iStock
Ένα φαγητό μπορεί να ήταν απολύτως ασφαλές όταν το έβαλες στο ψυγείο, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι παραμένει ασφαλές για πάντα. Ορισμένοι μικροοργανισμοί μπορούν να επιβιώσουν και κάποιοι να συνεχίσουν να αναπτύσσονται αργά ακόμη και σε θερμοκρασίες ψυγείου. Γι’ αυτό, αν έχεις την τάση να αφήνεις τα περισσεύματα να περιμένουν για μέρες μέχρι να αποφασίσεις να τα φας, ίσως ήρθε η ώρα να αλλάξεις συνήθεια. Ορισμένες κατηγορίες τροφίμων χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά όταν έχουν μαγειρευτεί σε μεγάλη ποσότητα ή έχουν μείνει για αρκετή ώρα εκτός ψυγείου. Η Melissa Vaccaro, ειδικός σε θέματα ασφάλειας τροφίμων στη National Environmental Health Association, επισημαίνει στο Eating Well ότι η ψύξη επιβραδύνει την ανάπτυξη πολλών παθογόνων μικροοργανισμών, αλλά δεν την σταματά εντελώς.
8 τρόφιμα που μάλλον δεν πλένεις πριν τα φας (αλλά οι ειδικοί λένε ότι πρέπει)
Ψυγείο: 4 φαγητά που δεν πρέπει να μένουν πάνω από 48 ώρες
1. Κρέας και θαλασσινά που δεν έχουν μαγειρευτεί καλά
Ένα μπιφτέκι που έχει μείνει rare, ένα κομμάτι τόνου που έχει ψηθεί λίγο ή οποιαδήποτε άλλη ζωική πρωτεΐνη που δεν έχει μαγειρευτεί πλήρως μπορεί να παρουσιάζει μεγαλύτερο κίνδυνο ως περισσεύματα. Ο λόγος είναι ότι παθογόνα βακτήρια όπως E. coli, Listeria και Salmonella μπορεί να επιβιώσουν όταν το τρόφιμο δεν έχει φτάσει σε ασφαλή θερμοκρασία μαγειρέματος. "Τα βακτήρια χρειάζονται αυτή την πρωτεΐνη για τα θρεπτικά συστατικά της, οπότε μπορούν να αναπτυχθούν και να πολλαπλασιαστούν", εξηγεί η Vaccaro.
Αν πρόκειται να ξαναφάς ένα τέτοιο φαγητό, χρειάζεται να το ξαναζεστάνεις μέχρι να φτάσει τουλάχιστον τους περίπου 74°C. Όμως υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: αν το φαγητό έχει μείνει για αρκετή ώρα σε θερμοκρασία δωματίου, το ξαναζέσταμα δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας. Με άλλα λόγια, αν ξέχασες το φαγητό στον πάγκο για ώρες, καλύτερα να μην προσπαθήσεις να το "σώσεις" απλώς βάζοντάς το ξανά στο ψυγείο ή ζεσταίνοντάς το.
2. Σαλάτες και φυλλώδη λαχανικά
Μπορεί η σαλάτα να σου φαίνεται από τις πιο αθώες επιλογές για leftovers, όμως τα ωμά λαχανικά χρειάζονται κι αυτά προσοχή. Η Ashley C. Miller προειδοποιεί ότι τα ωμά λαχανικά που διατηρούνται σε ένα υγρό περιβάλλον όπου μπορεί να αναπτυχθεί μούχλα μπορούν να αποτελέσουν κίνδυνο. Τα φυλλώδη λαχανικά είναι από τα τρόφιμα που μπορεί να επηρεαστούν από E. coli, Listeria, Salmonella και norovirus.
