pexels
Ξυπνάς πριν ακόμα προλάβεις να μπεις στη μέρα σου και το πρώτο πράγμα που συμβαίνει είναι σχεδόν μηχανικό: το χέρι πάει στο κινητό. Η οθόνη ανοίγει και μαζί της ανοίγει και η ροή της επικαιρότητας - ειδοποιήσεις, breaking news, τίτλοι που διαδέχονται ο ένας τον άλλο χωρίς παύση. Πόλεμοι, κρίσεις, φυσικές καταστροφές, περιστατικά βίας, οικονομική αστάθεια. Ένα συνεχές πληροφοριακό φορτίο που δεν σου δίνει χρόνο να το επεξεργαστείς πριν περάσει στο επόμενο.
Και εκεί, πολύ συχνά, εμφανίζεται κάτι που δεν μοιάζει με απλή ενόχληση αλλά με πιο βαθιά ψυχική κόπωση. Μια αίσθηση υπερφόρτωσης που δεν συνδέεται απαραίτητα με το περιεχόμενο κάθε είδησης ξεχωριστά, αλλά με τη συνολική ποσότητα και τον ρυθμό με τον οποίο φτάνουν όλες μαζί.
Όταν οι ειδήσεις γίνονται υπερφόρτωση για το μυαλό σου
Δεν μιλάμε πια για μια απλή συνήθεια ενημέρωσης. Μιλάμε για ένα συνεχές κύμα πληροφορίας που συχνά μοιάζει περισσότερο με ψυχική πίεση παρά με ενημέρωση. Πολλοί περιγράφουν την εμπειρία σαν να βρίσκονται κάτω από έναν καταρράκτη αρνητικών γεγονότων. Και αυτό δεν είναι υπερβολή. Είναι η νέα καθημερινότητα της ψηφιακής εποχής. Σε αυτό το πλαίσιο, εμφανίζεται όλο και πιο έντονα το φαινόμενο που οι ψυχολόγοι περιγράφουν ως news fatigue, δηλαδή η κόπωση από την υπερβολική έκθεση στις ειδήσεις.
Γιατί το 40% των ανθρώπων αποφεύγει τις ειδήσεις
Σύμφωνα με διεθνή δεδομένα, περίπου το 40% των ανθρώπων παγκοσμίως δηλώνει ότι αποφεύγει συχνά ή περιστασιακά τις ειδήσεις. Σε χώρες όπως ο Καναδάς, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει ακόμη περισσότερο. Οι λόγοι επαναλαμβάνονται σχεδόν με τον ίδιο τρόπο σε διαφορετικές έρευνες: οι ειδήσεις επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση, δημιουργούν αίσθηση υπερφόρτωσης και ενισχύουν το συναίσθημα ότι δεν μπορείς να αλλάξεις τίποτα. Δεν πρόκειται για αδιαφορία, αλλά για ψυχική κόπωση που χτίζεται σταδιακά.
Ο εγκέφαλός μας δεν έχει σχεδιαστεί για αυτόν τον όγκο πληροφορίας
Ο ψυχολόγος Ali Jasemi, ερευνητής αναπτυξιακής ψυχολογίας στο Wilfrid Laurier University, εξηγεί στο Τhe conversation ότι αυτό που ζεις σήμερα δεν είναι αδυναμία, αλλά μια αναμενόμενη αντίδραση του ανθρώπινου εγκεφάλου σε ένα περιβάλλον που δεν έχει εξελιχθεί για να διαχειριστεί. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος, όπως τονίζει, έχει εξελιχθεί με τρόπο ώστε να δίνει μεγαλύτερη σημασία στο αρνητικό παρά στο θετικό. Αυτό είναι γνωστό στην ψυχολογία ως negativity bias. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλός σου προσέχει περισσότερο τις απειλές, τις θυμάται πιο έντονα και αντιδρά πιο γρήγορα σε αυτές. Αυτό είχε νόημα σε ένα περιβάλλον όπου η επιβίωση εξαρτιόταν από το να εντοπίζεις κινδύνους εγκαίρως. Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι δεν ζεις πια σε έναν μικρό, τοπικό κόσμο κινδύνων. Ζεις σε έναν παγκόσμιο χάρτη ειδήσεων που σου δείχνει συνεχώς απειλές από κάθε γωνιά του πλανήτη.
