Ο τερματισμός ενός μαραθωνίου είναι συνήθως η στιγμή της δικαίωσης. Χιλιάδες δρομείς, ύστερα από μήνες προετοιμασίας και 42,195 χιλιόμετρα σωματικής και ψυχικής δοκιμασίας, περνούν τη γραμμή του τερματισμού έχοντας κατακτήσει έναν προσωπικό στόχο. Κάποιες φορές, ωστόσο, η διαδρομή παίρνει μια εντελώς διαφορετική τροπή. Οι θάνατοι σε μαραθωνίους είναι σπάνιοι, όμως κάθε περιστατικό επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ασφαλής είναι τελικά μια τόσο απαιτητική δοκιμασία αντοχής;
Ο θάνατος της 24χρονης Rachel Apa, η οποία κατέρρευσε λίγο πριν από τον τερματισμό του Μαραθωνίου της Νέας Υόρκης, έφερε ξανά στο προσκήνιο τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η παρατεταμένη και έντονη σωματική καταπόνηση. Δεν είναι, ωστόσο, η πρώτη φορά που μια μεγάλη διοργάνωση σημαδεύεται από μια τέτοια τραγωδία. Από τη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο μέχρι τη Βοστώνη, έχουν καταγραφεί περιστατικά δρομέων που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά τον αγώνα. Ποιες ήταν οι αιτίες, πόσο συχνά συμβαίνουν τέτοια περιστατικά και τι επισημαίνουν οι ειδικοί για τους κινδύνους του μαραθωνίου;
Μαραθώνιος 2026: Θα τρέξεις στα 5 χλμ.; Πλάνο 7 εβδομάδων για αρχάριους
Η 24χρονη που κατέρρευσε δύο μίλια πριν από τον τερματισμό
Η Rachel Apa, 24 ετών, συμμετείχε για πρώτη φορά στον Μαραθώνιο της Νέας Υόρκης την 1η Νοεμβρίου 2026. Έτρεχε με σκοπό να συγκεντρώσει χρήματα για το Parkinson’s Foundation, στη μνήμη του παππού της, ο οποίος είχε χάσει τη ζωή του από τη νόσο του Πάρκινσον.
Η νεαρή γυναίκα κατέρρευσε στο Central Park, κοντά στο 24ο μίλι της διαδρομής, δηλαδή λίγο περισσότερο από δύο μίλια πριν από τον τερματισμό. Περαστικοί και γιατροί που βρίσκονταν στο σημείο έσπευσαν να τη βοηθήσουν, ενώ ακολούθησαν προσπάθειες καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης και χρήση απινιδωτή από το ιατρικό προσωπικό της διοργάνωσης. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου αργότερα πέθανε.
Ο πατέρας της, Steve Apa, δήλωσε σε αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι οι γιατροί τού ανέφεραν πως η κόρη του υπέστη ραβδομυόλυση, μια σοβαρή κατάσταση κατά την οποία καταστρέφονται μυϊκές ίνες και απελευθερώνεται το περιεχόμενό τους στην κυκλοφορία του αίματος. Η κατάσταση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, μεταξύ των οποίων και οξεία νεφρική βλάβη.
Η Rachel ήταν πρώην αθλήτρια χόκεϊ επί χόρτου στο πανεπιστήμιο Bucknell και, σύμφωνα με την οικογένειά της, γυμναζόταν συστηματικά. Η επίσημη διερεύνηση της αιτίας θανάτου από τις αρμόδιες αρχές βρισκόταν σε εξέλιξη κατά τις πρώτες ανακοινώσεις. Η ιστορία της προκάλεσε συγκίνηση, όχι μόνο επειδή ήταν μόλις 24 ετών, αλλά και επειδή συμμετείχε στον αγώνα για έναν προσωπικό και φιλανθρωπικό σκοπό.
Matt Campbell: Ο σεφ που κατέρρευσε στον Μαραθώνιο του Λονδίνου
Τον Απρίλιο του 2018, ο 29χρονος Βρετανός σεφ Matt Campbell έχασε τη ζωή του αφού κατέρρευσε κατά τη διάρκεια του London Marathon. Ο Campbell ήταν γνωστός από τη συμμετοχή του στην τηλεοπτική εκπομπή MasterChef: The Professionals και έτρεχε για φιλανθρωπικό σκοπό, υποστηρίζοντας το Brathay Trust, έναν οργανισμό που βοηθά νέους ανθρώπους.
