iStock
Ξέχνα για λίγο τις εφαρμογές πλοήγησης και άφησε το κινητό στην άκρη. Υπάρχει μια δραστηριότητα στη φύση που σε καλεί να επιστρέψεις σε έναν πιο παραδοσιακό τρόπο προσανατολισμού: με έναν χάρτη, μια πυξίδα και τη δική σου ικανότητα να παρατηρείς, να αποφασίζεις και να βρίσκεις τον δρόμο σου. Πρόκειται για το orienteering, ένα άθλημα που συνδυάζει αερόβια άσκηση, πλοήγηση και στρατηγική σκέψη.
Όπως εξηγούν ειδικοί στο Harvard Health Publishing, η συγκεκριμένη δραστηριότητα δεν αποτελεί απλώς έναν διαφορετικό τρόπο να κινηθείς σε εξωτερικούς χώρους, αλλά μια πρόκληση που ενεργοποιεί παράλληλα το σώμα και τον εγκέφαλο. Στο orienteering δεν αρκεί να ακολουθήσεις μια γνωστή διαδρομή. Καλείσαι να εντοπίσεις συγκεκριμένα σημεία σε μια περιοχή, από ένα πάρκο μέχρι ένα δασικό τοπίο, χρησιμοποιώντας μόνο τον χάρτη και την πυξίδα σου, ενώ ο χρόνος λειτουργεί ως επιπλέον πρόκληση. Κάθε επιλογή διαδρομής απαιτεί συγκέντρωση, γρήγορη σκέψη και καλή αντίληψη του χώρου.

Δεν είναι πεζοπορία, ούτε μια χαλαρή βόλτα στη φύση. Είναι ένα άθλημα προσανατολισμού που συνδυάζει κίνηση και νοητική εγρήγορση, καθώς σε βάζει στη διαδικασία να θυμάσαι σημεία αναφοράς, να "διαβάζεις" το περιβάλλον και να προσαρμόζεσαι συνεχώς στις συνθήκες γύρω σου.
Τι είναι το orienteering;
Το orienteering είναι ένα άθλημα που συνδυάζει διάβασμα χάρτη, χρήση πυξίδας και άσκηση. Οι συμμετέχοντες, γνωστοί ως orienteers, πρέπει να εντοπίσουν συγκεκριμένα σημεία ελέγχου (checkpoints) μέσα σε μια προκαθορισμένη διαδρομή, όσο πιο γρήγορα μπορούν.
Οι διαδρομές μπορεί να πραγματοποιούνται σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα: από πάρκα μέσα στην πόλη μέχρι πιο απαιτητικές περιοχές με βουνά, λίμνες, ποτάμια ή χιονισμένα τοπία.
Ανάλογα με τη μορφή του αγώνα, μπορεί να τρέχεις σε μονοπάτια, να ανεβαίνεις λόφους ή να κινείσαι ανάμεσα σε φυσικά εμπόδια. Υπάρχουν επίσης παραλλαγές του αθλήματος που περιλαμβάνουν ορεινή ποδηλασία, σκι αντοχής ή κανό.
Το σημαντικό είναι πως δεν χρειάζεται να είσαι επαγγελματίας αθλητής. Υπάρχουν διαδρομές διαφορετικής δυσκολίας, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν άνθρωποι όλων των ηλικιών και επιπέδων φυσικής κατάστασης.
Η άσκηση που γυμνάζει και το σώμα και τον εγκέφαλο
Η γοητεία του orienteering βρίσκεται στο γεγονός ότι δεν απαιτεί μόνο σωματική αντοχή. Κάθε βήμα απαιτεί σκέψη. Πρέπει να αποφασίσεις ποια διαδρομή θα ακολουθήσεις, να συγκρίνεις αυτά που βλέπεις γύρω σου με τον χάρτη και να θυμάσαι σημεία αναφοράς.
