iStock
Ο καύσωνας δεν είναι πλέον μια δύσκολη μέρα με υψηλή θερμοκρασία. Είναι μια συνθήκη που δοκιμάζει το σώμα μας, την καθημερινότητά μας και την αντοχή μας. Όσο ο υδράργυρος ανεβαίνει, τόσο αυξάνονται και οι ευφάνταστες λύσεις που υπόσχονται άμεση ανακούφιση: βρεγμένα σεντόνια στο κρεβάτι, γιαούρτι στα τζάμια, παγάκια μπροστά από τον ανεμιστήρα, ακόμα και φύλλα λάχανου στο κεφάλι. Όμως ποιο από όλα αυτά λειτουργεί πραγματικά; Και ποια κόλπα μπορεί να είναι μόνο ένας μύθος που ανακυκλώνεται κάθε καλοκαίρι;
Οι ειδικοί εξηγούν τι συμβαίνει στο σώμα σου όταν προσπαθείς να δροσιστείς και ποια είναι τα πιο αποτελεσματικά βήματα για να προστατευτείς από την υπερβολική ζέστη.
Γιατρός προειδοποιεί: Τι παθαίνει το σώμα σου όταν κοιμάσαι με τον ανεμιστήρα ανοιχτό
6 δημοφιλή κόλπα για τον καύσωνα που έγιναν viral
Βρεγμένο σεντόνι στον ύπνο: Βοηθά ή τελικά σε δυσκολεύει;
Το λεγόμενο "αιγυπτιακό κόλπο", να κοιμάσαι κάτω από ένα ελαφρώς βρεγμένο σεντόνι, βασίζεται σε μια πραγματική φυσική διαδικασία: την εξάτμιση. Όπως εξηγεί ο Dr. Swapnil Patel, αντιπρόεδρος του τμήματος ιατρικής στο Hackensack Meridian Jersey Shore University Medical Center, στην huffpost, η τεχνική αυτή περιλαμβάνει τον ύπνο σε βρεγμένο ύφασμα, ενώ μια βρεγμένη πετσέτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εναλλακτική.
Η λογική πίσω από αυτό είναι απλή: όταν το νερό εξατμίζεται από το ύφασμα, απομακρύνει θερμότητα από το δέρμα. Ο Dr. Anthony T. Lagina, αναπληρωτής καθηγητής στο τμήμα επείγουσας ιατρικής του Wayne State University, εξηγεί ότι η μέθοδος λειτουργεί καλύτερα όταν υπάρχει ξηρός αέρας και καλός εξαερισμός.
Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: η υγρασία. Σε περιβάλλοντα με υψηλή υγρασία, ο ιδρώτας και το νερό δεν εξατμίζονται αποτελεσματικά. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένα άβολο, υγρό αίσθημα, διαταραγμένος ύπνος ή ερεθισμός του δέρματος.
► Για καλύτερες συνθήκες ύπνου στον καύσωνα, ο Dr. Scott Braunstein, επικεφαλής ιατρικός διευθυντής της Sollis Health, προτείνει πιο σταθερές λύσεις: καλό αερισμό, ελαφριά και αναπνεύσιμα κλινοσκεπάσματα, ένα δροσερό ντους πριν τον ύπνο και συνεχή ενυδάτωση μέσα στην ημέρα.
Γιαούρτι στα τζάμια: Το viral hack που μάλλον δεν αξίζει τον κόπο
Ένα από τα πιο παράξενα tips που έχουν κυκλοφορήσει είναι η χρήση γιαουρτιού στα παράθυρα με στόχο να εμποδιστεί η ζέστη. Η θεωρία πίσω από αυτή την πρακτική είναι ότι το ανοιχτό χρώμα του γιαουρτιού δημιουργεί ένα λεπτό φιλμ πάνω στο γυαλί, το οποίο αντανακλά την ηλιακή ακτινοβολία και μειώνει τη θερμότητα που περνά μέσα στο σπίτι.
Η Anna Bershteyn, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα δημόσιας υγείας του NYU Langone Health, εξηγεί ότι μια ανακλαστική επιφάνεια στα παράθυρα μπορεί πράγματι να βοηθήσει, αλλά το γιαούρτι δεν είναι η καλύτερη επιλογή. Πιο αποτελεσματικές λύσεις είναι οι ανακλαστικές μεμβράνες παραθύρων, τα μεταλλικά φύλλα ή οι σκιάσεις.
