Η ψυχολόγος, υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας με αντικείμενο τη διαχείριση του άγχους και συνεργάτιδα του Shape Έλενα Σολταρίδου μοιράζεται μαζί μας την "ιστορία ενός μπαλονιού", απόσπασμα από το βιβλίο της "Ποιος αξίζει το άγχος μου; 45 τρόποι να σταματήσεις να ζεις για τους άλλους".
Σκέψου ότι έχεις ένα μπαλόνι. Φαντάσου, λοιπόν, ότι αυτό το μπαλόνι είναι φουσκωμένο με πολύ αέρα και κάποιος το κρατάει από την άκρη του. Ώσπου ξαφνικά έρχεται μια καρφίτσα και το σκάει. Φαντάσου τώρα ένα δεύτερο μπαλόνι, το οποίο είναι επίσης φουσκωμένο με πολύ αέρα. Αυτός που το κρατάει αυτή τη φορά επιλέγει να το αφήσει ελεύθερο. Το μπαλόνι, χωρίς έλεγχο και χωρίς προορισμό, περιφέρεται στον αέρα, έως ότου ξεφουσκώσει ολοκληρωτικά και πέσει απότομα στο έδαφος.
Τι θα έλεγες να φουσκώσουμε και ένα τρίτο μπαλόνι; Όμως, αυτή τη φορά να κρατήσουμε την άκρη του και να αφήσουμε μια μικρή δίοδο του αέρα. Η διαφορά έγκειται στον έλεγχο. Στη σταδιακή απελευθέρωση του αέρα, που είναι πάντα ελεγχόμενη.
Και τώρα σκέψου ότι αυτό το μπαλόνι είσαι εσύ. Με την καθημερινότητα να σε φουσκώνει με εκατοντάδες σκέψεις, ερεθίσματα και γεγονότα. Με την πίεση που νιώθεις, τον ελλιπή προσωπικό χρόνο, με ένταση και υπερδιέγερση, την προσπάθεια να τα προλάβεις όλα. Άγχος και ταραχή, κόπωση και συχνά θλίψη και ανηδονία.
Σκέψου λοιπόν ότι, ενώ είσαι φουσκωμένος από όλη την καθημερινότητα, συμβαίνει ξαφνικά ένα γεγονός το οποίο το μεταφράζεις ως "η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι". Δε νιώθεις σαν να ήρθε μια καρφίτσα που απλά ενεργοποίησε όλα όσα προϋπήρχαν πυροδοτώντας την έκρηξή σου, τον θυμό σου, τη σωματοποίησή σου;
Μπορείς να σκεφτείς και ένα δεύτερο σενάριο. Εσύ, καταβεβλημένος από την κούραση και την πίεση της καθημερινότητάς σου και ταυτόχρονα εγκλωβισμένος σε αυτή την κατάσταση, νιώθεις απότομα τα αποθέματά σου να αδειάζουν, χωρίς να μπορείς να ελέγξεις την αποσυμπίεση και χάνοντας μαζί με τον αέρα εσένα και τις προτεραιότητές σου. Ας δημιουργήσουμε και ένα τρίτο σενάριο, όπου σε αυτό παρατηρείς τον εαυτό σου. Σέβεσαι τα όρια των αντοχών σου, αντιλαμβάνεσαι την κόπωσή σου και προσπαθείς να βοηθήσεις εσένα. Η διαφορά; Σε αυτό το σενάριο πρωταγωνιστής είσαι εσύ. Δεν αφήνεις τον έλεγχο στους άλλους, δεν αφήνεσαι στο τι θα κάνουν οι άλλοι, αλλά φροντίζεις εσένα.
