Άνοιξη και ψυχολογία: Τι κάνεις όταν η διάθεση δεν ακολουθεί τη φύση

Πώς να διαχειριστείς τη λύπη και τα αρνητικά συναισθήματα, όταν όλοι γύρω σου "ανθίζουν".

Από την Άννα Πανοπούλου, ψυχολόγο-συστημική-υπαρξιακή ψυχοθεραπεύτρια, συνεργάτιδα του Κέντρου Ψυχοθεραπείας "Φρόσω Φωτεινάκη & Συνεργάτες" (efrosynifotinaki.gr).

Η είσοδος της άνοιξης συνδέεται τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οντολογικό επίπεδο με μια πίεση να πρέπει να είμαστε καλά. Να πρέπει να βιώνουμε μια εσωτερική άνθιση για να μπορεί να συνάδει ο εσωτερικός μας κόσμος με τον εξωτερικό, στον οποίο ξεκινά η περίοδος της αναγέννησης της φύσης. Ο πρώτος μήνας της άνοιξης, ο Μάρτιος, είναι ο μήνας της μετάβασης και των αντιθέσεων.

Εαρινή κόπωση: Μύθος ή πραγματικότητα; Τι δείχνει νέα μελέτη

Ο μήνας που σηματοδοτεί την έναρξη του νέου κύκλου ζωής, μια αρχή αβέβαιη και απρόβλεπτη για το τι θα φέρει. Η φύση, λοιπόν, ξεκινά την ανανέωσή της δημιουργώντας μας, παράλληλα, και την προσδοκία για μια προσωπική ανανέωση.

Τι γίνεται, λοιπόν, όταν η προσωπική ανανέωση έρχεται ως αυτονόητη επιταγή της νέας εποχής; Όταν πρέπει να νιώσεις καλά λόγω ημερολογίου και όχι ως συνειδητή επιλογή; Μπορεί η ψυχική μας κατάσταση να ορίζεται από την εποχή και όχι από τον ίδιο τον άνθρωπο και τις αποφάσεις του; Είμαστε πραγματικά ελεύθεροι να νιώσουμε καλά αν ακολουθούμε τις άτυπες εντολές της εποχής; Και πώς άραγε μπορεί να γίνει αυτό;

Η επιβολή της χαράς όταν εσύ δεν είσαι καλά

Την εποχή της άνοιξης ακούμε συχνά ανθρώπους να διαμορφώνουν στόχους που αφορούν την ψυχική τους κατάσταση και τη φροντίδα εαυτού: "Πρέπει να νιώσω καλά", "Πρέπει να χαίρομαι", "Πρέπει να φροντίσω τον εαυτό μου", "Είναι η στιγμή να αλλάξω". Πώς μπορεί άραγε να βιωθεί η χαρά όταν συνδυάζεται με "πρέπει"; Όταν το συναίσθημα γίνεται καταναγκασμός; Και η φροντίδα εαυτού είναι δέσμευση στον εαυτό για προσωπικές υπερβάσεις ή μια "απαίτηση" για βελτίωση;

Είναι φροντίδα για να είμαι αυθεντικά καλά ή να βελτιώσω μόνο την εξωτερική μου εικόνα για να μπορώ να ταιριάζω στις εποχιακές "απαιτήσεις"; Τι γίνεται, λοιπόν, όταν δεν είμαι καλά, ενώ όλα γύρω μου ανθίζουν και ανανεώνονται; Αν η εποχιακή επιταγή μιλά για χαρά, αλλά εγώ βιώνω λύπη; Μοιραία εμφανίζεται ο μηχανισμός της σύγκρισης. Συγκρίνομαι με το περιβάλλον και τους άλλους. Γιατί όλα γύρω μου ανθίζουν και εγώ δεν μπορώ; Γιατί όλοι χαίρονται κι εγώ δυσφορώ; Τι κάνω λάθος; Έχω δικαίωμα να μιλήσω γι’ αυτό που νιώθω; Πώς να μοιραστώ αυτό που πραγματικά αισθάνομαι;

Δικαιούμαι να μιλάω για λύπη; Είναι τότε που η λύπη και το αυθεντικό συναίσθημα δε βρίσκουν χώρο να ακουστούν και να βι ωθούν. Όταν ο καταναγκασμός για θετικότητα και "χαρά" οδηγεί στην ντροπή και την ενοχή. Όταν η ανάγκη να ταιριάξω και να μην είμαι εκτός πνίγει το πραγματικό συναίσθημα και με οδηγεί να το καλύψω. Όταν τα εποχιακά "πρέπει" μάς στρέφουν εναντίον του ίδιου μας του εαυτού και δε μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε τι μας συμβαίνει.

Είναι, τελικά, "λάθος" να μη νιώθουμε καλά;

Ή μήπως λάθος είναι ακριβώς αυτός ο χαρακτηρισμός του συναισθήματος ως λάθος; Φυσικά, η άνοιξη μας καλεί για επεξεργασία και προσωπική ανανέωση όχι με τη μορφή καταναγκασμού, αλλά ως δυνατότητα. Όπως η φύση αναγεννάται, έτσι κι εμείς καλούμαστε να δούμε τη ζωή μας πιο συνειδητά και να συνδεθούμε με τον εαυτό μας αλλά και με το περιβάλλον.

Έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε τον τρόπο της ζωής μας και να απολαμβάνουμε την ύπαρξή μας συνειδητά και με ευθύ νη. Αυτή η αυθεντική βίωση της ύπαρξής μας μπορεί να γίνει μόνο αν επιτρέψουμε να βιώνουμε αυθεντικά όλα τα συναισθήματά μας χωρίς να ενοχοποιούμαστε. Δεν υπάρχουν "σωστά" και "λάθος" συναισθήματα. Υπάρχουν απλώς συναισθήματα που δε χρειάζεται να διώξουμε βιαστικά αν πρώτα δεν έχουμε κατανοήσει. Αν πρώτα δεν έχουμε αφήσει χώρο να τα βιώσουμε και να τα επεξεργαστούμε.

Δε χρειάζεται, λοιπόν, να απαιτούμε από τον εαυτό μας να είναι καλά, αλλά να του επιτρέψουμε να είναι όπως πραγματικά νιώθει. Είναι σημαντικό να αποδεχθούμε τον προσωπικό μας ρυθμό χωρίς να μπαίνουμε σε συγκρίσεις και αυτομομφές που υπονομεύουν τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας και τη σχέση μας με τους άλλους. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε τι νιώθουμε και τι σημαίνει για εμάς, για να είμαστε σε θέση να κάνουμε συνειδητές επιλογές και να ζούμε με ευθύνη και νόημα.