Ο Dr. Lagina προειδοποιεί επίσης ότι το γιαούρτι στα τζάμια μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα υγιεινής, όπως δυσάρεστες οσμές, ανάπτυξη βακτηρίων ή μούχλας, προσέλκυση εντόμων και πιθανές φθορές στις επιφάνειες.
Ακόμη και τα βρεγμένα πανιά στα παράθυρα δεν αποτελούν πραγματική λύση. Μπορούν να προσφέρουν μικρή ανακούφιση μόνο όταν ο αέρας που περνάει βοηθά την εξάτμιση. Σε συνθήκες υγρασίας, όμως, μπορεί να κάνουν τον εσωτερικό χώρο πιο αποπνικτικό.
► Η πιο πρακτική στρατηγική; Κλείσε τις κουρτίνες, περιόρισε την άμεση ηλιακή ακτινοβολία και χρησιμοποίησε ανεμιστήρες ώστε να κινείται ο αέρας.
Ζεστά ροφήματα στον καύσωνα: Σε δροσίζουν περισσότερο από το κρύο νερό;
Η ιδέα ότι ένα ζεστό ρόφημα μπορεί να σε δροσίσει περισσότερο από ένα παγωμένο ποτό έχει κυκλοφορήσει αρκετά. Η εξήγηση βασίζεται στον ιδρώτα: όταν ιδρώνεις και ο ιδρώτας εξατμίζεται, απομακρύνεται θερμότητα από το σώμα. Σε ξηρή ζέστη, αυτή η διαδικασία μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα.
Ωστόσο, όπως εξηγεί η Anna Bershteyn, σε περιβάλλον με υγρασία ο ιδρώτας δεν εξατμίζεται εύκολα. Αν απλώς στάζει πάνω σου, η επιπλέον εφίδρωση δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερη δροσιά. Ο Dr. Lagina σημειώνει ότι σε συνθήκες θερμικού στρες το δροσερό νερό ή ένα ρόφημα με ηλεκτρολύτες είναι συνήθως πιο πρακτική επιλογή.
► Ο Dr. Braunstein υπογραμμίζει ότι τα κρύα υγρά βοηθούν περισσότερο, καθώς είναι πιο αναζωογονητικά, ενθαρρύνουν την κατανάλωση μεγαλύτερης ποσότητας και προσφέρουν άμεση ανακούφιση από τη ζέστη. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με την υπερβολική καφεΐνη και το αλκοόλ, καθώς μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης.
Παγάκια στους καρπούς και στον αυχένα: Πόσο βοηθούν πραγματικά;
Η ψύξη συγκεκριμένων σημείων του σώματος, όπως ο αυχένας, οι μασχάλες, οι καρποί, η βουβωνική περιοχή και το πίσω μέρος των γονάτων, έχει μια λογική βάση. Σε αυτές τις περιοχές μεγάλα αγγεία βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος. Όπως εξηγεί ο Dr. Lagina, κρύες κομπρέσες ή βρεγμένες πετσέτες μπορούν να απομακρύνουν θερμότητα από το αίμα και το δέρμα.
Ωστόσο, δεν πρόκειται για δραστική λύση. Ο δερματολόγος Dr. Brendan Camp επισημαίνει ότι το αποτέλεσμα είναι κυρίως μια αίσθηση ανακούφισης και όχι σημαντική μείωση της θερμοκρασίας του σώματος.
► Για σοβαρή υπερθέρμανση χρειάζεται πιο ολοκληρωμένη ψύξη: δροσερό ντους ή μπάνιο, ψεκασμός νερού με ανεμιστήρα, κρύες βρεγμένες πετσέτες ή, όταν είναι ασφαλές και απαραίτητο, εμβάπτιση σε κρύο νερό.
Φύλλο λάχανου στο κεφάλι: Παλιό κόλπο ή πραγματική λύση;
Το φύλλο λάχανου έχει πρωταγωνιστήσει σε πολλές παραδοσιακές θεραπείες. Ο Dr. Patel αναφέρει ότι το λάχανο έχει μελετηθεί περισσότερο για τη μείωση πόνου και πρηξίματος σε περιπτώσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα, ενώ η αίσθηση δροσιάς που προσφέρει λόγω της περιεκτικότητάς του σε νερό είναι υπαρκτή. Όμως στον καύσωνα η δράση του είναι περιορισμένη.
