istock
Ίσως τελευταία να έχεις κάνει μια μικρή αλλαγή στην καθημερινότητά σου και να ένιωσες ότι κάτι δεν είναι ακριβώς όπως πριν. Ο ύπνος σου μπορεί να μοιάζει διαφορετικός, πιο "γεμάτος", ενώ τα όνειρά σου ίσως έγιναν πιο έντονα, πιο παράξενα ή ακόμα και πιο ζωντανά, σαν μικρές σκηνές από ταινία που δεν ξεχνιούνται εύκολα.
Αν πρόσφατα έχεις μειώσει την καφεΐνη, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα αυτή η αλλαγή να σχετίζεται με αυτό που βλέπεις τα βράδια. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι λίγες μόλις μέρες μετά τον περιορισμό του καφέ άρχισαν να θυμούνται πιο καθαρά τα όνειρά τους ή να τα βιώνουν πιο έντονα. Και όσο περίεργο κι αν σου φαίνεται, υπάρχει εξήγηση πίσω από αυτό, εξηγεί η ειδικός ύπνου Charlotte Gupta στο BBC.
Πώς επηρεάζει η καφεΐνη τον ύπνο σου
Η καφεΐνη είναι διεγερτική ουσία και σε κρατά σε εγρήγορση μπλοκάροντας μια χημική ουσία στον εγκέφαλο που λέγεται αδενοσίνη.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, η αδενοσίνη συσσωρεύεται όσο είσαι ξύπνια και δραστήρια. Το βράδυ, η αυξημένη ποσότητά της βοηθά το σώμα σου να νιώσει νύστα. Όταν κοιμάσαι, η αδενοσίνη απομακρύνεται και ξυπνάς ανανεωμένη, έτοιμη να ξεκινήσει ξανά ο κύκλος. Όταν όμως καταναλώνεις καφεΐνη, αυτή μπλοκάρει τα σήματα της αδενοσίνης. Έτσι, ενώ η ουσία υπάρχει, εσύ δεν νιώθεις τόσο έντονα τη νύστα. Όταν η καφεΐνη αρχίζει να υποχωρεί, τότε έρχεται το γνωστό "κρασάρισμα".
Το σημαντικό είναι ότι η καφεΐνη παραμένει στο σώμα σου για ώρες. Ακόμα και 3 έως 6 ώρες μετά την κατανάλωσή της, η μισή ποσότητα συνεχίζει να δρα στον οργανισμό σου. Γι’ αυτό, αν πίνεις καφέ το απόγευμα ή το βράδυ, μπορεί να δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς ή να έχεις πιο διακεκομμένο ύπνο.
Επιπλέον, η καφεΐνη μειώνει τη βαθιά και αποκαταστατική φάση του ύπνου σου, τον λεγόμενο ύπνο NREM, κάτι που συνολικά υποβαθμίζει την ποιότητα της ξεκούρασής σου.
Και τι σχέση έχουν όλα αυτά με τα όνειρα;
Η επιστήμη δεν έχει ακόμη πολλές άμεσες μελέτες που να δείχνουν ξεκάθαρα ότι η μείωση της καφεΐνης κάνει τα όνειρα πιο έντονα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει σύνδεση.
Ξέρουμε ότι ο ύπνος και τα όνειρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Όταν μειώνεις την καφεΐνη, το σώμα σου συχνά αντιδρά με ένα είδος "αναπλήρωσης" του ύπνου που έχανες. Έτσι μπορεί να αυξηθεί ο χρόνος που περνάς στη φάση REM, δηλαδή στο στάδιο του ύπνου όπου ο εγκέφαλος είναι πολύ ενεργός και δημιουργούνται τα όνειρα.
Περισσότερος ύπνος REM σημαίνει:
- περισσότερες ευκαιρίες για όνειρα
- πιο ζωντανές εικόνες
- μεγαλύτερη πιθανότητα να τα θυμάσαι όταν ξυπνάς
Μάλιστα, έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα με μεγαλύτερο ποσοστό ύπνου REM αναφέρουν συχνότερα έντονα όνειρα. Επιπλέον, αν ξυπνάς κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, είναι πολύ πιο πιθανό να θυμάσαι τι ονειρεύτηκες, γιατί το όνειρο είναι "φρέσκο" στη μνήμη σου.
Είναι σίγουρο ότι θα συμβεί σε όλους;
Όχι απαραίτητα. Ο ύπνος και τα όνειρα είναι πολύπλοκα και διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κάποιοι μπορεί να δουν διαφορά μέσα σε λίγες μέρες, άλλοι καθόλου, ενώ σε κάποιους το φαινόμενο μπορεί να κρατήσει μόνο λίγες εβδομάδες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η καφεΐνη επηρεάζει τον ύπνο σου και ο ύπνος επηρεάζει τα όνειρά σου. Όταν λοιπόν μειώνεις την καφεΐνη, δίνεις στον εγκέφαλό σου την ευκαιρία να περάσει περισσότερο χρόνο στη φάση όπου τα όνειρα γεννιούνται.
Δεν είναι μόνο ο καφές
Όταν σκέφτεσαι καφεΐνη, πιθανότατα σου έρχεται στο μυαλό ο καφές ή τα ενεργειακά ποτά. Όμως καφεΐνη υπάρχει και σε:
- αναψυκτικά τύπου cola
- τσάι
- σοκολάτα
- pre-workout συμπληρώματα
- ακόμα και ορισμένα φάρμακα
Κι εδώ έρχεται η ισορροπία: η καφεΐνη δεν είναι εχθρός. Έχει αποδεδειγμένα οφέλη για τη συγκέντρωση, τη διάθεση και τη γνωστική λειτουργία. Μάλιστα, έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο κατάθλιψης και νευροεκφυλιστικών νοσημάτων όπως το Πάρκινσον.
Πάρκινσον: Το πρώτο σημάδι που μπορεί να φανεί χρόνια πριν - Η παράξενη συμπεριφορά που προειδοποιεί
Επιπλέον, ο καφές περιέχει βιταμίνες Β και αντιοξειδωτικά που συμβάλλουν σε μια υγιεινή διατροφή.
Το μυστικό είναι ο χρόνος
Αν δεν θέλεις να κόψεις εντελώς την καφεΐνη αλλά να βελτιώσεις τον ύπνο σου, το κλειδί είναι το πότε τη καταναλώνεις.
Ιδανικά:
- απόφυγέ την τουλάχιστον 8 ώρες πριν τον ύπνο
- μην καταναλώνεις μεγάλες ποσότητες μέσα στις τελευταίες 12 ώρες της ημέρας
Έτσι, μπορεί να κοιμάσαι καλύτερα… και τα όνειρά σου να σου επιφυλάσσουν ευχάριστες εκπλήξεις.
Διάβασε επίσης:
Είναι ο "κανόνας 3-2-1" το μυστικό για καλύτερο ύπνο;
Τελικά όταν ονειρεύεσαι ο εγκέφαλός σου "ξυπνάει"; Τι απαντά η επιστήμη
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
