iStock
Αν κάποιος σου έλεγε ότι το επόμενο superfood που θα μπορούσε να βρεθεί στην κουζίνα σου βρίσκεται ήδη στα δέντρα, μάλλον δεν θα σκεφτόσουν τα βελανίδια. Κι όμως, ο καρπός της βελανιδιάς αποκτά ξανά θέση στη σύγχρονη γαστρονομία, ύστερα από χιλιάδες χρόνια παρουσίας στη διατροφή των αυτόχθονων πληθυσμών της Αμερικής. Πολύ πριν τα αμύγδαλα και τα φιστίκια γίνουν βασικά υλικά της δυτικής διατροφής, τα βελανίδια αξιοποιούνταν ως σημαντική πηγή τροφής. Σήμερα, η παράδοση επιστρέφει με πιο σύγχρονους όρους: τα βρίσκεις σε food blogs και βιβλία μαγειρικής, αλεσμένα σε αλεύρι για ψωμιά και κέικ, ψιλοκομμένα σε γλυκά ή ακόμη και ως βάση για noodles και ζελέ.
Γύρη μελισσών ή βασιλικός πολτός; Οι διαφορές τους και ποιο να επιλέξεις
Και υπάρχει λόγος που έχουν αρχίσει να τραβούν ξανά το ενδιαφέρον. Τα βελανίδια περιέχουν φυτικές ίνες, ω-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνες και μέταλλα, μεταξύ των οποίων κάλιο, μαγγάνιο και φυλλικό οξύ. Περίπου μία ποσότητα 28 γραμμαρίων, αποδίδει 152 mg καλίου και 2 γραμμάρια πρωτεΐνης, σύμφωνα με τα διατροφικά στοιχεία του University Hospitals.
"Τα βελανίδια μπορούν ασφαλώς να καταναλωθούν, όταν έχουν προετοιμαστεί σωστά, και έχουν κάποια οφέλη για την υγεία", δηλώνει στο USA Today η διαιτολόγος Trista Best. Και εδώ βρίσκεται η σημαντική λεπτομέρεια: το βελανίδι δεν είναι ένας ακόμη ξηρός καρπός που απλώς ανοίγεις και τρως. Πριν φτάσει στο πιάτο σου, χρειάζεται σωστή προετοιμασία.
Τι περιέχει το βελανίδι;
Το βελανίδι περιέχει βιταμίνες και μέταλλα που συνδέονται με τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Μεταξύ άλλων, περιέχει βιταμίνες Α, Ε και Β6, ενώ αποτελεί πηγή μαγγανίου και φυλλικού οξέος. Έχει επίσης φυτικές ίνες, οι οποίες συνδέονται με την καλή λειτουργία του εντέρου, ενώ περιέχει και ω-3 λιπαρά οξέα.
Όσο για τα μέταλλα, ένα μικρό μέρος του αρκεί για να σου δώσει και κάλιο: περίπου 28 γραμμάρια ωμού βελανιδιού, περιέχει 152 mg καλίου, σύμφωνα με τα διατροφικά στοιχεία του University Hospitals. Η ίδια ποσότητα περιέχει περίπου 2 γραμμάρια πρωτεΐνης. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι το βελανίδι έχει αποκτήσει τον χαρακτηρισμό "superfood" σε ορισμένες διατροφικές κουλτούρες.
Γιατί το βελανίδι δεν βρίσκεται παντού;
Δεν μπορείς απλώς να μαζέψεις ένα βελανίδι από το έδαφος και να το φας. Τα βελανίδια περιέχουν τανίνες, φυσικές φυτικές ενώσεις που τους χαρίζουν την χαρακτηριστική πικρή γεύση. Σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να είναι επιβλαβείς, με τους ειδικούς να τις συνδέουν ακόμη και με κίνδυνο νεφρικής βλάβης. "Τα βελανίδια μπορούν ασφαλώς να καταναλωθούν, όταν έχουν προετοιμαστεί σωστά, και έχουν κάποια οφέλη για την υγεία", έχει δηλώσει η Best.
