σημείο του εντέρου όπου εμφανίζεται ο καρκίνος στους νεότερους σε σχέση με τους μεγαλύτερους, κάτι που μπορεί να επηρεάζει και τη βαρύτητα της νόσου.
Ποιοι παράγοντες κινδύνου παραμένουν σημαντικοί
Ανεξαρτήτως ηλικίας, υπάρχουν παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο:
- Παχυσαρκία
- Έλλειψη σωματικής άσκησης
- Διατροφή πλούσια σε κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας
- Χαμηλή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών
- Κάπνισμα και αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ
- Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου
- Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου
Ο Dr. Marshall τονίζει στο medicalxpress ότι το κρέας δεν είναι "απαγορευμένο", αλλά η ισορροπία στη διατροφή και η φυσική δραστηριότητα παίζουν καθοριστικό ρόλο.
Τα πρώτα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσεις
Εδώ βρίσκεται και ο μεγαλύτερος κίνδυνος: πολλά συμπτώματα μοιάζουν "αθώα". Πρόσεξε αν εμφανίζεις:
- Αίμα στα κόπρανα ή αιμορραγία από το ορθό
- Αλλαγές στις κενώσεις (διάρροια, δυσκοιλιότητα, πιο στενά κόπρανα) που επιμένουν
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους
- Πόνο ή κράμπες στην κοιλιά
Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης, ειδικά πριν ο καρκίνος εξαπλωθεί.
Πότε πρέπει να κάνεις προληπτικό έλεγχο;
Οι οδηγίες προτείνουν να ξεκινάς προληπτικό έλεγχο στα 45, αν ανήκεις στον γενικό πληθυσμό. Αν όμως έχεις αυξημένο κίνδυνο, χρειάζεται να το συζητήσεις νωρίτερα με γιατρό. Οι επιλογές περιλαμβάνουν τεστ κοπράνων, κολονοσκόπηση και νεότερες εξετάσεις αίματος για άτομα άνω των 45.
Μετά τον καρκίνο: Ο παράγοντας στη διατροφή που αυξάνει τη θνησιμότητα
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
