iStock
Η άσκηση είναι ήδη ένα σημαντικό κομμάτι της φροντίδας κατά τη διάρκεια της θεραπείας για τον καρκίνο, κυρίως επειδή μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση της κόπωσης, στη φυσική λειτουργικότητα και στην ποιότητα ζωής. Τώρα, νέα δεδομένα ενισχύουν το ενδιαφέρον για έναν ακόμη πιθανό ρόλο της: τη σύνδεσή της με την επιβίωση και τον χρόνο χωρίς υποτροπή. Σε σύνθεση των διαθέσιμων τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών, η δομημένη άσκηση συνδέθηκε με καλύτερα αποτελέσματα επιβίωσης σε ασθενείς με καρκίνο. Τα οφέλη ήταν μεγαλύτερα σε περιπτώσεις πρώιμου σταδίου, σε προγράμματα που περιλάμβαναν αερόβια άσκηση και σε όσους κατάφεραν να ακολουθήσουν σταθερά το πρόγραμμα που τους είχε δοθεί.
Τι έδειξε η έρευνα για την άσκηση και τον καρκίνο
Η σύνθεση δημοσιεύτηκε online στο British Journal of Sports Medicine και βασίστηκε σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές που είχαν δημοσιευτεί έως το τέλος του 2025. Από 123 μελέτες που εξετάστηκαν αρχικά, 21 κλινικές δοκιμές πληρούσαν τα κριτήρια και συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση. Συνολικά συμμετείχαν 8.449 άνθρωποι με επιβεβαιωμένη διάγνωση καρκίνου, με το 88% των συμμετεχόντων να είναι γυναίκες.
Η μέση ηλικία ήταν τα 54 έτη, ενώ η παρακολούθηση είχε κατά μέσο όρο διάρκεια 64 μήνες. Οι μελέτες πραγματοποιήθηκαν στη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη, την Αυστραλία και την Ασία. Ο συχνότερα μελετημένος καρκίνος ήταν ο καρκίνος του μαστού, ενώ ακολουθούσαν ο καρκίνος του εντέρου και του παγκρέατος.
23% μικρότερος κίνδυνος θανάτου
Τα συγκεντρωτικά δεδομένα έδειξαν σημαντική βελτίωση στη συνολική επιβίωση των ανθρώπων που εντάχθηκαν σε δομημένο πρόγραμμα άσκησης στο πλαίσιο της φροντίδας τους. Συγκεκριμένα, η δομημένη άσκηση συνδέθηκε με:
- 23% μικρότερο κίνδυνο θανάτου
- 17% μικρότερο κίνδυνο υποτροπής πριν από τον θάνατο
- 18% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία
- 26% μικρότερο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία αυτών των αριθμών. Τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση ανάμεσα στη δομημένη άσκηση και στα συγκεκριμένα αποτελέσματα υγείας, δεν σημαίνουν ότι η άσκηση αποτελεί από μόνη της θεραπεία του καρκίνου.
Ποια άσκηση φαίνεται να έχει μεγαλύτερο όφελος;
Δεν φάνηκε να έχουν όλα τα είδη άσκησης την ίδια εικόνα. Τα αποτελέσματα για τη συνολική επιβίωση ευνοούσαν κυρίως την αερόβια άσκηση, καθώς και τα προγράμματα που συνδύαζαν αερόβια άσκηση και ασκήσεις ενδυνάμωσης.
Αντίθετα, δεν προέκυψε σαφής συσχέτιση για την ενδυνάμωση ως μοναδική μορφή άσκησης. Ωστόσο, εδώ τα διαθέσιμα δεδομένα ήταν περιορισμένα, καθώς το συγκεκριμένο συμπέρασμα βασίστηκε σε μία μόνο δοκιμή με 129 συμμετέχοντες.
Η αερόβια άσκηση περιλαμβάνει δραστηριότητες που αυξάνουν τους καρδιακούς παλμούς και ενεργοποιούν το καρδιοαναπνευστικό σύστημα. Σε ένα δομημένο πρόγραμμα μπορεί να συνδυάζεται με ασκήσεις ενδυνάμωσης, ανάλογα με τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τη θεραπεία κάθε ανθρώπου.
Η συνέπεια φαίνεται να παίζει ρόλο
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα αφορά το πόσο σταθερά ακολουθούσαν οι συμμετέχοντες το πρόγραμμα άσκησης. Σε διερευνητική ανάλυση, οι συσχετίσεις ήταν ισχυρότερες στους συμμετέχοντες που ολοκλήρωσαν τουλάχιστον το 70% του προγράμματος άσκησης. Με άλλα λόγια, η συστηματικότητα φαίνεται να έχει σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για το αν γυμνάζεσαι περιστασιακά, αλλά για την ικανότητα να διατηρείς μια δομημένη ρουτίνα άσκησης μέσα στον χρόνο.
Φυσικά, το τι σημαίνει "συστηματική άσκηση" και ποιο πρόγραμμα είναι κατάλληλο δεν μπορεί να είναι ίδιο για όλους. Η διάρκεια, η ένταση και το είδος των παρεμβάσεων διέφεραν σημαντικά μεταξύ των μελετών.
Γιατί μπορεί να υπάρχει αυτή η σύνδεση;
Υπάρχουν αρκετοί πιθανοί βιολογικοί μηχανισμοί που θα μπορούσαν να εξηγούν τη σχέση ανάμεσα στην άσκηση και τα καλύτερα αποτελέσματα. Η άσκηση μπορεί να ενισχύει την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος απέναντι στον καρκίνο και να βελτιώνει τη ροή του αίματος μέσα στους όγκους, κάτι που ενδέχεται να βοηθά τη δράση της θεραπείας.
Παράλληλα, μπορεί να μειώνει τα επίπεδα ορμονών του φύλου που κυκλοφορούν στο αίμα και να αυξάνει την πρόσληψη γλυκόζης από τους μυς, αφήνοντας λιγότερη διαθέσιμη γλυκόζη για τα καρκινικά κύτταρα.
Ένας ακόμη πιθανός μηχανισμός αφορά την επιδιόρθωση βλαβών στο DNA των κυττάρων, η οποία θα μπορούσε να περιορίζει αλλαγές που κάνουν τους όγκους πιο επιθετικούς.
Οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί αποτελούν πιθανές βιολογικές εξηγήσεις για τα ευρήματα και όχι απόδειξη ότι ένας συγκεκριμένος μηχανισμός ευθύνεται για τα αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν.
Η άσκηση ως μέρος της ογκολογικής φροντίδας
Η άσκηση ήδη χρησιμοποιείται ως υποστηρικτικό εργαλείο στην αντιμετώπιση των συνεπειών του καρκίνου, με στόχο μεταξύ άλλων την κόπωση, τη φυσική λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής. Τα νέα δεδομένα ανοίγουν τη συζήτηση για έναν ευρύτερο ρόλο της. Στο συμπέρασμά τους, οι ερευνητές σημειώνουν ότι τα αποτελέσματα παρέχουν ποσοτικοποιημένα στοιχεία πως τα οφέλη της δομημένης άσκησης μπορεί να επεκτείνονται πέρα από την υποστηρικτική φροντίδα και σε αποτελέσματα που παραδοσιακά συνδέονται με θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα εξαρτώνται από το πλαίσιο, τον σχεδιασμό και την εφαρμογή κάθε δοκιμής, αλλά και από το κατά πόσο ένα πρόγραμμα άσκησης είναι εφικτό να ακολουθηθεί.
Το πρωινό που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου - Τι να βάλεις στο πιάτο σου
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
