pexels
Αν μέχρι σήμερα έτρωγες το σύκο και πετούσες τη φλούδα του, ίσως ήρθε η ώρα να το ξανασκεφτείς. Νέα έρευνα δείχνει ότι το εξωτερικό μέρος του καρπού μπορεί να κρύβει σημαντικά περισσότερες βιοδραστικές ενώσεις απ’ όσες θα περίμενες. Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο European Food Research and Technology, εξέτασε ξεχωριστά τη φλούδα και τη σάρκα σύκων από διαφορετικές ποικιλίες της κοινής συκιάς (Ficus carica). Οι ερευνητές μελέτησαν μάλιστα δύο διαφορετικές σοδειές: τις μπρέμπες, δηλαδή τα πρώτα σύκα που εμφανίζονται στις αρχές της σεζόν, και τα καλοκαιρινά σύκα.
Σπιτική μαρμελάδα σύκο χωρίς ζάχαρη: Εύκολη συνταγή με λίγες θερμίδες
Και τα ευρήματα έχουν ενδιαφέρον: η φλούδα δεν αποτελεί απλώς το "περίβλημα" του σύκου. Σε αρκετές περιπτώσεις βρέθηκε να συγκεντρώνει υψηλότερες ποσότητες καροτενοειδών, τοκοφερολών και τοκοτριενόλων, ενώ παρουσίαζε επίσης μεγαλύτερη ποικιλία φαινολικών ενώσεων και υψηλότερη αντιοξειδωτική δράση σε σχέση με τη σάρκα.
Με απλά λόγια, το σημείο του σύκου που συχνά καταλήγει στα σκουπίδια φαίνεται να είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα διατροφικά κομμάτια του καρπού. Αυτό δεν σημαίνει ότι η φλούδα είναι "μαγική" ή ότι το σύκο αποτελεί θεραπεία για κάτι, αλλά τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι ολόκληρο το φρούτο μπορεί να έχει μεγαλύτερη διατροφική αξία από ό,τι αν καταναλώνεις μόνο τη σάρκα του.
Η φλούδα του σύκου έχει περισσότερα καροτενοειδή
Στη μελέτη ανιχνεύθηκαν επτά διαφορετικά καροτενοειδή, με το β-καροτένιο να ξεχωρίζει. Πρόκειται για πρόδρομη μορφή της βιταμίνης Α, την οποία ο οργανισμός μπορεί να μετατρέψει σε βιταμίνη Α.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο πού συγκεντρώνονται αυτές οι ενώσεις. Το β-καροτένιο ήταν πολύ περισσότερο συγκεντρωμένο στη φλούδα παρά στη σάρκα. Στις μπρέμπες η ποσότητα στη φλούδα ήταν περίπου 6,14 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της σάρκας, ενώ στα καλοκαιρινά σύκα η διαφορά ήταν περίπου 2,72 φορές. Συνολικά, η φλούδα παρουσίασε σαφώς υψηλότερες συγκεντρώσεις καροτενοειδών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τρώγοντας ένα σύκο παίρνεις "τεράστια ποσότητα βιταμίνης Α". Η μέτρηση αφορά την περιεκτικότητα του καρπού σε β-καροτένιο και όχι την ποσότητα βιταμίνης Α που τελικά θα παραχθεί στον ανθρώπινο οργανισμό μετά την κατανάλωση.
Περισσότερες τοκοχρωμανόλες βρίσκονται επίσης στη φλούδα
Στη συνέχεια, η μελέτη εξέτασε τις τοκοχρωμανόλες, μια οικογένεια λιποδιαλυτών ενώσεων στην οποία ανήκουν οι τοκοφερόλες και οι τοκοτριενόλες. Οι ενώσεις αυτές σχετίζονται με τη βιταμίνη Ε, ενώ η α-τοκοφερόλη είναι η μορφή με τη μεγαλύτερη σημασία ως προς τη δραστηριότητα της βιταμίνης Ε.
Και εδώ η φλούδα ξεχώρισε. Στις μπρέμπες, η β-τοκοφερόλη ήταν περίπου 7,8 φορές περισσότερη στη φλούδα, η γ-τοκοφερόλη περίπου 7,1 φορές περισσότερη και η α-τοκοφερόλη περίπου 5,2 φορές περισσότερη σε σχέση με τη σάρκα. Η φλούδα των μπρεμπών παρουσίασε, μάλιστα, τις υψηλότερες συνολικές συγκεντρώσεις τοκοφερολών και τοκοτριενολών από όλα τα τμήματα που εξετάστηκαν.
Και οι πολυφαινόλες "κρύβονται" σε μεγάλο βαθμό στη φλούδα
Οι πολυφαινόλες αποτελούν μια μεγάλη οικογένεια φυτικών ενώσεων, στην οποία περιλαμβάνονται φαινολικά οξέα, φλαβονοειδή, φλαβονόλες, ανθοκυανίνες και προκυανιδίνες. Η διαφορά ανάμεσα στη φλούδα και τη σάρκα ήταν ιδιαίτερα εμφανής ως προς την ποικιλία των φαινολικών ενώσεων. Στη φλούδα εντοπίστηκαν συνολικά 15 διαφορετικές φαινολικές ενώσεις, ενώ στη σάρκα της μπρέμπας εντοπίστηκαν 5 και στη σάρκα του καλοκαιρινού σύκου μόλις 3.
