iStock
Αν έχεις βάλει την kombucha στην καθημερινότητά σου επειδή άκουσες ότι κάνει καλό στο έντερο, ενισχύει την ευεξία και σε βοηθά να διαχειρίζεσαι καλύτερα το στρες, μάλλον δεν είσαι η μόνη. Τα τελευταία χρόνια, το ελαφρώς ξινό και αφρώδες ρόφημα έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα wellness trends παγκοσμίως. Βρίσκεται παντού στα social media, όπου συχνά παρουσιάζεται σχεδόν ως ένα μαγικό εργαλείο για την υγεία του εντέρου. Μόνο που η επιστήμη δεν φαίνεται να ακολουθεί πάντα τον ενθουσιασμό του marketing. Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Food Science & Nutrition, δείχνει ότι, παρότι η καθημερινή κατανάλωση kombucha προκαλεί μετρήσιμες βιολογικές αλλαγές στον οργανισμό, δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι σε βοηθά να διαχειριστείς καλύτερα το στρες.
Τι συμβαίνει στο έντερό σου όταν τρως 1 ζυμωμένο τρόφιμο την ημέρα – Οι ειδικοί εξηγούν
Η kombucha δεν είναι απαραίτητα τόσο "θαυματουργή"
Η συζήτηση άνοιξε ακόμη περισσότερο μετά την προειδοποίηση του British Heart Foundation, το οποίο κάλεσε τους καταναλωτές να είναι πιο προσεκτικοί με τα προϊόντα που πλασάρονται ως φιλικά προς το έντερο. Ο λόγος; Το γεγονός ότι ένα τρόφιμο ή ένα ρόφημα συνοδεύεται από έναν "υγιεινό" τίτλο δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι ωφέλιμο σε όλες τις εκφάνσεις της υγείας σου. Οι εμπορικές εκδοχές της kombucha, για παράδειγμα, μπορεί να αποτελούν καλύτερη επιλογή από κάποια αναψυκτικά με ζάχαρη, όμως αρκετές περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα. Παράλληλα, άλλα δημοφιλή προϊόντα ζύμωσης, όπως το kimchi και το ξινολάχανο, μπορεί να έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι. Το βασικό μήνυμα είναι ότι η παρουσία βιοδραστικών συστατικών δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ένα ουσιαστικό όφελος για την υγεία.
Τι είναι η kombucha;
Η kombucha παρασκευάζεται μέσω της ζύμωσης τσαγιού και ζάχαρης με μια συμβιωτική καλλιέργεια βακτηρίων και ζυμών, γνωστή ως SCOBY (Symbiotic Culture of Bacteria and Yeast). Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας παράγονται διάφορες ουσίες, όπως οργανικά οξέα, πολυφαινόλες του τσαγιού, μικροβιακοί μεταβολίτες και άλλα συστατικά που προκύπτουν από τη ζύμωση. Αυτός είναι και ο λόγος που έχει προσελκύσει τόσο έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον. Υπάρχει, όμως, μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά παραβλέπεται: η kombucha δεν είναι ένα τυποποιημένο προϊόν. Η σύστασή της μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με:
- το είδος του τσαγιού που χρησιμοποιείται,
- τη διαδικασία ζύμωσης,
- το αν είναι παστεριωμένη ή φιλτραρισμένη,
- τον τρόπο αποθήκευσής της.
Με άλλα λόγια, τα αποτελέσματα μιας μελέτης δεν μπορούν να εφαρμοστούν αυτόματα σε κάθε μπουκάλι kombucha που βρίσκεις στην αγορά.
Τα 6 τρόφιμα που "θεραπεύουν" το έντερο καλύτερα από τα προβιοτικά χάπια
Πώς οι επιστήμονες μέτρησαν το στρες
Η συγκεκριμένη έρευνα σχεδιάστηκε με ιδιαίτερα ελεγχόμενο τρόπο. Υγιείς ενήλικες κατανάλωναν καθημερινά 330 ml kombucha ή ένα placebo ρόφημα με παρόμοια γεύση για συνολικά οκτώ εβδομάδες. Η kombucha που χρησιμοποιήθηκε ήταν ένα πρωτότυπο προϊόν, το οποίο παρασκευάστηκε με βιολογικό πράσινο και μαύρο τσάι και ακολούθησε ελεγχόμενη διαδικασία ζύμωσης τεσσάρων εβδομάδων. Το placebo χρησιμοποιήθηκε ώστε να διαπιστωθεί αν τυχόν αλλαγές οφείλονταν πραγματικά στο ίδιο το ρόφημα και όχι απλώς στη συμμετοχή των ατόμων σε μια μελέτη ή στην προσδοκία ότι θα νιώσουν καλύτερα.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ένα εργαστηριακό τεστ στρες, γνωστό ως Maastricht Acute Stress Test. Η διαδικασία συνδύαζε δύο αρκετά απαιτητικές δοκιμασίες:
- βύθιση του χεριού σε κρύο νερό,
- αριθμητικές πράξεις υπό χρονική πίεση και παρακολούθηση.