Όταν κόβεις ή τραυματίζεις τα φύλλα, ο φυτικός ιστός απελευθερώνει υγρασία και θρεπτικά συστατικά. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την ανάπτυξη βακτηρίων σε σχέση με τα άθικτα φύλλα. Υπάρχει, βέβαια, ένα μικρό "καμπανάκι" που μπορεί να σε προειδοποιήσει: η σαλάτα συνήθως μαραίνεται και χάνει την ευχάριστη υφή της αρκετά γρήγορα. Αυτό μπορεί να την κάνει αντιαισθητική πριν προλάβει να γίνει επικίνδυνη, χωρίς όμως η εμφάνιση από μόνη της να αποτελεί εγγύηση ασφάλειας.
3. Ρύζι και ζυμαρικά
Το ρύζι και τα ζυμαρικά είναι από τα πιο συνηθισμένα leftovers. Είναι επίσης τρόφιμα που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο τα κρυώνεις. Εδώ πρωταγωνιστεί το Bacillus cereus, ένα βακτήριο που σχηματίζει σπόρια. Οι σπόροι του μπορούν να επιβιώσουν από το μαγείρεμα. Αν το ρύζι παραμείνει για πολλή ώρα σε θερμοκρασία δωματίου, μπορούν να βλαστήσουν και να παραχθούν τοξίνες που ενδέχεται να προκαλέσουν εμετό ή διάρροια.
Γι’ αυτό το σημαντικό δεν είναι απλώς να βάλεις το ρύζι στο ψυγείο. Έχει σημασία πώς θα το κρυώσεις. Αν έχεις μαγειρέψει μεγάλη ποσότητα, μοίρασέ την σε μικρότερα δοχεία ή ρηχά σκεύη και βάλε τα άμεσα στο ψυγείο. Η παλιά συμβουλή να αφήνεις το ρύζι στον πάγκο μέχρι να κρυώσει εντελώς πριν το βάλεις στο ψυγείο θεωρείται ξεπερασμένη και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για την ασφάλεια του τροφίμου.
4. Μεγάλες ποσότητες φαγητού
Έφτιαξες μια τεράστια κατσαρόλα σάλτσα ντομάτας, σούπα ή στιφάδο για να έχεις φαγητό για αρκετές ημέρες; Εδώ χρειάζεται προσοχή. Το πρόβλημα είναι κυρίως το αργό κρύωμα. Σε ένα μεγάλο, βαθύ δοχείο, το κέντρο του φαγητού παραμένει ζεστό για πολλή ώρα. Αυτή η κατάσταση μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη διαφορετικών τύπων βακτηρίων ή παθογόνων και την παραγωγή τοξινών, οι οποίες μπορεί να μην καταστραφούν ακόμη και όταν ξαναζεστάνεις το φαγητό. Η Vaccaro χαρακτηρίζει ιδιαίτερα επικίνδυνο το αργό κρύωμα σε πυκνά τρόφιμα, όπως σάλτσες, σούπες, μαγειρευτά.
Η λύση είναι απλή: μικρότερες και ρηχές μερίδες. Μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις ένα λουτρό πάγου για να επιταχύνεις την ψύξη μικρών μπολ. Για μεγαλύτερες ποσότητες, υπάρχει ακόμη και η επιλογή να χρησιμοποιήσεις ένα ειδικό παγωμένο ραβδί ψύξης, ώστε να ψύξεις το φαγητό από το εσωτερικό.
Τα δεδομένα που παρατίθενται από τον FDA αναφέρουν ότι το φαγητό πρέπει να πέσει από τους 57°C στους 5°C μέσα σε έξι ώρες, με το πρώτο στάδιο - από πλήρη θερμοκρασία μαγειρέματος στους 24°C - να ολοκληρώνεται σε δύο ώρες ή λιγότερο.
Το ψυγείο σου πρέπει να είναι αρκετά κρύο
Δεν αρκεί να βάζεις τα περισσεύματα στο ψυγείο. Χρειάζεται και το ίδιο το ψυγείο να βρίσκεται στη σωστή θερμοκρασία. Σύμφωνα με το USDA, η λεγόμενη "ζώνη επικίνδυνης θερμοκρασίας" βρίσκεται μεταξύ 4°C έως 60°C. Σε αυτό το εύρος θερμοκρασιών τα βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιάζονται γρήγορα. Η Vaccaro προτείνει να διατηρείς το ψυγείο στους περίπου 4°C ή χαμηλότερα. Ένα θερμόμετρο ψυγείου μπορεί να σε βοηθήσει να ελέγχεις ότι η θερμοκρασία παραμένει αρκετά χαμηλή.