Ανάμεσα στις ενώσεις που ξεχώρισαν ήταν οι ανθοκυανίνες, οι φυτικές χρωστικές που συνδέονται με τα κόκκινα, μωβ και μπλε χρώματα πολλών φυτών. Και αυτές ήταν ιδιαίτερα συγκεντρωμένες στη φλούδα. Η ποικιλία Cuello Dama Negra (CDN) παρουσίασε ιδιαίτερα υψηλές ποσότητες.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: οι συγκεκριμένες τιμές εκφράζονται ανά 100 g ξηρής ύλης. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να μεταφραστούν απευθείας σε αντίστοιχη ποσότητα που περιέχει ένα φρέσκο σύκο.
Η σάρκα, από την άλλη, έχει περισσότερα ελεύθερα αμινοξέα
Η εικόνα δεν είναι μονόπλευρη. Αν και η φλούδα ξεχωρίζει σε αρκετές κατηγορίες βιοδραστικών ενώσεων, η σάρκα υπερέχει στα ελεύθερα αμινοξέα. Συνολικά εντοπίστηκαν 20 ελεύθερα αμινοξέα, από τα οποία 8 ήταν απαραίτητα, 5 υπό προϋποθέσεις απαραίτητα και 7 μη απαραίτητα. Στη σάρκα ξεχώρισαν ιδιαίτερα η γλουταμίνη, η προλίνη και η ασπαραγίνη. Η σάρκα περιείχε συνολικά περίπου 1,17 έως 2,81 φορές περισσότερα ελεύθερα αμινοξέα από τη φλούδα, ανάλογα με το δείγμα.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι τα σύκα αποτελούν σημαντική πρωτεϊνική τροφή. Η συγκεκριμένη ανάλυση αφορά ελεύθερα αμινοξέα και όχι την ποσότητα πρωτεΐνης που προσφέρει ο καρπός.
Η φλούδα είχε υψηλότερη αντιοξειδωτική ικανότητα στο εργαστήριο
Ένα ακόμη εύρημα που ξεχωρίζει αφορά την αντιοξειδωτική ικανότητα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρεις διαφορετικές εργαστηριακές δοκιμές, τις ORAC, FRAP και ABTS. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η αντιοξειδωτική ικανότητα ήταν συστηματικά υψηλότερη στη φλούδα σε σχέση με τη σάρκα. Τα υψηλότερα επίπεδα παρατηρήθηκαν στην ποικιλία Cuello Dama Negra. Η συγκεκριμένη παρατήρηση ταιριάζει με το συνολικό προφίλ που καταγράφηκε: περισσότερα καροτενοειδή, περισσότερες τοκοχρωμανόλες, μεγαλύτερη ποικιλία πολυφαινολών και περισσότερες ανθοκυάνες στη φλούδα.
Τι σημαίνει όμως "αντιοξειδωτική ικανότητα";
Εδώ χρειάζεται να βάλεις ένα σημαντικό αστεράκι. Οι δοκιμές έγιναν στο εργαστήριο. Δεν ήταν μια μελέτη στην οποία άνθρωποι έτρωγαν σύκα και στη συνέχεια μετρούνταν δείκτες φλεγμονής, καρκίνου, καρδιαγγειακής υγείας ή οξειδωτικού στρες στο αίμα.
Επομένως, το εύρημα δείχνει υψηλότερη αντιοξειδωτική ικανότητα των εκχυλισμάτων της φλούδας στις συγκεκριμένες εργαστηριακές δοκιμές. Δεν αποδεικνύει ότι η κατανάλωση της φλούδας προστατεύει από συγκεκριμένες ασθένειες.
Τι σχέση έχει το σύκο με το σάκχαρο;
Η μελέτη εξέτασε επίσης τη δράση των εκχυλισμάτων απέναντι σε δύο ένζυμα που συμμετέχουν στη διάσπαση των υδατανθράκων: την α-αμυλάση και την α-γλυκοσιδάση. Η αναστολή αυτών των ενζύμων έχει ερευνητικό ενδιαφέρον σε σχέση με τη μεταγευματική γλυκόζη. Για τις συγκεκριμένες δοκιμές χρησιμοποιήθηκε ακαρβόζη ως θετικός μάρτυρας, ώστε να υπάρχει σημείο αναφοράς για την αναστολή των ενζύμων.
Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν τους αναλυτικούς αριθμητικούς πίνακες των αποτελεσμάτων αυτών των δοκιμών. Επομένως, δεν μπορείς να αποδώσεις συγκεκριμένο ποσοστό αναστολής στη φλούδα ή σε κάποια συγκεκριμένη ποικιλία.
Σύκα: Πόσες θερμίδες έχουν, πόση ζάχαρη περιέχουν και πόσα μπορείς να τρως
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
