iStock
Το άγχος είναι κομμάτι της καθημερινότητας. Μπορεί να εμφανιστεί πριν από μια σημαντική παρουσίαση, μια εξέταση, μια συνέντευξη για δουλειά ή μια δύσκολη συζήτηση. Η καρδιά σου μπορεί να χτυπά πιο γρήγορα, το στομάχι σου να "δένεται κόμπος" και το μυαλό σου να τρέχει σε όλα όσα μπορεί να πάνε στραβά. Και αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι έχεις αγχώδη διαταραχή.
Το άγχος αποτελεί φυσιολογική αντίδραση στο στρες και, σε έναν βαθμό, μπορεί ακόμη και να σε βοηθήσει να προετοιμαστείς ή να παραμείνεις σε εγρήγορση όταν υπάρχει κίνδυνος. Το βασικό ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν η κατάσταση που σε αγχώνει τελειώσει.
Αν το άγχος υποχωρεί μαζί με το στρεσογόνο γεγονός, πιθανότατα πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση. Αν, όμως, η ανησυχία επιμένει, γίνεται υπερβολική και αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητά σου, τότε χρειάζεται να το δεις διαφορετικά.
11 "αντικαταθληπτικά της φύσης" σύμφωνα με έναν προπονητή
Πώς ξεχωρίζεις το φυσιολογικό άγχος από μια αγχώδη διαταραχή
Η διαφορά δεν βρίσκεται απλώς στο αν αγχώνεσαι συχνά. Περισσότερη σημασία έχει πόσο έντονο είναι το άγχος, πόσο διαρκεί και πόσο επηρεάζει τη ζωή σου.
- Σε μια αγχώδη διαταραχή, το άγχος μπορεί να είναι δυσανάλογο σε σχέση με την πραγματική κατάσταση ή να εμφανίζεται χωρίς να υπάρχει ένας ξεκάθαρος λόγος. Παράλληλα, μπορεί να δυσκολεύει τη φυσιολογική λειτουργία στην καθημερινότητα.
- Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζεις την αβεβαιότητα. Όλοι αναρωτιόμαστε κατά καιρούς "τι θα γίνει αν...;". Όταν, όμως, η σκέψη για όλα τα πιθανά αρνητικά σενάρια γίνεται υπερβολική και δυσανάλογη με αυτό που πραγματικά συμβαίνει, μπορεί να αποτελεί ένδειξη προβλήματος.
- Η αγχώδης διαταραχή μπορεί επίσης να σε οδηγήσει σε αποφυγή καταστάσεων που φοβάσαι ότι θα επιδεινώσουν τα συμπτώματά σου.
Ένα απλό παράδειγμα: Tο άγχος πριν από μια εξέταση
Φαντάσου ότι ξυπνάς το πρωί γνωρίζοντας ότι το απόγευμα έχεις μια σημαντική εξέταση. Είναι απόλυτα φυσιολογικό να νιώθεις νευρικότητα. Μπορεί να έχεις ταχυκαρδία, να νιώθεις το στομάχι σου ανακατεμένο και να σκέφτεσαι ξανά και ξανά αν θα τα καταφέρεις. Όταν, όμως, η εξέταση τελειώσει, σταδιακά χαλαρώνεις και το σώμα σου επιστρέφει στους φυσιολογικούς του ρυθμούς.
Τώρα φαντάσου ότι ξυπνάς ένα πρωί χωρίς κάποιο συγκεκριμένο γεγονός που να προκαλεί την ανησυχία σου και είσαι πεπεισμένη ότι κάτι κακό πρόκειται να συμβεί σε ένα αγαπημένο σου πρόσωπο. Το σκέφτεσαι όλη την ημέρα, δυσκολεύεσαι να το βγάλεις από το μυαλό σου και η ίδια σκέψη συνεχίζεται και την επόμενη. Αυτό είναι διαφορετικό από το περιστασιακό άγχος.
7 σημάδια ότι το άγχος μπορεί να έχει ξεπεράσει το φυσιολογικό
1. Η ανησυχία είναι υπερβολική
Δεν χρειάζεται να υπάρχει πάντα ένας ξεκάθαρος λόγος για να αισθάνεσαι έντονη ανησυχία. Μπορεί να ανησυχείς για πολλά διαφορετικά πράγματα ή ακόμη και να μην μπορείς να προσδιορίσεις ακριβώς τι είναι αυτό που σε φοβίζει.
2. Δεν μπορείς εύκολα να ελέγξεις τις σκέψεις σου
Η ανησυχία επιμένει και επιστρέφει ξανά και ξανά, ακόμη κι όταν προσπαθείς να την απομακρύνεις. Το μυαλό σου μπορεί να "κολλάει" σε πιθανά αρνητικά σενάρια και να δυσκολεύεσαι να σταματήσεις αυτόν τον κύκλο σκέψεων.
3. Το άγχος επηρεάζει την καθημερινότητά σου
Όταν η ανησυχία αρχίζει να επηρεάζει τη δουλειά, τις σχέσεις, τον ύπνο ή τη δυνατότητά σου να λειτουργήσεις όπως συνήθως, δεν μιλάμε πλέον απλώς για μια στιγμιαία αντίδραση στο στρες.
4. Δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς
Η συνεχής ανησυχία μπορεί να κάνει δύσκολο το να παραμείνεις συγκεντρωμένη σε αυτό που κάνεις. Το μυαλό σου μοιάζει να βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση επιφυλακής.
5. Ο ύπνος σου επηρεάζεται
Η δυσκολία στον ύπνο μπορεί να συνυπάρχει με την έντονη ανησυχία. Μπορεί να δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς ή να μην αισθάνεσαι ότι ξεκουράζεσαι αρκετά.
6. Το σώμα σου αντιδρά
Το άγχος δεν είναι μόνο υπόθεση του μυαλού. Μπορεί να συνοδεύεται από σωματικές εκδηλώσεις όπως γρήγοροι παλμοί, εφίδρωση στις παλάμες, μυϊκή ένταση, κόπωση, πονοκεφάλους, μυϊκούς πόνους ή πεπτικές ενοχλήσεις.
7. Αρχίζεις να αποφεύγεις πράγματα
Αν αποφεύγεις συστηματικά ανθρώπους, μέρη ή καταστάσεις επειδή φοβάσαι ότι θα προκαλέσουν ή θα επιδεινώσουν το άγχος σου, αξίζει να μιλήσεις με έναν επαγγελματία υγείας.
Η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή δεν είναι απλώς "πολύ άγχος"
Μία από τις μορφές αγχώδους διαταραχής είναι η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή (GAD). Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ανησυχία μπορεί αρχικά να μοιάζει με το συνηθισμένο άγχος της καθημερινότητας. Η βασική διαφορά είναι ότι γίνεται υπερβολική, επίμονη και μπορεί να αφορά πολλά διαφορετικά θέματα, ακόμη και πράγματα που δεν μπορείς εύκολα να προσδιορίσεις.
Για τη γενικευμένη αγχώδη διαταραχή, η υπερβολική ανησυχία διαρκεί τουλάχιστον έξι μήνες και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινή λειτουργικότητα.
Μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, προβλήματα ύπνου, ευερεθιστότητα, κόπωση, μυϊκή ένταση, επαναλαμβανόμενος κοιλιακός πόνος ή διάρροια, ιδρωμένες παλάμες και γρήγοροι παλμοί.
Δεν υπάρχει μόνο ένας τύπος αγχώδους διαταραχής
Ο όρος "αγχώδης διαταραχή" περιλαμβάνει διαφορετικές καταστάσεις. Μεταξύ άλλων είναι η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η διαταραχή πανικού, οι ειδικές φοβίες, η κοινωνική αγχώδης διαταραχή, η διαταραχή άγχους αποχωρισμού και η αγοραφοβία. Γι’ αυτό και δεν είναι σωστό να προσπαθείς να βγάλεις μόνη σου συμπέρασμα μόνο από ένα σύμπτωμα.
Το γεγονός ότι έχεις, για παράδειγμα, ταχυκαρδία ή δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς δεν σημαίνει από μόνο του ότι έχεις αγχώδη διαταραχή. Αυτό που έχει σημασία είναι η συνολική εικόνα, η διάρκεια, η ένταση και η επίδραση που έχει στη ζωή σου.
Τι μπορείς να κάνεις αν το άγχος σε δυσκολεύει
Οι αγχώδεις διαταραχές μπορούν να αντιμετωπιστούν και να γίνουν διαχειρίσιμες. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, με ιδιαίτερη θέση στη γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία (CBT), φαρμακευτική αγωγή, ομάδες υποστήριξης και τεχνικές διαχείρισης του στρες.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά και πρακτικές όπως η τακτική άσκηση, η γιόγκα, το tai chi, ο διαλογισμός και άλλες τεχνικές χαλάρωσης. Η βελτίωση της διατροφής, το μασάζ και ο βελονισμός αναφέρονται επίσης ως συμπληρωματικές επιλογές που μπορεί να χρησιμοποιηθούν μαζί με θεραπεία ή φαρμακευτική αγωγή. Το σημαντικό είναι να μην αισθάνεσαι ότι πρέπει να το διαχειριστείς μόνη σου.
Πότε χρειάζεται να ζητήσεις βοήθεια
Αν το άγχος αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητά σου, την υγεία σου ή την ποιότητα ζωής σου, είναι καλή στιγμή να μιλήσεις με γιατρό ή επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Δεν χρειάζεται να περιμένεις μέχρι η κατάσταση να γίνει αφόρητη. Μια συζήτηση με έναν ειδικό μπορεί να βοηθήσει να αξιολογηθούν τα συμπτώματα, να γίνει σωστή διάγνωση και να βρεθεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Το να αγχώνεσαι κάποιες φορές είναι ανθρώπινο. Το να αισθάνεσαι όμως ότι η ανησυχία έχει αρχίσει να αποφασίζει για σένα, να περιορίζει τις επιλογές σου ή να σου στερεί την καθημερινότητά σου είναι κάτι που αξίζει να πάρεις στα σοβαρά.
9 καθημερινές συνήθειες που βοηθούν να πέσει η κορτιζόλη
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
