iStock
Το να βγάλεις το κρέας από το πιάτο σου είναι μια επιλογή που συχνά συνοδεύεται από μεγάλες προσδοκίες για την υγεία σου. Αν όμως αναρωτιέσαι τι σημαίνει αυτό στην πράξη για τον κίνδυνο καρκίνου, τα πιο πρόσφατα δεδομένα δίνουν μια πιο καθαρή – αλλά όχι μονοδιάστατη – εικόνα.
Σε έρευνα που δημοσιεύτηκε στο British Journal of Cancer, συγκεντρώθηκαν στοιχεία από περισσότερους από 1,8 εκατομμύρια ανθρώπους σε τρεις ηπείρους. Το μέγεθος του δείγματος την καθιστά τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα ανάλυση που εξετάζει συστηματικά πώς διαφορετικά διατροφικά πρότυπα χωρίς κρέας σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου.
Πόσο υγιεινά είναι τα vegan υποκατάστατα κρέατος;
Οι συμμετέχοντες δεν αντιμετωπίστηκαν ως μία ενιαία κατηγορία μη κρεατοφάγων, αλλά ταξινομήθηκαν με ακρίβεια: κρεατοφάγοι, καταναλωτές μόνο πουλερικών (χωρίς κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας), pescatarian που περιλαμβάνουν ψάρι στο διαιτολόγιό τους, χορτοφάγοι που καταναλώνουν γαλακτοκομικά ή/και αυγά και, τέλος, βίγκαν που αποκλείουν κάθε ζωικό προϊόν.
Αυτή η λεπτομερής κατηγοριοποίηση επέτρεψε μια πιο ουσιαστική σύγκριση. Και τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η σχέση διατροφής και καρκίνου δεν είναι μια απλή υπόθεση που λέει ότι αν κόψεις το κρέας μειώνεις αυτόματα τον κίνδυνο. Σε ορισμένες μορφές καρκίνου καταγράφεται χαμηλότερη επίπτωση στους χορτοφάγους, σε άλλες δεν παρατηρείται διαφορά, ενώ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις εμφανίζεται και αυξημένος κίνδυνος. Με άλλα λόγια, η επιλογή να κινηθείς προς μια πιο φυτοκεντρική διατροφή συνδέεται με συγκεκριμένα οφέλη, αλλά δεν λειτουργεί ως καθολική ασπίδα.
Σε ποιους καρκίνους φαίνεται προστατευτική η χορτοφαγική διατροφή
Σύμφωνα με μελέτη στο British Journal of Cancer, οι χορτοφάγοι παρουσίασαν χαμηλότερο κίνδυνο για πέντε μορφές καρκίνου σε σύγκριση με όσους καταναλώνουν κρέας:
- 21% χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο παγκρέατος
- 9% χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο μαστού
- 12% χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο προστάτη
- 28% χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο νεφρού
- 31% χαμηλότερο κίνδυνο για πολλαπλό μυέλωμα
Αν μεταφράσεις τα ποσοστά σε πραγματική ζωή, αυτό σημαίνει ότι σε μεγάλους πληθυσμούς καταγράφονται λιγότερα περιστατικά αυτών των μορφών καρκίνου ανάμεσα σε όσους δεν καταναλώνουν κρέας.
Η Aurora Perez Cornago, κύρια ερευνήτρια της μελέτης, επισημαίνει ότι οι χορτοφάγοι τείνουν να καταναλώνουν περισσότερα φρούτα, λαχανικά και φυτικές ίνες, ενώ αποφεύγουν το επεξεργασμένο κρέας. Αυτά τα διατροφικά χαρακτηριστικά ενδέχεται να συμβάλλουν στη χαμηλότερη εμφάνιση ορισμένων καρκίνων.
Πού αυξάνεται ο κίνδυνος
Η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι χορτοφάγοι είχαν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο για πλακώδες καρκίνωμα του οισοφάγου (SCC), έναν συγκεκριμένο τύπο καρκίνου του οισοφάγου.
Παράλληλα, στους βίγκαν καταγράφηκε στατιστικά σημαντικά υψηλότερος κίνδυνος για καρκίνο παχέος εντέρου σε σύγκριση με τους κρεατοφάγους.
Για τους υπόλοιπους καρκίνους που εξετάστηκαν – όπως καρκίνος στομάχου, ήπατος, πνεύμονα (σε μη καπνιστές), ωοθηκών, μήτρας, ουροδόχου κύστης, καθώς και λευχαιμία και λέμφωμα – δεν προέκυψαν στατιστικά σημαντικές διαφορές.
Η Cornago αναφέρει ότι οι αυξημένοι κίνδυνοι ενδέχεται να σχετίζονται με χαμηλότερη πρόσληψη συγκεκριμένων θρεπτικών συστατικών που βρίσκονται σε μεγαλύτερη ποσότητα σε ζωικά τρόφιμα, αν και απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Τι συμβαίνει με pescatarian και όσους τρώνε μόνο πουλερικά
Αν δεν είσαι έτοιμη να γίνεις χορτοφάγος, ίσως σε ενδιαφέρει ότι και άλλες ομάδες εμφάνισαν διαφοροποιήσεις.
Οι pescatarian είχαν χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο μαστού και νεφρού, καθώς και χαμηλότερο κίνδυνο για καρκίνο παχέος εντέρου. Όσοι κατανάλωναν μόνο πουλερικά (και όχι κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας) είχαν μειωμένο κίνδυνο για καρκίνο προστάτη.
Ο Tim Key, Ομότιμος Καθηγητής Επιδημιολογίας στο Oxford Population Health, υπογραμμίζει ότι διατροφικά πρότυπα που δίνουν έμφαση σε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες και αποφεύγουν το επεξεργασμένο κρέας, συνιστώνται για τη μείωση του κινδύνου καρκίνου.
Πόσο απόλυτα είναι αυτά τα συμπεράσματα;
Παρότι το συνολικό δείγμα ήταν τεράστιο, οι χορτοφάγοι και βίγκαν αντιστοιχούσαν σε περίπου 72.000 άτομα. Για ορισμένες μορφές καρκίνου, τα περιστατικά ήταν λίγα, γεγονός που περιορίζει τη βεβαιότητα ορισμένων αποτελεσμάτων.
Η Yashvee Dunneram, πρώτη συγγραφέας της μελέτης, επισημαίνει ότι οι διατροφικές προσλήψεις και η ποιότητα της δίαιτας διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χορτοφαγικών πληθυσμών. Δεν είναι όλες οι φυτικές επιλογές το ίδιο ισορροπημένες. Με απλά λόγια; Το αν θα ωφεληθείς εξαρτάται όχι μόνο από το αν κόβεις το κρέας, αλλά και από το τι βάζεις στη θέση του.
Η Dr. Helen Croker από το World Cancer Research Fund International επισημαίνει ότι η γενική σύσταση είναι να χτίζεις τα γεύματά σου γύρω από φυτικές τροφές, αποφεύγοντας το επεξεργασμένο κρέας και περιορίζοντας το κόκκινο.
Πρωτεϊνική διατροφή χωρίς κρέας: 6 εναλλακτικές επιλογές του κλασικού τοστ
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