Τι σημαίνει, όμως, "φροντίζω εμένα";
Ότι αργά, σταθερά και ελεγχόμενα διαχειρίζεσαι την πίεση και την ένταση που νιώθεις. Την εκτονώνεις με τη σωστή μέθοδο, χωρίς να χάνεις τα πατήματά σου ή να αφήνεις τις προτεραιότητές σου. Χωρίς να χάνεις εσένα. Και αν σκεφτόμασταν μια συνθήκη που θα μπορούσε να σε εγκλωβίσει στο άγχος σου και στην απουσία της αυτοφροντίδας, αυτή θα ήταν η φράση "people pleaser". Εάν ήσουν people pleaser, θα το αντιλαμβανόσουν άραγε;
Συχνά δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ότι αναλαμβάνουμε αυτόν το ρόλο. Ίσως γιατί έχουμε μεγαλώσει σε μια φαινομενικά υγιή οικογένεια ή ήμασταν πάντοτε καλοί μαθητές και πρότυπα για τους άλλους. Ή απλώς επειδή τις περισσότερες φορές εξυπηρετείται ο φόβος της απώλειας, το άγχος της μοναξιάς, η πρόσκαιρη ικανοποίηση, η αίσθηση ότι μας θέλουν.
Ο people pleaser είναι ένας άνθρωπος που ξοδεύει χρόνο για τους άλλους, για να προλάβει τα θέλω και τις σκέψεις τους. Είναι διαθέσιμος για τους γύρω του. Φοβάται να οριοθετήσει, νιώθει υπεύθυνος για τα συναισθήματα των άλλων και συχνά χρειάζεται την αναγνώριση, τον έπαινο και την επιβεβαίωσή τους για να προχωρήσει. Για ποιον λόγο, όμως, προκαλείται άγχος σε κάποιον που είναι people pleaser; Δε θα έπρεπε να νιώθει χαρά και ικανοποίηση;
Η αλήθεια είναι ότι το άγχος συσχετίζεται στενά με τη συμπεριφορά ικανοποίησης που έχουν αναπτύξει οι άνθρωποι αυτοί και τη συνεχή προσπάθεια που καταβάλλουν για να ευχαριστούν τους γύρω τους. Το αίσθημα ευθύνης για την ευτυχία των γύρω τους και τα συναισθήματά τους είναι εξαντλητικά για τους ίδιους, που υποσυνείδητα σκέφτονται μονίμως αν οι πράξεις τους επαρκούν.
Ο people pleaser ζει υπό τη σκιά του φόβου, φόβου απογοήτευσης των άλλων, αποδοκιμασίας και κορυφώνεται με τον φόβο της απόρριψης, προκαλώντας ανασφάλεια και έντονο άγχος στην καθημερινότητά του. Η ανάγκη ελέγχου, που προκύπτει από τις φοβίες αυτές, και η προσπάθειά του να τελειοποιεί κάθε ενέργειά του, χωρίς περιθώρια λάθους, υπερφορτώνουν το άτομο, εντείνουν το αίσθημα του στρες και της εξάντλησης, καθώς επωμίζεται ένα βάρος το οποίο δεν μπορεί να διαχειριστεί.
Μήπως ήρθε η ώρα να συνειδητοποιήσεις ποιος είσαι και πότε λειτουργείς ως people pleaser;
Η πρώτη και σημαντικότερη κίνηση προς την αλλαγή είναι η αυτοπαρατήρηση και η αυτογνωσία. Να αναγνωρίσεις ποιος είσαι, να εντοπίσεις τις καταστάσεις που βιώνεις, να αντιληφθείς πότε υιοθετείς στοιχεία ικανοποίησης των γύρω σου καθώς και τις αρνητικές επιπτώσεις αυτών σ’ εσένα. Η θεραπεία σου θα ξεκινήσει όταν θρηνήσεις την ανάγκη να ικανοποιείς τους άλλους πριν μάθεις να ακούς τις
δικές σου ανάγκες και όταν απομακρυνθείς από ανθρώπους που έχουν μάθει στα δικά σου μοτίβα συμπεριφοράς. Όχι γιατί θέλεις να τους δώσεις ένα μάθημα, αλλά γιατί πήρες εσύ το δικό σου. Να προτιμάς να απορριφθείς από εκείνους, παρά να απορρίπτεις τον εαυτό σου.
SPECIAL THANKS Ευχαριστούμε θερμά τις εκδόσεις Key Books για την άδεια αναδημοσίευσης του αποσπάσματος από το βιβλίο της Έλενας Σολταρίδου "Ποιος αξίζει το άγχος μου; 45 τρόποι να σταματήσεις να ζεις για τους άλλους".
ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ SHAPE ΙΟΥΝΙΟΥ 2026
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
