Αντιβιοτικά παρενέργειες: Τι παθαίνει το έντερο και πόσο βοηθούν τελικά τα προβιοτικά χάπια;

Μήπως η "προστασία" που παίρνεις μαζί με την αντιβίωση δεν έχει τελικά αποτέλεσμα; Μια γαστρεντερολόγος βάζει στο μικροσκόπιο το μικροβίωμα και αλλάζει όσα ήξερες.

Αντιβιοτικά παρενέργειες pexels

Με το που σου γράφει ο γιατρός αντιβίωση, η επόμενη κίνησή σου στο φαρμακείο είναι να ζητήσεις κάτι για προστασία του στομάχου. Έχουμε συνδέσει τη λήψη αυτών των φαρμάκων με την άμεση αγορά ενός κουτιού προβιοτικών σε χάπι, θεωρώντας ότι έτσι θωρακίζουμε το έντερό μας από τις γνωστές, ενοχλητικές παρενέργειες. Μήπως, τελικά, αυτή η ασφαλής επιλογή που κάνεις χρόνια, στην πραγματικότητα μπλοκάρει τη φυσική ανάρρωση του οργανισμού σου;

4 πράγματα που δεν πρέπει να κάνεις όταν παίρνεις αντιβίωση

Η Δρ. Τρίσα Πασρίτσα (Trisha Pasricha), γαστρεντερολόγος και καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, βάζει τα πράγματα στη θέση τους μέσα από το άρθρο της στην εφημερίδα The Washington Post και εξηγεί πώς επηρεάζεται το μικροβίωμά σου και τι πρέπει να κάνεις στην πραγματικότητα.

Το crash test των αντιβιοτικών στο μικροβίωμα

Μέσα στο έντερο φιλοξενείται ένας ολόκληρος κόσμος από τρισεκατομμύρια καλά βακτήρια, το λεγόμενο μικροβίωμα. Αυτοί οι μικροσκοπικοί "σύμμαχοι" δουλεύουν ασταμάτητα για σένα: διασπούν τις φυτικές ίνες, στηρίζουν το ανοσοποιητικό σου και κρατούν ολόκληρο το σώμα σε ισορροπία.

Όταν όμως εμφανίζεται μια βακτηριακή λοίμωξη, η αντιβίωση κρίνεται απαραίτητη. Τα αντιβιοτικά είναι σωτήρια, όμως έχουν ένα βασικό μειονέκτημα: δεν διαθέτουν σύστημα πλοήγησης για να ξεχωρίζουν τους εχθρούς από τους φίλους. Στην προσπάθειά τους να εξολοθρεύσουν τα κακά βακτήρια που σε αρρώστησαν, παίρνουν μαζί τους και ένα μεγάλο μέρος από τον πληθυσμό των καλών βακτηρίων.

Αυτή ακριβώς η ξαφνική ανισορροπία φέρνει τις κλασικές βραχυπρόθεσμες παρενέργειες. Η ναυτία, οι στομαχικές κράμπες και η διάρροια είναι τα πρώτα σημάδια ότι το έντερό σου δέχεται πίεση. Μάλιστα, δεδομένα δείχνουν ότι ορισμένα πολύ κοινά αντιβιοτικά (όπως η αζιθρομυκίνη) ενεργοποιούν απευθείας συγκεκριμένες πρωτεΐνες στο έντερο, προκαλώντας συσπάσεις και έντονο πόνο στην κοιλιά, ανεξάρτητα από τις αλλαγές στα βακτήρια.

Πόσο καιρό χρειάζεται το έντερο για να επανέλθει;

Το μεγάλο ερώτημα που σε απασχολεί είναι αν η ζημιά είναι μόνιμη. Η Pasricha είναι καθησυχαστική, καθώς το έντερο διαθέτει απίστευτη ανθεκτικότητα. Στους περισσότερους ανθρώπους, το μικροβίωμα επιστρέφει στην αρχική του κατάσταση (ή πολύ κοντά σε αυτή) μέσα σε λίγες εβδομάδες από την ολοκλήρωση της θεραπείας.

Βέβαια, υπάρχουν και εξαιρέσεις. Τα μικρά παιδιά, των οποίων το μικροβίωμα ακόμη διαμορφώνεται, οι άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, αλλά και όσοι λαμβάνουν παράλληλα αντιόξινα φάρμακα για το στομάχι, ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο.