Κατέρρευσε περίπου στο 22,5ο μίλι της διαδρομής. Εκείνη την ημέρα επικρατούσαν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή, οι οποίες έφτασαν περίπου τους 24°C. Ωστόσο, οι διοργανωτές είχαν ξεκαθαρίσει ότι δεν μπορούσε να αποδοθεί με βεβαιότητα ο θάνατός του στη ζέστη πριν ολοκληρωθεί η ιατρική διερεύνηση.
Η περίπτωσή του είχε προκαλέσει μεγάλη συγκίνηση στη Βρετανία, καθώς ο Campbell ήταν ιδιαίτερα αγαπητός στον χώρο της γαστρονομίας και ένας έμπειρος δρομέας. Είχε μάλιστα ολοκληρώσει τον Μαραθώνιο του Μάντσεστερ νωρίτερα τον ίδιο μήνα.
Cynthia Lucero: Η 28χρονη που δεν επέστρεψε από τον Μαραθώνιο της Βοστώνης
Μία ακόμη τραγική ιστορία σημειώθηκε στον Boston Marathon το 2002. Η Cynthia Lucero, 28 ετών, συμμετείχε στον αγώνα για να συγκεντρώσει χρήματα για ασθενείς με καρκίνο. Κατέρρευσε κοντά στο τέλος της διαδρομής, στην περιοχή Cleveland Circle, και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο σε εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, πέθανε δύο ημέρες αργότερα.
Αρχικά, δεν υπήρχε σαφής εικόνα για το τι είχε προκαλέσει την κατάρρευσή της. Η υπόθεσή της, ωστόσο, συνδέθηκε στη συνέχεια με τη συζήτηση για την υπονατριαιμία, μια επικίνδυνη διαταραχή των ηλεκτρολυτών που μπορεί να εμφανιστεί σε δρομείς μεγάλων αποστάσεων.
Η υπονατριαιμία συμβαίνει όταν η συγκέντρωση νατρίου στο αίμα πέφτει σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου είναι η υπερβολική κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια της άσκησης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αραίωση του νατρίου στο αίμα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ακριβής αιτία θανάτου της Lucero δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως οριστικά αποδεδειγμένη υπονατριαιμία. Η περίπτωσή της, όμως, αναφέρεται στη σχετική επιστημονική βιβλιογραφία ως ένα από τα περιστατικά που ανέδειξαν τους κινδύνους της συγκεκριμένης διαταραχής.
Η 19χρονη που πέθανε στον Marine Corps Marathon
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις που έχουν καταγραφεί στην επιστημονική βιβλιογραφία σημειώθηκε το 1990, στον Marine Corps Marathon στις ΗΠΑ. Μια 19χρονη γυναίκα έχασε τη ζωή της κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδρομής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ιατρικής διερεύνησης που περιλαμβάνονται σε επιστημονική ανασκόπηση, διαπιστώθηκε ανωμαλία στεφανιαίας αρτηρίας.
Πρόκειται για μια συγγενή καρδιακή πάθηση, κατά την οποία μία ή περισσότερες στεφανιαίες αρτηρίες έχουν διαφορετική ανατομική πορεία από τη συνηθισμένη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια έντονης σωματικής προσπάθειας, μπορεί να περιοριστεί η παροχή αίματος στον καρδιακό μυ και να προκληθούν σοβαρές επιπλοκές.
Η συγκεκριμένη περίπτωση αναδεικνύει έναν από τους λόγους για τους οποίους ορισμένα καρδιακά προβλήματα μπορεί να παραμένουν αδιάγνωστα μέχρι να εκδηλωθούν κάτω από συνθήκες έντονης άσκησης.
Νέα Υόρκη, 1994: Δύο θάνατοι στον ίδιο μαραθώνιο
Η Νέα Υόρκη έχει καταγράψει και στο παρελθόν τραγικά περιστατικά στη διάρκεια της ιστορικής διοργάνωσης. Επιστημονική ανασκόπηση που δημοσιεύτηκε το 2019 στο περιοδικό BMJ Open Sport & Exercise Medicine αναφέρει ότι στον New York City Marathon καταγράφηκαν δύο θάνατοι το 1994. Το στοιχείο περιλαμβάνεται σε ανάλυση αμερικανικών μαραθωνίων, στην οποία οι ερευνητές εξέτασαν περιστατικά αιφνίδιου θανάτου και τις πιθανές υποκείμενες αιτίες τους.
Η αναφορά έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δείχνει ότι τα περιστατικά αιφνίδιας κατάρρευσης σε αγώνες μεγάλων αποστάσεων δεν αποτελούν ένα νέο φαινόμενο που εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια.