Όταν ο κόσμος χωράει σε μια οθόνη
Για χιλιάδες χρόνια, οι πληροφορίες που έφταναν σε σένα ήταν περιορισμένες: η κοινότητά σου, το άμεσο περιβάλλον σου, γεγονότα που μπορούσες να επηρεάσεις ή να κατανοήσεις πρακτικά.Σήμερα, μέσα σε λίγα λεπτά scroll, εκτίθεσαι σε πολέμους, οικονομικές κρίσεις, φυσικές καταστροφές και βίαια γεγονότα που συμβαίνουν ταυτόχρονα σε διαφορετικά σημεία του κόσμου. Το νευρικό σου σύστημα, όμως, εξακολουθεί να αντιδρά σαν όλα αυτά να είναι άμεσες απειλές. Και κάπως έτσι δημιουργείται η υπερφόρτωση.
Όταν το σώμα αντιδρά πριν καν το σκεφτείς
Έρευνες που εξετάζουν την αντίδραση των ανθρώπων στις ειδήσεις δείχνουν ότι οι αρνητικές πληροφορίες προκαλούν ισχυρότερη συναισθηματική και σωματική αντίδραση από τις ουδέτερες ή θετικές.
Το σώμα σου πολλές φορές "αντιδρά" πριν προλάβεις να αξιολογήσεις λογικά αυτό που διαβάζεις. Αυτό εξηγεί γιατί μπορεί να νιώσεις άγχος, ένταση ή δυσφορία ακόμη και από έναν απλό τίτλο ειδήσεων. Σε αυτό το περιβάλλον, η συνεχής έκθεση μπορεί να γίνει εξαντλητική.
Όταν η ενημέρωση επηρεάζει την καθημερινότητά σου
Το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο σε μια γενική αίσθηση κόπωσης. Σε κάποιες περιπτώσεις, η υπερβολική κατανάλωση ειδήσεων μπορεί να επηρεάσει την καθημερινή λειτουργικότητα, την ψυχική διάθεση και την αίσθηση ελέγχου. Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει περιγράψει αυτή την κατάσταση ως προβληματική κατανάλωση ειδήσεων, όπου η συνεχής έκθεση οδηγεί σε έντονη ενασχόληση και συναισθηματική απορρύθμιση. Δεν σημαίνει ότι συμβαίνει σε όλους. Σημαίνει όμως ότι το περιβάλλον της συνεχούς ενημέρωσης έχει πραγματική ψυχολογική επίδραση.
Δεν είναι λύση να αποσυνδεθείς τελείως
Η πλήρης αποφυγή των ειδήσεων μπορεί να φαίνεται λυτρωτική, αλλά δεν είναι απαραίτητα βιώσιμη λύση. Ζεις σε έναν κόσμο όπου η πληροφορία είναι παντού και η απομάκρυνση δεν σε προστατεύει πάντα, απλώς σε απομονώνει. Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσεις να ενημερώνεσαι, αλλά να αλλάξεις τη σχέση σου με την ενημέρωση.
Πώς μπορείς να προστατεύσεις την ψυχική σου ενέργεια
- Αυτό που κάνει τη διαφορά δεν είναι η πλήρης αποσύνδεση, αλλά η συνειδητή επιλογή του πότε και πώς ενημερώνεσαι. Όταν περιορίζεις την ενημέρωση σε συγκεκριμένες στιγμές της ημέρας, όταν επιλέγεις πιο αξιόπιστες και ολοκληρωμένες πηγές αντί για συνεχή ροή αποσπασματικών τίτλων, δίνεις στον εγκέφαλό σου χώρο να επεξεργαστεί τις πληροφορίες χωρίς υπερδιέγερση.
- Εξίσου σημαντικό είναι να ξεχωρίζεις τι μπορείς να επηρεάσεις από αυτό που απλώς παρακολουθείς. Αυτή η διάκριση μειώνει σημαντικά το αίσθημα αδυναμίας που συχνά συνοδεύει την ενημέρωση.
- Και ίσως το πιο κρίσιμο: να αναγνωρίζεις πότε το περιεχόμενο δεν σε ενημερώνει πραγματικά, αλλά σε προκαλεί συναισθηματικά για να τραβήξει την προσοχή σου.
Οι ειδήσεις δεν θα γίνουν λιγότερο έντονες. Αυτό που μπορεί να αλλάξει είναι ο τρόπος που τις καταναλώνεις. Ο εγκέφαλός σου δεν έχει σχεδιαστεί για να διαχειρίζεται την παγκόσμια πραγματικότητα σε πραγματικό χρόνο. Έχει όμως τη δυνατότητα να προσαρμόζεται όταν του δίνεις τα σωστά όρια.
Φυσικά ηρεμιστικά: Οι καλύτερες τροφές με ηρεμιστική δράση - μειώνουν το άγχος, σε χαλαρώνουν
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
