iStock
Αν κάθε φορά που αγοράζεις γάλα, γιαούρτι ή άλλα γαλακτοκομικά κατευθύνεσαι αυτόματα στις επιλογές με τα λιγότερα λιπαρά, δεν είσαι η μόνη. Για δεκαετίες, η συμβουλή ήταν αρκετά ξεκάθαρη: περιόρισε τα κορεσμένα λιπαρά και προτίμησε γαλακτοκομικά χωρίς ή με χαμηλά λιπαρά. Τώρα, μια νέα μελέτη από τον Καναδά, που δημοσιεύτηκε στο The Journal of Nutrition, έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ και να εξετάσει αν τα πλήρη λιπαρά γαλακτοκομικά είναι πράγματι τόσο προβληματικά όσο συχνά θεωρούνταν.
Το γάλα που έχει περισσότερο ασβέστιο ακόμα και από το αγελαδινό
Τι έδειξε η νέα μελέτη για τα πλήρη λιπαρά γαλακτοκομικά
Σε μελέτη διάρκειας 12 εβδομάδων, 74 ενήλικες με υπέρβαρο ή παχυσαρκία ακολούθησαν διαφορετικά διατροφικά σχήματα. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε υπό διαφορετικές συνθήκες πρόσληψης ενέργειας και κατανάλωσης γαλακτοκομικών.
Μία ομάδα ακολούθησε μια διατροφή χαμηλή σε γαλακτοκομικά και περιορισμένη σε θερμίδες. Μια δεύτερη ακολούθησε διατροφή χωρίς ενεργειακό περιορισμό, η οποία περιλάμβανε τρεις μερίδες γαλακτοκομικών καθημερινά. Μια τρίτη ομάδα κατανάλωνε επίσης τρεις μερίδες γαλακτοκομικών την ημέρα, χωρίς περιορισμό στη διατροφή της.
Οι συμμετέχοντες έλαβαν καθοδήγηση με βάση τον καναδικό οδηγό διατροφής, ενώ στις ομάδες που κατανάλωναν περισσότερα γαλακτοκομικά χορηγήθηκαν προϊόντα πλήρων λιπαρών.
Μετά τις 12 εβδομάδες, δεν παρατηρήθηκαν ουσιαστικές διαφορές στην αύξηση του σωματικού βάρους, στη σύσταση του σώματος ή στα επίπεδα χοληστερόλης μεταξύ όσων ακολουθούσαν τη διατροφή με λίγα γαλακτοκομικά και όσων κατανάλωναν τρεις μερίδες γαλακτοκομικών καθημερινά.
Δεν αυξήθηκε η χοληστερόλη
Το σημείο που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι ότι η κατανάλωση τριών μερίδων πλήρων λιπαρών γαλακτοκομικών την ημέρα δεν συνδέθηκε με δυσμενείς αλλαγές στα λιπίδια του αίματος. Ο Harvey Anderson, καθηγητής Επιστημών Διατροφής στην Temerty Faculty of Medicine του University of Toronto, σημειώνει ότι όσοι κατανάλωναν τρεις μερίδες γαλακτοκομικών δεν παρουσίασαν ανεπιθύμητα επίπεδα χοληστερόλης ή λιπιδίων στο αίμα, ούτε ενδείξεις αντίστασης στην ινσουλίνη.
Το εύρημα έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή τα γαλακτοκομικά πλήρων λιπαρών περιέχουν κορεσμένα λιπαρά, τα οποία παραδοσιακά αποτελούσαν έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους προτείνονταν οι light επιλογές.
Τι συνέβη με το βάρος και το σωματικό λίπος
Αν έχεις συνδέσει τα πλήρη γαλακτοκομικά με την αύξηση του βάρους, τα δεδομένα της συγκεκριμένης μελέτης δεν επιβεβαιώνουν αυτή την υπόθεση. Μετά το τέλος των 12 εβδομάδων, δεν καταγράφηκαν ουσιαστικές διαφορές στην αύξηση του σωματικού βάρους ή στη σύσταση του σώματος μεταξύ των διαφορετικών ομάδων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα πλήρη λιπαρά γαλακτοκομικά αποτελούν τρόφιμα χωρίς θερμίδες ή ότι η ποσότητα δεν έχει σημασία. Δείχνει, όμως, ότι η παρουσία τους στη διατροφή, στις ποσότητες που εξετάστηκαν, δεν οδήγησε στις αρνητικές αλλαγές στο βάρος και στο σωματικό λίπος που θα περίμενε κανείς μόνο και μόνο εξαιτίας της περιεκτικότητάς τους σε λιπαρά.
Και η αρτηριακή πίεση;
Εδώ τα αποτελέσματα ήταν ακόμη πιο ενδιαφέροντα. Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν περισσότερα γαλακτοκομικά παρουσίασαν βελτίωση στην αρτηριακή πίεση, ενώ παράλληλα είχαν υψηλότερη πρόσληψη ασβεστίου, πρωτεΐνης και βιταμίνης D.