Λονδίνο: 15 θάνατοι σε περισσότερους από ένα εκατομμύριο τερματισμούς
Μια ακόμη ενδιαφέρουσα καταγραφή αφορά τον London Marathon. Σύμφωνα με την ίδια επιστημονική ανασκόπηση του 2019, είχαν καταγραφεί συνολικά 15 θάνατοι από την έναρξη της διοργάνωσης έως το 2018. Το διάστημα αυτό είχαν ολοκληρώσει τον αγώνα περισσότεροι από 1,07 εκατομμύρια άνθρωποι. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι αντιστοιχούσε περίπου ένας θάνατος ανά 71.933 τερματισμούς.
Στα περιστατικά που εξετάστηκαν περιλαμβάνονταν καρδιαγγειακές αιτίες, όπως η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια και η ισχαιμική καρδιοπάθεια.
Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια είναι μια πάθηση κατά την οποία ο καρδιακός μυς εμφανίζει αυξημένο πάχος, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία της καρδιάς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσει επικίνδυνες αρρυθμίες. Η ισχαιμική καρδιοπάθεια, από την άλλη, σχετίζεται με τη μειωμένη παροχή αίματος στον καρδιακό μυ.
Τι λένε οι ειδικοί για τους αιφνίδιους θανάτους στους αγώνες
Τα περιστατικά αυτά δημιουργούν εύλογα ερωτήματα για το αν ένας δρομέας χρειάζεται να υποβάλλεται σε καρδιολογικό έλεγχο πριν από τη συμμετοχή σε έναν μαραθώνιο, αλλά και για το πόσο καθοριστική είναι η ιατρική υποστήριξη κατά τη διάρκεια του αγώνα.
Ο αθλητικός καρδιολόγος Leonel Díaz González, συντονιστής της Ομάδας Εργασίας Αθλητικής Καρδιολογίας της Ισπανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, μίλησε στο ισπανικό μέσο elDiario.es τον Απρίλιο του 2025, μετά από δύο περιστατικά καρδιακής ανακοπής στον Ημιμαραθώνιο της Μαδρίτης. Ο ένας από τους δύο δρομείς έχασε τη ζωή του.
Ο ειδικός υπογράμμισε ότι οι αιφνίδιοι θάνατοι κατά τη διάρκεια αθλητικών διοργανώσεων παραμένουν σπάνιοι και ότι δεν πρέπει να δημιουργείται η εντύπωση πως η άσκηση είναι επικίνδυνη.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην άμεση διαθεσιμότητα απινιδωτών κατά μήκος της διαδρομής. Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος της συνέντευξής του, "Σε έναν αγώνα είναι σημαντικότερος ο απινιδωτής από έναν προηγούμενο έλεγχο", η γρήγορη αντιμετώπιση μιας καρδιακής ανακοπής μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την επιβίωση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο προληπτικός έλεγχος δεν έχει αξία. Αντίθετα, ο καρδιολογικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό ορισμένων υποκείμενων παθήσεων, χωρίς ωστόσο να εγγυάται ότι θα εντοπιστούν όλες.
Τι έδειξε μεγάλη αμερικανική μελέτη για την καρδιακή ανακοπή
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2025 στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, με επικεφαλής τον καρδιολόγο Jonathan H. Kim από το Emory University. Οι ερευνητές εξέτασαν 29.311.597 συμμετοχές σε μαραθωνίους και ημιμαραθωνίους στις ΗΠΑ, από το 2010 έως το 2023. Στο διάστημα αυτό καταγράφηκαν 176 περιστατικά καρδιακής ανακοπής και 59 θάνατοι. Από τους 176 ανθρώπους που υπέστησαν ανακοπή, οι 117 επέζησαν.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν ότι η αναλογία των θανάτων μεταξύ όσων υπέστησαν καρδιακή ανακοπή μειώθηκε σημαντικά σε σύγκριση με την προηγούμενη δεκαετία: από περίπου 71% την περίοδο 2000-2009 σε 34% την περίοδο 2010-2023.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η βελτίωση αυτή πιθανότατα συνδέεται με την καλύτερη οργάνωση της επείγουσας ιατρικής φροντίδας στους αγώνες, την άμεση πρόσβαση σε απινιδωτές και την ευρύτερη εφαρμογή της καρδιοπνευμονικής αναζωογόνησης.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν κάτι σημαντικό: ακόμη κι όταν δεν είναι δυνατό να αποτραπεί κάθε περιστατικό, η ταχύτητα και η ποιότητα της ιατρικής ανταπόκρισης μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Τι μπορεί να προκαλέσει μια σοβαρή επιπλοκή κατά τη διάρκεια ενός μαραθωνίου;
Ο μαραθώνιος είναι μια δοκιμασία ακραίας αντοχής. Για αρκετές ώρες, ο οργανισμός καλείται να διατηρήσει υψηλή μυϊκή δραστηριότητα, να ρυθμίσει τη θερμοκρασία του σώματος, να διαχειριστεί την απώλεια υγρών και να εξασφαλίσει επαρκή παροχή αίματος και οξυγόνου στους ιστούς. Ανάμεσα στις πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνονται:
- Καρδιακή ανακοπή: Μπορεί να προκληθεί από σοβαρή ηλεκτρική ή λειτουργική διαταραχή της καρδιάς. Σε ορισμένους αθλητές υπάρχει υποκείμενη καρδιακή πάθηση που δεν έχει προηγουμένως διαγνωστεί.