Η διαδικασία προετοιμασίας είναι, όμως, αρκετά πιο απαιτητική από αυτή που έχεις συνηθίσει για τους περισσότερους ξηρούς καρπούς. Οι τανίνες απομακρύνονται με βράσιμο ή μούλιασμα σε νερό, πριν από το ξεφλούδισμα και το στέγνωμα. Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και δουλειά και αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους το βελανίδι δεν έγινε ποτέ ένα καθημερινό τρόφιμο ευρείας κατανάλωσης.
Από βασική τροφή σε… wellness trend
Η ιστορία του βελανιδιού, πάντως, δεν είναι καινούργια. Για τους αυτόχθονες πληθυσμούς της Αμερικής αποτέλεσε παραδοσιακή και σημαντική τροφή για χιλιάδες χρόνια. Ο Frank Lake, μέλος των φυλών Yurok και Karuk στην Καλιφόρνια και ερευνητής οικολογίας στην Υπηρεσία Δασών των ΗΠΑ, έχει περιγράψει πώς η αλλαγή στις πρακτικές διαχείρισης των δασών, αλλά και η ποιότητα των βελανιδιών, συνέβαλαν στο να περάσει το βελανίδι από βασική τροφή σε περισσότερο εξειδικευμένο τρόφιμο. Σήμερα, το ενδιαφέρον επιστρέφει, και όχι μόνο στις ΗΠΑ.
Στη Νότια Κορέα, τα βελανίδια θεωρούνται superfood και χρησιμοποιούνται σε ζελέ, σκόνη και noodles. Η δημοτικότητά τους, ωστόσο, έχει δημιουργήσει και μια διαφορετική ανησυχία: όσο αυξάνεται η κατανάλωσή τους από τους ανθρώπους, μειώνονται οι διαθέσιμες ποσότητες για σκίουρους και ελάφια που βασίζονται στα βελανίδια ως τροφή.
Το βελανίδι μπορεί να γίνει αλεύρι, ψωμί και γλυκό
Μετά την κατάλληλη επεξεργασία, τα βελανίδια μπορούν να αλεστούν και να χρησιμοποιηθούν ως αλεύρι για ψωμί και κέικ. Μπορούν επίσης να ψιλοκοπούν και να αντικαταστήσουν άλλους ξηρούς καρπούς σε γλυκά ή στο oatmeal. Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον γαστρονομικό τους χαρακτηριστικό: η γεύση τους. Το αλεύρι από βελανίδι μπορεί να δώσει στα φαγητά μια γήινη, ελαφρώς καπνιστή γεύση. Ο Miles Irving, συγγραφέας του Forager Handbook, έχει περιγράψει τη γεύση που μπορεί να προσθέσει σε ρυζόγαλο και γλυκά ως κάτι ανάμεσα σε καπνιστό και καραμελένιο.
Το "ξεχασμένο" superfood που επιστρέφει
Μπορεί σήμερα να σου φαίνεται παράξενο να βλέπεις το βελανίδι να αντιμετωπίζεται ως τρόφιμο. Η ιστορία, όμως, δείχνει ότι η ιδέα δεν είναι καθόλου καινούργια. Από μια βασική τροφή που αξιοποιούνταν εδώ και χιλιάδες χρόνια μέχρι ένα σύγχρονο συστατικό για αλεύρι, ψωμί, noodles και γλυκά, το βελανίδι κάνει έναν απρόσμενο κύκλο και επιστρέφει στη διατροφή. Απλώς, σε αντίθεση με ένα αμύγδαλο ή ένα φιστίκι, χρειάζεται κάτι παραπάνω πριν φτάσει στο πιάτο σου, σωστή προετοιμασία και απομάκρυνση των τανινών.
Σπόροι κάνναβης: Τα οφέλη του superfood που πρέπει να δοκιμάσεις τώρα
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