Επιπλέον, το είδος του φαρμάκου παίζει καθοριστικό ρόλο. Σε έρευνα που εξέτασε δεδομένα από 15.000 ανθρώπους, διαπιστώθηκε ότι συγκεκριμένα αντιβιοτικά ευρέος φάσματος (όπως η κλινδαμυκίνη, οι κινολόνες και η φλουκλοξακιλλίνη) μπορούν να αφήσουν αποτύπωμα στο μικροβίωμα που διαρκεί ακόμη και χρόνια. Αντίθετα, άλλα κλασικά αντιβιοτικά, όπως η αμοξικιλλίνη, έχουν πολύ πιο ήπια επίδραση.

Ο μεγάλος μύθος: Γιατί να πεις "όχι" στα προβιοτικά σε χάπι

Αν τρέχεις να αγοράσεις συμπληρώματα προβιοτικών, η επιστήμη πλέον σου λέει να σταματήσεις. Σύμφωνα με μελέτη του 2023 που έκανε μια συνολική ανάλυση των δεδομένων, η λήψη προβιοτικών μαζί με αντιβιοτικά προσφέρει ελάχιστη έως μηδαμινή βοήθεια στην πρόληψη των παρενεργειών.

Το ακόμα πιο εντυπωσιακό; Σε έρευνα στο περιοδικό Cell, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα προβιοτικά χάπια μπορούν να καθυστερήσουν σημαντικά την ανάρρωση! Οι άνθρωποι που πήραν συμπληρώματα προβιοτικών μετά την αντιβίωση είδαν το έντερό τους να κάνει πολύ περισσότερο καιρό να επιστρέψει στα φυσιολογικά του επίπεδα σε σχέση με όσους δεν πήραν απολύτως τίποτα. Τα μαζικά, "ξένα" βακτήρια του συμπληρώματος ουσιαστικά εμπόδιζαν τα δικά σου, ιθαγενή καλά βακτήρια να ξαναμεγαλώσουν και να αποικίσουν το έντερο.

(Μοναδική εξαίρεση αποτελούν συγκεκριμένες περιπτώσεις υψηλού κινδύνου σε νοσοκομεία, όπου τα προβιοτικά χρησιμοποιούνται στοχευμένα για την πρόληψη μιας σοβαρής λοίμωξης από το βακτήριο C. difficile).

Πώς θα βοηθήσεις τον οργανισμό σου φυσικά

Αν θέλεις να προστατεύσεις την υγεία σου, οι βασικοί κανόνες είναι απλοί και δεν κρύβονται σε συσκευασίες φαρμακείου:

  • Πάρε αντιβίωση μόνο αν δεν γίνεται να την αποφύγεις: Τα αντιβιοτικά καταπολεμούν μόνο τα βακτήρια, όχι τους ιούς. Αν έχεις μια απλή ίωση, γρίπη ή κρυολόγημα, το αντιβιοτικό δεν θα σου προσφέρει τίποτα, παρά μόνο θα αναστατώσει το έντερό σου χωρίς λόγο.
  • Ολοκλήρωσε τη θεραπεία σου: Αν ο γιατρός σου κρίνει ότι τη χρειάζεσαι, ακολούθησε τις οδηγίες και τις ημέρες της θεραπείας κατά γράμμα, ώστε να μην επιτρέψεις στα κακά βακτήρια να αναπτύξουν ανθεκτικότητα.
  • Επένδυσε στη διατροφή σου: Αντί να ξοδεύεις χρήματα σε χάπια, δώσε στο μικροβίωμά σου τα κατάλληλα "καύσιμα" για να αναγεννηθεί μόνο του. Η Pasricha προτείνει να στραφείς σε μια διατροφή πλούσια σε ποικιλία φυτικών τροφών, φυτικών ινών και προϊόντων φυσικής ζύμωσης, όπως το παραδοσιακό γιαούρτι και το κεφίρ. Αυτή η φυσική ενίσχυση είναι μια πολύτιμη συνήθεια που αξίζει να κρατήσεις για όλη σου τη ζωή.

Πρεβιοτικά και προβιοτικά: Το δίδυμο που μεταμορφώνει το σώμα και τη διάθεσή σου

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr

Read Next

MORE FROM

Διατροφή

Δεικτης μαζας σωματος

Συμπλήρωσε τα παραπάνω πεδία

i

Ποσο νερο πρεπει να πινω

Συμπλήρωσε τα παραπάνω πεδία

i

Θερμιδες που καιω στο τρεξιμο

Συμπλήρωσε τα παραπάνω πεδία

i
Διαφήμιση