Η Anna Bershteyn αναφέρει ότι δεν γνωρίζει κάποια ιδιαίτερη δροσιστική ιδιότητα του λάχανου, αν και οτιδήποτε κρύο και υγρό πάνω στο κεφάλι μπορεί να είναι ευχάριστο. Ο Dr. Camp εξηγεί ότι το φύλλο ζεσταίνεται γρήγορα, δεν διατηρεί σταθερή μεταφορά θερμότητας και δεν επηρεάζει ουσιαστικά τη θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος.
► Μια καθαρή βρεγμένη πετσέτα, μια ειδική πετσέτα ψύξης ή μια παγοκύστη τυλιγμένη σε ύφασμα είναι πιο πρακτικές και υγιεινές επιλογές.
Παγάκια μπροστά στον ανεμιστήρα: Αυτοσχέδιο air condition;
Το κόλπο είναι παντού στα social media: ένα μπολ με πάγο μπροστά από έναν ανεμιστήρα και η υπόσχεση για "σπιτικό κλιματιστικό". Η πραγματικότητα είναι πιο περιορισμένη. Ο Dr. Lagina εξηγεί ότι μπορεί να δημιουργήσει μια μικρή ζώνη πιο δροσερού αέρα για κάποιον που κάθεται κοντά, αλλά δεν μπορεί να ψύξει αποτελεσματικά ένα ολόκληρο δωμάτιο. Ο πάγος απορροφά θερμότητα καθώς λιώνει, αλλά η επίδραση σταματά γρήγορα.
Η Anna Bershteyn προσθέτει ότι αν ο πάγος έχει δημιουργηθεί στην κατάψυξη του ίδιου χώρου, η θερμότητα που παράγεται από το πίσω μέρος της συσκευής μπορεί να μειώσει το όφελος. Παρ’ όλα αυτά, αν κάθεσαι ακριβώς μπροστά στον πάγο, μπορεί να νιώσεις έναν πιο δροσερό αέρα.
Τι πραγματικά σε προστατεύει από τον καύσωνα;
Οι περισσότεροι μικροί τρόποι δροσιάς λειτουργούν μόνο όταν βασίζονται σε τέσσερις αρχές: εξάτμιση, μεταφορά θερμότητας, σκιά και κυκλοφορία αέρα. Δεν αντικαθιστούν όμως τα βασικά: νερό, ξεκούραση, σκιά και προστασία από την υπερβολική έκθεση.
Ο Dr. Lagina τονίζει ότι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή οι αθλητές, οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους, τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες και τα άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας.
Ο Dr. Braunstein προτείνει απλές αλλά ουσιαστικές κινήσεις:
- Να πίνεις νερό πριν αισθανθείς δίψα.
- Να φοράς ελαφριά, λεπτά και ανοιχτόχρωμα ρούχα.
- Να αναζητάς σκιά τις πιο ζεστές ώρες.
- Να κάνεις διαλείμματα σε χώρους με κλιματισμό.
- Να αναπληρώνεις ηλεκτρολύτες όταν ιδρώνεις πολύ ή γυμνάζεσαι.
Πότε η ζέστη γίνεται επικίνδυνη;
Η θερμική εξάντληση μπορεί να εμφανιστεί με έντονη εφίδρωση, αδυναμία, ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία, μυϊκές κράμπες, κρύο ή υγρό δέρμα και τάση λιποθυμίας.
Αν συμβούν αυτά, χρειάζεται άμεση μετακίνηση σε σκιά ή κλιματιζόμενο χώρο, διακοπή δραστηριότητας, χαλάρωση ρούχων, δροσερά υγρά (αν το άτομο είναι σε θέση να πιει) και χρήση δροσερών πανιών ή ντους.
Η θερμοπληξία είναι πιο σοβαρή κατάσταση και μπορεί να περιλαμβάνει σύγχυση, αλλαγή συμπεριφοράς, λιποθυμία, σπασμούς, δυσκολία στην ομιλία, έντονη αδυναμία ή πολύ ζεστό σώμα. Σε αυτή την περίπτωση δεν βασίζεσαι σε κανένα viral hack. Χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια και προσπάθεια ψύξης μέχρι να φτάσει.
Τι τρώει μια διατροφολόγος τις μέρες που κάνει πολλή ζέστη;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