Μην βάζεις τα έτοιμα φαγητά δίπλα σε ωμό κρέας
Η σωστή αποθήκευση έχει να κάνει και με την αποφυγή διασταυρούμενης επιμόλυνσης. Τα τρόφιμα που είναι έτοιμα για κατανάλωση πρέπει να παραμένουν χωριστά από τα ωμά κρέατα. Έτσι μειώνεις την πιθανότητα να στάξουν υγρά από ωμό κρέας πάνω σε ένα φαγητό που δεν πρόκειται να μαγειρευτεί ξανά. Γι’ αυτό, όταν οργανώνεις το ψυγείο σου, μην αντιμετωπίζεις όλα τα δοχεία σαν να είναι ισοδύναμα. Η θέση και η σωστή κάλυψή τους έχουν σημασία.
Κάλυψε καλά τα leftovers
Ένα κομμάτι αλουμινόχαρτο ή μεμβράνης που έχει χαλαρώσει δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση. Η Miller προτείνει καλά κλεισμένα δοχεία με καπάκι, καθώς έτσι μειώνεται ο κίνδυνος διασταυρούμενης επιμόλυνσης μέσα στο ψυγείο. Υπάρχει, όμως, μια προϋπόθεση: πρώτα πρέπει να έχεις φροντίσει να κρυώσει σωστά το φαγητό.
Απόψυξη μόνο με τον σωστό τρόπο
Αν έχεις καταψύξει μια σπιτική σάλτσα ή άλλο φαγητό, μην το αφήσεις απλώς στον πάγκο ή στον νεροχύτη για να ξεπαγώσει. Η Miller τονίζει ότι η ασφαλέστερη επιλογή για την απόψυξη είναι το ψυγείο. Μπορεί να χρειάζεται λίγο περισσότερο προγραμματισμό, όμως έτσι αποφεύγεις να αφήσεις το τρόφιμο σε θερμοκρασίες όπου τα βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιαστούν γρήγορα.
Και μην ξεχνάς το ίδιο το ψυγείο
Αν χυθούν υγρά από ωμό κρέας ή άλλο τρόφιμο, καθάρισέ τα αμέσως. Παράλληλα, αξίζει να κάνεις έναν πιο βαθύ καθαρισμό του ψυγείου περίπου κάθε έξι μήνες, συμπεριλαμβανομένων των σημείων και των γωνιών όπου μπορεί να συσσωρευτούν υπολείμματα. Η σωστή υγιεινή δεν αφορά μόνο το τι τρως, αλλά και το περιβάλλον στο οποίο αποθηκεύεις το φαγητό σου.
Το βασικό που πρέπει να θυμάσαι
Τα leftovers δεν είναι πρόβλημα από μόνα τους. Το θέμα είναι πόσο καιρό τα κρατάς, πώς τα έχεις κρυώσει και σε τι θερμοκρασία τα διατηρείς. Ειδικά για τρόφιμα υψηλότερου κινδύνου, όπως μη καλά μαγειρεμένα κρέατα και θαλασσινά, σαλάτες, ρύζι και μεγάλες ποσότητες πυκνών φαγητών, η προσοχή είναι ακόμη πιο σημαντική. Και υπάρχει ένας απλός κανόνας που αξίζει να έχεις στο μυαλό σου όταν κάτι στο ψυγείο σου προκαλεί αμφιβολία: αν δεν είσαι σίγουρη, πέταξέ το.
Οι ειδικοί προειδοποιούν: Αυτό πρέπει να κάνεις πάντα πριν φας μαρούλι
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