Τα συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά αποτελούν μέρος του διατροφικού προφίλ των γαλακτοκομικών και δείχνουν γιατί ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία να κοιτάς ολόκληρο το τρόφιμο και όχι ένα μεμονωμένο συστατικό του.
Γιατί τα κορεσμένα λιπαρά δεν λένε όλη την ιστορία
Εδώ μπαίνει στο παιχνίδι η λεγόμενη "υπόθεση της μήτρας των γαλακτοκομικών" (dairy matrix hypothesis). Η ιδέα είναι ότι η επίδραση ενός τροφίμου στον οργανισμό δεν εξαρτάται αποκλειστικά από ένα μεμονωμένο θρεπτικό συστατικό. Η φυσική δομή του τροφίμου μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα συστατικά του πέπτονται, απορροφώνται και τελικά δρουν στον οργανισμό.
Όπως εξηγεί ο Anderson, τα γαλακτοκομικά περιέχουν δύο πρωτεΐνες, την καζεΐνη και την πρωτεΐνη ορού γάλακτος, οι οποίες συνυπάρχουν με το λίπος και άλλα θρεπτικά συστατικά.
Αυτή η σύνθετη δομή μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα θρεπτικά συστατικά απελευθερώνονται και μεταφέρονται στον οργανισμό. Έτσι, η επίδραση ενός γαλακτοκομικού τροφίμου μπορεί να διαφέρει από εκείνη που θα προέβλεπε κανείς αν εξέταζε μόνο την ποσότητα των κορεσμένων λιπαρών που περιέχει.
Γιατί τα πλήρη γαλακτοκομικά μπορεί να έχουν ενδιαφέρον όσο μεγαλώνεις
Η συγκεκριμένη παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους. Καθώς μεγαλώνεις, οι ενεργειακές ανάγκες γενικά μειώνονται. Την ίδια στιγμή, όμως, μπορεί να γίνεται πιο δύσκολο να καλύψεις τις ανάγκες σου σε πρωτεΐνη και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά χωρίς να ξεπερνάς τις συνολικές θερμιδικές ανάγκες σου.
Τα γαλακτοκομικά αποτελούν μια γνώριμη και πρακτική επιλογή, καθώς μπορούν να προσφέρουν ενέργεια, πρωτεΐνη, ασβέστιο και βιταμίνη D. Ο Anderson επισημαίνει ότι για τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους μπορούν επομένως να αποτελέσουν έναν πρακτικό τρόπο κάλυψης διατροφικών αναγκών, χωρίς τα ευρήματα της μελέτης να δείχνουν αυξημένο κίνδυνο για διαβήτη ή άλλες χρόνιες παθήσεις.
Άρα να ξεχάσεις τα light γαλακτοκομικά;
Όχι ακριβώς. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα πλήρη λιπαρά γαλακτοκομικά είναι συνολικά "πιο υγιεινά" από τα προϊόντα με χαμηλά λιπαρά. Αυτό που δείχνει είναι πιο συγκεκριμένο: σε διάστημα 12 εβδομάδων, η κατανάλωση τριών μερίδων γαλακτοκομικών καθημερινά δεν συνδέθηκε με επιδείνωση του σωματικού βάρους, της σύστασης του σώματος, των λιπιδίων του αίματος ή της αντίστασης στην ινσουλίνη.
Παράλληλα, καταγράφηκαν βελτιώσεις στην αρτηριακή πίεση και υψηλότερη πρόσληψη ασβεστίου, πρωτεΐνης και βιταμίνης D. Άρα, αν μέχρι σήμερα ένιωθες ότι πρέπει οπωσδήποτε να επιλέγεις ένα γαλακτοκομικό μόνο και μόνο επειδή γράφει "0%" ή "light" στη συσκευασία, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Η διατροφή δεν είναι μόνο ένα θρεπτικό συστατικό
Το πιο ενδιαφέρον μήνυμα της μελέτης ίσως βρίσκεται τελικά εδώ: ένα τρόφιμο δεν είναι απλώς το άθροισμα των επιμέρους θρεπτικών συστατικών του. Η προσέγγιση που εξετάζει ολόκληρο το τρόφιμο και τον τρόπο με τον οποίο τα συστατικά του συνυπάρχουν μπορεί να δώσει διαφορετική εικόνα από εκείνη που προκύπτει όταν εστιάζεις αποκλειστικά στα κορεσμένα λιπαρά. Και αυτό ταιριάζει με το απλό μήνυμα που δίνει ο Anderson: κράτα τη διατροφή σου απλή, βάλε ποικιλία στο πιάτο σου και μην το παρακάνεις με τίποτα.
Τι κερδίζεις πίνοντας γάλα, σύμφωνα με διατροφολόγους – και ποιο υπερέχει
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