- Ραβδομυόλυση: Πρόκειται για σοβαρή μυϊκή βλάβη, κατά την οποία το περιεχόμενο των κατεστραμμένων μυϊκών κυττάρων απελευθερώνεται στο αίμα. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει νεφρική ανεπάρκεια και επικίνδυνες διαταραχές ηλεκτρολυτών.
- Υπονατριαιμία: Εμφανίζεται όταν η συγκέντρωση νατρίου στο αίμα πέφτει σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα. Μπορεί να σχετίζεται με υπερβολική κατανάλωση υγρών κατά τη διάρκεια της άσκησης. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ναυτία, πονοκέφαλο, σύγχυση και, σε σοβαρές περιπτώσεις, σπασμούς.
- Θερμοπληξία: Όταν η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται υπερβολικά και οι μηχανισμοί θερμορρύθμισης δεν επαρκούν, μπορεί να προκληθεί θερμική νόσος. Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα και δυνητικά θανατηφόρα κατάσταση.
Πόσο συχνά πεθαίνουν δρομείς σε μαραθωνίους;
Παρά τις τραγικές ιστορίες που κατά καιρούς απασχολούν τη δημοσιότητα, οι θάνατοι σε μαραθωνίους παραμένουν εξαιρετικά σπάνιοι σε σχέση με τον αριθμό των συμμετεχόντων. Η επιστημονική ανασκόπηση του 2019 στο BMJ Open Sport & Exercise Medicine συγκέντρωσε δεδομένα από περισσότερους από 13,3 εκατομμύρια συμμετέχοντες σε μαραθωνίους.
Οι ερευνητές κατέγραψαν 89 θανάτους στις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν και υπολόγισαν τον κίνδυνο θανάτου σε περίπου 0,67 ανά 100.000 τερματισμούς. Με άλλα λόγια, αντιστοιχούσε περίπου ένας θάνατος ανά 150.000 συμμετοχές.
Η ίδια ανασκόπηση διαπίστωσε ότι οι θάνατοι ήταν συχνότεροι στους άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες και ότι αρκετά περιστατικά σημειώνονταν στο τελευταίο τέταρτο της διαδρομής.
Το τελευταίο εύρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς το σώμα βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη καταπόνηση όταν οι δρομείς πλησιάζουν στον τερματισμό. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι υπάρχει ένας συγκεκριμένος κανόνας σύμφωνα με τον οποίο ο κίνδυνος αυξάνεται για όλους τους συμμετέχοντες.
Είναι ασφαλές να τρέχει κανείς μαραθώνιο;
Η απάντηση δεν είναι ότι ο μαραθώνιος αποτελεί μια επικίνδυνη δραστηριότητα που πρέπει να αποφεύγεται. Η συστηματική σωματική άσκηση συνδέεται με σημαντικά οφέλη για την καρδιαγγειακή και τη συνολική υγεία. Ωστόσο, η συμμετοχή σε έναν αγώνα 42,195 χιλιομέτρων απαιτεί σταδιακή προετοιμασία, κατάλληλη προπονητική επιβάρυνση, επαρκή αποκατάσταση και σωστή διαχείριση της ενυδάτωσης. Εξίσου σημαντικό είναι να μην αγνοούνται συμπτώματα όπως ο πόνος στο στήθος, η ασυνήθιστη δύσπνοια, η έντονη ζάλη ή η σύγχυση. Γιατί, όσο σημαντικός κι αν είναι ο τερματισμός, η πραγματική επιτυχία είναι να φτάσεις σε αυτόν με ασφάλεια.
Τι είναι τα runcations και γιατί γίνονται το πιο hot fitness ταξίδι του 2026
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