Σύμφωνα με μελέτη του 2023 που δημοσιεύτηκε στο PLoS One, υπάρχει πιθανή σύνδεση ανάμεσα στο orienteering και σε καλύτερες δεξιότητες σκέψης που σχετίζονται με τον προσανατολισμό.
Στην έρευνα συμμετείχαν 158 υγιείς άνθρωποι ηλικίας από 18 έως 87 ετών. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με την υγεία τους, τις δραστηριότητές τους, τις ικανότητες πλοήγησης και τη μνήμη τους. Περίπου οι μισοί είχαν διαφορετικά επίπεδα εμπειρίας στο orienteering, ενώ οι υπόλοιποι ήταν σωματικά δραστήριοι αλλά δεν ασχολούνταν με το συγκεκριμένο άθλημα.
Όσοι συμμετείχαν στο orienteering ανέφεραν καλύτερες:
- δεξιότητες επεξεργασίας χωρικών πληροφοριών, δηλαδή την ικανότητα να αναγνωρίζουν πού βρίσκονται τα αντικείμενα και πώς σχετίζονται με τη θέση τους,
- δεξιότητες μνήμης προσανατολισμού, όπως η ανάκληση διαδρομών και χαρακτηριστικών σημείων του χώρου.

Η συγκεκριμένη μελέτη ήταν παρατηρητική, επομένως δεν αποδεικνύει ότι το orienteering προκαλεί βελτίωση των γνωστικών ικανοτήτων. Ωστόσο, η πιθανή σχέση μπορεί να εξηγείται από το γεγονός ότι η αερόβια άσκηση απελευθερώνει ουσίες στον εγκέφαλο που ευνοούν την ανάπτυξη νέων εγκεφαλικών κυττάρων.
Γιατί το να αφήσεις το GPS μπορεί να κάνει καλό στο μυαλό σου
Έχεις συνηθίσει να ακολουθείς οδηγίες από το κινητό σου χωρίς δεύτερη σκέψη; Το orienteering λειτουργεί διαφορετικά. Σε αναγκάζει να παρατηρείς, να αναλύεις και να χρησιμοποιείς ενεργά τις ικανότητές σου.
Ένα μονοπάτι, ένας φράχτης, ένα δέντρο ή ένα χαρακτηριστικό σημείο του τοπίου δεν είναι απλώς μέρος της διαδρομής. Γίνονται στοιχεία που πρέπει να αναγνωρίσεις και να συνδέσεις με τον χάρτη.
Αυτή η διαδικασία μετατρέπει μια απλή σωματική δραστηριότητα σε μια άσκηση στρατηγικής και συγκέντρωσης.
Πώς μπορείς να ξεκινήσεις το orienteering
Αν σου φαίνεται δύσκολο να βρεθείς ξαφνικά στη φύση με έναν χάρτη στο χέρι, μπορείς να ξεκινήσεις σταδιακά.
Μια καλή επιλογή είναι να συμμετέχεις σε μια ομάδα και να επιλέξεις μια σύντομη διαδρομή αρχαρίων. Το πιο απαιτητικό κομμάτι στην αρχή είναι η ανάγνωση του χάρτη και η κατανόηση των συμβόλων του.
Μερικές χρήσιμες συμβουλές:
- Προσανατόλισε τον χάρτη σου σύμφωνα με την κατεύθυνσή σου. Αν η πυξίδα δείχνει ότι κινείσαι προς τον νότο, γύρισε τον χάρτη ώστε ο νότος να βρίσκεται επάνω και να μπορείς να τον ακολουθείς πιο εύκολα.
- Δημιούργησε μια εικόνα του χώρου στο μυαλό σου. Αν ο χάρτης δείχνει έναν φράχτη δίπλα σε ένα χωράφι, προσπάθησε να φανταστείς πώς θα μοιάζει όταν τον συναντήσεις στην πραγματικότητα.
Οι 6 συνήθειες των ανθρώπων που έχουν καθαρό μυαλό στην τρίτη ηλικία
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr