iStock
Αν κάθε φορά που ανεβαίνεις στη ζυγαριά κοιτάς πρώτα τον αριθμό και μετά αναρωτιέσαι αν βρίσκεσαι σε φυσιολογικό βάρος, ίσως ήρθε η στιγμή να δεις λίγο διαφορετικά την εικόνα. Γιατί τα κιλά σου δεν είναι ο μόνος δείκτης που μπορεί να δώσει πληροφορίες για την υγεία σου. Το σημείο στο οποίο αποθηκεύεται το λίπος στο σώμα σου φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία. Και ειδικά όταν μιλάμε για το λίπος που συγκεντρώνεται στην περιοχή της κοιλιάς. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American College of Cardiology, η ποσότητα κοιλιακού ή σπλαχνικού λίπους μπορεί να αποτελεί σημαντικότερο δείκτη μελλοντικού καρδιαγγειακού κινδύνου από τον Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI) όταν χρησιμοποιείται μαζί με άλλες μετρήσεις.
Πώς θα υπολογίσω το ιδανικό βάρος σώματος;
Τι είναι το σπλαχνικό λίπος
Δεν είναι όλο το λίπος στο σώμα ίδιο. Το κοιλιακό λίπος περιλαμβάνει το λίπος που βρίσκεται μέσα στην κοιλιακή χώρα και περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα. Αυτό ονομάζεται σπλαχνικό λίπος.
Ο Michael J. Blaha, MD, MPH, διευθυντής της Cardiometabolic Clinic στο Johns Hopkins Ciccarone Center for the Prevention of Cardiovascular Disease και senior author της μελέτης, εξηγεί τι το συγκεκριμένο λίπος βρίσκεται γύρω από τα όργανα της κοιλιάς.
Το BMI, από την άλλη, υπολογίζεται με βάση το ύψος και το βάρος σου. Για χρόνια χρησιμοποιείται ευρέως ως ένας τρόπος εκτίμησης του κατά πόσο το βάρος μπορεί να συνδέεται με κινδύνους για την υγεία. Το πρόβλημα είναι ότι δεν σου λέει πού βρίσκεται το λίπος στο σώμα σου.
"Το βάρος ή το BMI δεν είναι η πλήρης εικόνα", σημειώνει ο Blaha. Ακόμη κι αν δεν έχεις παχυσαρκία με βάση το BMI, μπορεί να έχεις σημαντική ποσότητα κοιλιακού ή σπλαχνικού λίπους, η οποία συνδέεται με αυξημένο μεταβολικό και καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Κοιλιακό λίπος ή BMI; Η μέτρηση της μέσης έχει σημασία
Στη μελέτη αναλύθηκαν δεδομένα από σχεδόν 260.000 ανθρώπους που διέθεταν μετρήσεις είτε της περιμέτρου μέσης είτε του λόγου μέσης προς ισχία. Οι συμμετέχοντες είχαν επίσης καταγεγραμμένα καρδιαγγειακά συμβάντα ή εκβάσεις, μεταξύ άλλων:
- θανατηφόρο ή μη θανατηφόρο έμφραγμα,
- θανατηφόρο ή μη θανατηφόρο εγκεφαλικό,
- καρδιακή ανεπάρκεια,
- κολπική μαρμαρυγή,
- στεφανιαία νόσο,
- καρδιαγγειακή νόσο,
- θάνατο από στεφανιαία νόσο,
- θάνατο από καρδιαγγειακή νόσο ή οποιαδήποτε αιτία.
Τα δεδομένα έδειξαν ότι άνθρωποι με φυσιολογικό βάρος ή υπέρβαρο, οι οποίοι είχαν κλινικά αυξημένη περίμετρο μέσης ή αυξημένο λόγο μέσης προς ισχία, παρουσίαζαν 15% έως 50% υψηλότερο κίνδυνο για μία από τις συγκεκριμένες καρδιαγγειακές εκβάσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι το BMI είναι άχρηστο. Σημαίνει ότι δεν αρκεί από μόνο του για να αποτυπώσει τη σύσταση του σώματος και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Ο Blaha επισημαίνει ότι η περίμετρος μέσης και ο λόγος μέσης προς ισχία μπορούν, όταν προστίθενται στο BMI, να προσφέρουν καλύτερη εικόνα της σύστασης του σώματος.
Γιατί το λίπος στην κοιλιά μπορεί να επηρεάζει την καρδιά
Το σπλαχνικό λίπος δεν είναι απλώς ένας "αριθμός" στη μέτρηση της μέσης σου. Είναι μεταβολικά ενεργό. Ο Cheng-Han Chen, MD, καρδιολόγος και medical director του Structural Heart Program στο MemorialCare Saddleback Medical Center, εξηγεί ότι το σπλαχνικό λίπος γύρω από τα εσωτερικά όργανα μπορεί να απελευθερώνει ουσίες που συμβάλλουν στη φλεγμονή στην κυκλοφορία του αίματος.
Αυτές οι επιδράσεις μπορούν να επηρεάσουν τη ρύθμιση του σακχάρου, την αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα χοληστερόλης, παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Γι’ αυτό και το πού αποθηκεύεται το λίπος έχει σημασία, όχι μόνο το πόσο ζυγίζεις.
Μπορείς να έχεις φυσιολογικό BMI και αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο;
Ναι, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα δεδομένα, ένα φυσιολογικό BMI δεν αποκλείει την παρουσία αυξημένου κοιλιακού λίπους. Αυτό είναι και ένα από τα βασικά σημεία που θέλει να αναδείξει ο Blaha: το σώμα σου δεν αξιολογείται μόνο από το βάρος του.
Ένα άτομο μπορεί να βρίσκεται εκτός της κατηγορίας της παχυσαρκίας με βάση το BMI και παρ’ όλα αυτά να έχει σημαντική συσσώρευση σπλαχνικού λίπους. Οι σύγχρονες προσεγγίσεις στην αξιολόγηση της παχυσαρκίας, όπως εξηγεί ο ίδιος, κινούνται προς έναν συνδυασμό του BMI με άλλες μετρήσεις του κοιλιακού λίπους, όπως η περίμετρος μέσης και ο λόγος μέσης προς ισχία. Με άλλα λόγια, η ζυγαριά είναι ένα κομμάτι του παζλ, όχι ολόκληρη η εικόνα.
Πώς μετράς σωστά την περίμετρο της μέσης
Η μέτρηση της μέσης ακούγεται απλή, όμως υπάρχει ένα σημαντικό πρακτικό ζήτημα: πρέπει να γίνεται στο σωστό σημείο. Ο Mir Ali, MD, bariatric surgeon και bariatric medicine specialist, επισημαίνει ότι υπάρχει αρκετή μεταβλητότητα στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι μετρούν την περίμετρο της μέσης. Αν η μεζούρα τοποθετηθεί λίγο ψηλότερα ή χαμηλότερα, μπορεί να προκύψει διαφορετικό αποτέλεσμα.
Γι’ αυτό προτείνει να ζητήσεις από τον γιατρό σου να σου δείξει τον σωστό τρόπο μέτρησης και να σε ενημερώσει αν η περίμετρος της μέσης σου θεωρείται αυξημένη και τι μπορείς να κάνεις γι’ αυτό.
Μπορείς να χάσεις λίπος μόνο από την κοιλιά;
Εδώ υπάρχει ένας ακόμη μύθος που αξίζει να αφήσεις πίσω: ότι αν κάνεις πολλές ασκήσεις κοιλιακών, θα κάψεις το λίπος που βρίσκεται πάνω από τους κοιλιακούς μυς. Δεν λειτουργεί έτσι. Ο Ali εξηγεί ότι δεν μπορείς να κατευθύνεις την απώλεια βάρους αποκλειστικά στην κοιλιά. Όταν χάνεις βάρος, η απώλεια λίπους συμβαίνει συνολικά στο σώμα, συμπεριλαμβανομένης της κοιλιακής περιοχής.
Τα sit-ups και οι ασκήσεις κοιλιακών μπορούν να γυμνάσουν και να αναπτύξουν τους κοιλιακούς μυς, όμως αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι μειώνεται το σπλαχνικό λίπος.
Τι μπορείς να κάνεις για να μειώσεις το κοιλιακό λίπος
Ο στόχος δεν χρειάζεται να είναι απλώς ένας μικρότερος αριθμός στη ζυγαριά. Η προσπάθεια μπορεί να επικεντρώνεται συνολικά σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής που βοηθά στη μείωση του κοιλιακού και σπλαχνικού λίπους. Ο Chen προτείνει:
- μια ισορροπημένη, φιλική προς την καρδιά διατροφή,
- λιγότερα κορεσμένα λιπαρά και ζάχαρη,
- περισσότερη άπαχη πρωτεΐνη και φυτικές ίνες,
- τακτική σωματική δραστηριότητα,
- αποφυγή αλκοόλ,
- καλής ποιότητας ύπνο,
- περιορισμό του στρες.
Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζεις την κοιλιά ως ένα απομονωμένο αισθητικό πρόβλημα. Η περίμετρος της μέσης μπορεί να αποτελεί ένα ακόμη κομμάτι της εικόνας της μεταβολικής και καρδιαγγειακής σου υγείας. Kαι ίσως αυτός είναι ο λόγος που την επόμενη φορά που θα ανέβεις στη ζυγαριά αξίζει να μην κοιτάξεις μόνο τον αριθμό.
Η ορμόνη που "σταματά" το επικίνδυνο λίπος στην κοιλιά μετά τα 60 - Νέα μελέτη
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr