pexels
Αναψυκτικά Zero, γιαούρτια χωρίς ζάχαρη, επιδόρπια "light", τσίχλες χωρίς ζάχαρη, ακόμη και ο καφές με γλυκαντικό αντί για ζάχαρη. Τα προϊόντα με λίγες ή καθόλου θερμίδες έχουν γίνει σχεδόν συνώνυμα της πιο "έξυπνης" διατροφικής επιλογής, ειδικά για όσους προσπαθούν να χάσουν βάρος ή να ελέγξουν το σάκχαρό τους. Τα τελευταία χρόνια, μάλιστα, η κατανάλωσή τους έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς όλο και περισσότεροι αναζητούν τρόπους να μειώσουν τη ζάχαρη χωρίς να στερηθούν τη γλυκιά γεύση.
Μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, το επίσημο ιατρικό περιοδικό της American Academy of Neurology, έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη προβληματισμό. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, η υψηλότερη κατανάλωση ορισμένων δημοφιλών γλυκαντικών συνδέθηκε με ταχύτερη έκπτωση της μνήμης και άλλων γνωστικών λειτουργιών με την πάροδο του χρόνου.
Τεχνητά γλυκαντικά: Ερμηνεύοντας τις οδηγίες των Διεθνών Φορέων
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα γλυκαντικά προκαλούν άνοια ή βλάβη στον εγκέφαλο. Η ίδια η μελέτη ξεκαθαρίζει ότι τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Ωστόσο, τα δεδομένα είναι αρκετά ενδιαφέροντα ώστε να ανοίξουν τη συζήτηση για το πώς μπορεί να επηρεάζουν μακροπρόθεσμα την υγεία του εγκεφάλου.
Ποια γλυκαντικά μπήκαν στο μικροσκόπιο;
Η μελέτη εξέτασε επτά γλυκαντικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ευρέως σε τρόφιμα και ποτά με λίγες ή καθόλου θερμίδες:
- ασπαρτάμη (aspartame)
- σακχαρίνη (saccharin)
- ακεσουλφάμη Κ (acesulfame K)
- ερυθριτόλη (erythritol)
- ξυλιτόλη (xylitol)
- σορβιτόλη (sorbitol)
- ταγατόζη (tagatose)
Πρόκειται για συστατικά που βρίσκονται σε αναψυκτικά light και zero, ενεργειακά ποτά, αρωματισμένα νερά, γιαούρτια χωρίς ζάχαρη, επιδόρπια χαμηλών θερμίδων, τσίχλες, καραμέλες, αλλά και στα γλυκαντικά που χρησιμοποιείς στον καφέ ή το τσάι σου.
Η μελέτη που παρακολούθησε περισσότερους από 12.000 ανθρώπους
Σύμφωνα με τη μελέτη, συμμετείχαν 12.772 ενήλικες από τη Βραζιλία, με μέση ηλικία τα 52 έτη. Η παρακολούθησή τους διήρκεσε περίπου οκτώ χρόνια, επιτρέποντας στους επιστήμονες να δουν πώς εξελίχθηκαν οι γνωστικές τους λειτουργίες σε βάθος χρόνου. Στην αρχή της μελέτης, όλοι οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τη διατροφή τους και τις τροφές ή τα ροφήματα που είχαν καταναλώσει κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Με βάση αυτές τις πληροφορίες, χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες ανάλογα με τη συνολική ποσότητα γλυκαντικών που κατανάλωναν καθημερινά.
Η ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση λάμβανε κατά μέσο όρο 20 mg γλυκαντικών την ημέρα, ενώ η ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση έφτανε τα 191 mg ημερησίως. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι, στην περίπτωση της ασπαρτάμης, τα περίπου 191 mg αντιστοιχούν περίπου στην ποσότητα που μπορεί να περιέχει ένα κουτάκι αναψυκτικού τύπου diet. Από όλα τα γλυκαντικά που εξετάστηκαν, η σορβιτόλη ήταν εκείνη που καταναλωνόταν στις μεγαλύτερες ποσότητες, με μέσο όρο 64 mg την ημέρα.
Πώς αξιολογήθηκε η υγεία του εγκεφάλου;
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ειδικές γνωστικές δοκιμασίες στην αρχή, στη μέση και στο τέλος της μελέτης. Τα τεστ αξιολογούσαν διαφορετικές λειτουργίες του εγκεφάλου, όπως:
- τη λεκτική ευχέρεια,
- την εργαζόμενη μνήμη,
- την ανάκληση λέξεων,
- την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Η λεκτική ευχέρεια αφορά την ικανότητα να ανακαλείς γρήγορα λέξεις από τη μνήμη σου, ενώ η εργαζόμενη μνήμη είναι το "πρόχειρο σημειωματάριο" του εγκεφάλου, που σου επιτρέπει να συγκρατείς προσωρινά πληροφορίες και να τις χρησιμοποιείς άμεσα. Η ταχύτητα επεξεργασίας δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί ο εγκέφαλος να κατανοήσει και να ανταποκριθεί σε μια πληροφορία.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα;
Αφού λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλοι παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, προέκυψε μια ξεκάθαρη τάση.
Οι άνθρωποι που κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες γλυκαντικών εμφάνισαν 62% ταχύτερη γνωστική έκπτωση σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες. Οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι αυτή η διαφορά αντιστοιχεί περίπου σε 1,6 επιπλέον χρόνια γνωστικής γήρανσης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εγκέφαλος "γέρασε" ξαφνικά κατά ενάμιση χρόνο. Πρόκειται για έναν τρόπο να αποτυπωθεί το μέγεθος της διαφοράς στις επιδόσεις των δύο ομάδων στα γνωστικά τεστ. Ακόμη και η ομάδα με τη μέτρια κατανάλωση γλυκαντικών εμφάνισε ταχύτερη έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών – περίπου 35% μεγαλύτερη σε σχέση με την ομάδα χαμηλής κατανάλωσης, διαφορά που αντιστοιχούσε σε περίπου 1,3 χρόνια γνωστικής γήρανσης.
Ετικέτες τροφίμων: 5 συστατικά που αποφεύγουμε στα επεξεργασμένα τρόφιμα
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