Με αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να αξιολογηθούν ταυτόχρονα οι σωματικές και ψυχολογικές αντιδράσεις στο στρες.
Τι ακριβώς μετρήθηκε
Οι ειδικοί αξιολόγησαν διάφορους βιολογικούς δείκτες. Μεταξύ αυτών:
- την κορτιζόλη στο σάλιο, την ορμόνη που σχετίζεται με την απόκριση του οργανισμού στο στρες,
- τις μεταβολές στην εφίδρωση,
- τη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού,
- τα επίπεδα άγχους και τη συναισθηματική κατάσταση μέσω ερωτηματολογίων.
Η μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού αναφέρεται στις μικρές διαφοροποιήσεις στον χρόνο που μεσολαβεί ανάμεσα στους παλμούς της καρδιάς και μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται σε στρεσογόνες καταστάσεις.
Το συμπέρασμα: η kombucha δεν φάνηκε να μειώνει το στρες
Τα δεδομένα έδειξαν ότι το τεστ λειτούργησε κανονικά. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν τις αναμενόμενες σωματικές αντιδράσεις τόσο κατά τη διάρκεια των δοκιμασιών όσο και στη φάση της αποκατάστασης. Ωστόσο, η καθημερινή κατανάλωση kombucha δεν οδήγησε σε σαφείς διαφορές συγκριτικά με το placebo. Δεν παρατηρήθηκαν ξεκάθαρες αλλαγές:
- στην αποκατάσταση της κορτιζόλης,
- στην εφίδρωση,
- στη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού,
- στα επίπεδα άγχους που ανέφεραν οι ίδιοι οι συμμετέχοντες.
Ένα ενδιαφέρον στοιχείο ήταν ότι πολλές από τις διαφορές που καταγράφηκαν φαίνεται να σχετίζονταν περισσότερο με την εξοικείωση των συμμετεχόντων με το τεστ. Όταν γνώριζαν ήδη τι επρόκειτο να αντιμετωπίσουν, ο οργανισμός τους αντιδρούσε διαφορετικά. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που παρατηρείται συχνά σε επαναλαμβανόμενες εργαστηριακές μελέτες. Υπάρχει, όμως, και μια δεύτερη πλευρά της ιστορίας.
Τα αποτελέσματα δεν ήταν εντελώς αρνητικά.
Σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο ίδιο δείγμα συμμετεχόντων, η καθημερινή κατανάλωση kombucha επηρέασε συγκεκριμένα πρότυπα μικρών μορίων που εντοπίστηκαν στα ούρα και στο αίμα. Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα προϊόντα ζυμωμένου τσαγιού μπορούν να επηρεάσουν μετρήσιμες πτυχές του ανθρώπινου μεταβολισμού. Όμως, οι βιοχημικές αλλαγές από μόνες τους δεν αποτελούν απόδειξη ότι βελτιώνεται η διάθεση, η ψυχική ανθεκτικότητα ή η ψυχική υγεία. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη διαφορά. Το ότι ένας οργανισμός ανταποκρίνεται βιολογικά σε ένα τρόφιμο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα νιώσεις καλύτερα στην καθημερινότητά σου.
Η kombucha παραμένει ένα ενδιαφέρον ρόφημα που φαίνεται να επηρεάζει ορισμένες μεταβολικές λειτουργίες. Παρ' όλα αυτά, τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν υποστηρίζουν την ιδέα ότι αποτελεί έναν απλό τρόπο για να γίνεις πιο ανθεκτική στο στρες. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες, μεγαλύτερη διάρκεια παρακολούθησης, πιο λεπτομερής ανάλυση του μικροβιώματος του εντέρου και ακριβέστερες μετρήσεις της μεταβλητότητας του καρδιακού ρυθμού μέσω ηλεκτροκαρδιογραφήματος (ΗΚΓ). Παράλληλα, ίσως είναι πιο χρήσιμο να μελετηθούν άτομα που ήδη βιώνουν αυξημένα επίπεδα στρες, καθώς οι υγιείς ενήλικες ενδέχεται να μην είχαν μεγάλο περιθώριο βελτίωσης.
Kombucha vs κεφίρ: ποιο ζυμωμένο ποτό είναι καλύτερο για σένα;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
