iStock
Δεν σου αρέσει η γυμναστική; Λες ότι δεν προλαβαίνεις; Ότι "δεν πειράζει και τόσο" αν μείνεις άλλη μία μέρα, μια βδομάδα, μια περίοδο χωρίς να κινηθείς; Η αλήθεια είναι πως το ζήτημα δεν είναι ούτε θέμα διάθεσης, ούτε lifestyle επιλογής. Είναι θέμα υγείας. Αν περνάς την καθημερινότητά σου κυρίως καθισμένη - στο γραφείο, στο αυτοκίνητο ή στον καναπέ - τότε δεν μιλάμε για μια ήρεμη ρουτίνα, αλλά για μια συνθήκη που επηρεάζει τον οργανισμό σου πολύ πιο βαθιά απ’ όσο φαίνεται στην επιφάνεια. Η σωματική αδράνεια δεν γίνεται αισθητή από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά "χτίζεται" σταδιακά, επηρεάζοντας βασικές λειτουργίες του σώματος.
Καθιστική ζωή; Αυτό το ρόφημα μπορεί να "ακυρώσει" τη ζημιά από το καθισιό
Σύμφωνα με όσα αναφέρει στο The Conversation ο Scott Lear, καθηγητής Επιστημών Υγείας στο Simon Fraser University (SFU) στον Καναδά, η έλλειψη επαρκούς κίνησης συνδέεται με συγκεκριμένες βιολογικές αλλαγές που, με την πάροδο του χρόνου, αυξάνουν τον κίνδυνο για σοβαρές παθήσεις.
Γιατί πολύ απλά, το σώμα σου δεν είναι φτιαγμένο για ακινησία. Είναι φτιαγμένο για κίνηση. Και όταν αυτή λείπει, ο μεταβολισμός επιβραδύνεται, η κυκλοφορία του αίματος δυσκολεύεται και οι μηχανισμοί που κρατούν τον οργανισμό σου σε ισορροπία αρχίζουν να απορυθμίζονται χωρίς προειδοποίηση.
Οι 6 σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία όταν δεν γυμνάζεσαι
1. Ο μεταβολισμός σου επιβραδύνεται σημαντικά
Η πρώτη και πιο άμεση επίπτωση είναι η πτώση του μεταβολικού ρυθμού. Όταν κάθεσαι πολλές ώρες, το σώμα σου χρειάζεται πολύ λιγότερη ενέργεια. Αυτό σημαίνει ότι καίει λιγότερες θερμίδες και μειώνει τις μεταβολικές του λειτουργίες. Σκέψου το σαν έναν κινητήρα που μένει στο ρελαντί για ώρες. Δεν έχει σβήσει, αλλά δεν δουλεύει με τη δυναμική που θα έπρεπε. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
- ευκολότερη αύξηση βάρους
- μειωμένη ενεργειακή δαπάνη
- αίσθημα κόπωσης μέσα στη μέρα
Ακόμα κι αν τρως όπως συνήθως, η μειωμένη καύση ενέργειας μπορεί σταδιακά να οδηγήσει σε θετικό θερμιδικό ισοζύγιο.
2. Αυξάνονται τα λιπαρά στο αίμα (δυσλιπιδαιμία) και δυσκολεύεται η καύση λίπους
Μία από τις πιο ουσιαστικές αλλαγές αφορά το πώς το σώμα σου διαχειρίζεται το λίπος. Όταν μένεις ακίνητη για πολλές ώρες, μειώνεται η παραγωγή ενός σημαντικού ενζύμου, της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης (LPL), που βοηθά στη διάσπαση των λιπαρών στο αίμα. Αυτό σημαίνει ότι τα τριγλυκερίδια παραμένουν περισσότερο στην κυκλοφορία του αίματος αντί να χρησιμοποιηθούν ως ενέργεια. Με τον καιρό, αυτή η κατάσταση μπορεί να επηρεάσει:
- τα επίπεδα χοληστερόλης
- τα τριγλυκερίδια
- τη συνολική μεταβολική υγεία
Με απλά λόγια, το σώμα σου γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό στο να "καίει" το λίπος.
3. Αυξάνεται ο κίνδυνος για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
Η πολύωρη ακινησία επηρεάζει και τον τρόπο που ο οργανισμός σου διαχειρίζεται τη γλυκόζη. Όταν οι μύες δεν κινούνται, χρησιμοποιούν λιγότερη γλυκόζη από το αίμα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ευαισθησία στην ινσουλίνη. Με απλά λόγια, το σώμα δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει σωστά το σάκχαρο. Δεδομένα δείχνουν ότι αυτή η κατάσταση αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Είναι ένας μηχανισμός που εξελίσσεται αθόρυβα και γι’ αυτό συχνά περνά απαρατήρητος για χρόνια.
4. Οι μύες σου αποδυναμώνονται και χάνουν τόνο
Οι μύες χρειάζονται συνεχή ενεργοποίηση για να διατηρούνται δυνατοί. Όταν κάθεσαι πολλές ώρες:
- οι γλουτοί και οι μύες των ποδιών παραμένουν αδρανείς
- ο κορμός δεν στηρίζει σωστά τη στάση σου
- μειώνεται η μυϊκή αντοχή
Με τον καιρό αυτό μπορεί να οδηγήσει σε:
- ατροφία
- μειωμένη δύναμη
- πόνους στη μέση
- κακή στάση σώματος
Αν νιώθεις συχνά πιασμένη στους ώμους, στον αυχένα ή στη μέση, η πολύωρη καθιστική ζωή παίζει συχνά καθοριστικό ρόλο.
5. Επιβαρύνεται η κυκλοφορία του αίματος
Όταν μένεις στην ίδια θέση για πολλές ώρες, η ροή του αίματος στα πόδια επιβραδύνεται. Το αίμα τείνει να "λιμνάζει" στα κάτω άκρα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει:
- πρήξιμο
- βάρος στα πόδια
- κιρσούς
- αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν περνάς ατελείωτες ώρες μπροστά σε οθόνη χωρίς διαλείμματα. Η κίνηση λειτουργεί σαν φυσική αντλία για το κυκλοφορικό σύστημα.
6. Μακροπρόθεσμα αυξάνεται ο κίνδυνος σοβαρών νοσημάτων
Η πιο σοβαρή επίπτωση είναι η μακροχρόνια επιβάρυνση της συνολικής υγείας. Σύμφωνα με δεδομένα που αναφέρει ο Lear, η σωματική αδράνεια συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για:
- καρδιοπάθειες
- άνοια
- ορισμένες μορφές καρκίνου
- πρόωρο θάνατο
Αυτό δεν σημαίνει ότι το να κάθεσαι από μόνο του προκαλεί άμεσα μια ασθένεια, αλλά ότι λειτουργεί ως σημαντικός παράγοντας κινδύνου όταν γίνεται χρόνια συνήθεια.
Τι μπορείς να κάνεις από σήμερα
Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τα πάντα. Το πιο σημαντικό είναι να διακόπτεις το συνεχόμενο κάθισμα. Ιδανικά:
- κάθε 20–30 λεπτά σήκω
- περπάτησε για 2 λεπτά
- κάνε λίγες διατάσεις
- κουνήσου μέσα στο σπίτι ή στο γραφείο
Ακόμα και αυτή η μικρή αλλαγή βοηθά σημαντικά τον μεταβολισμό, το σάκχαρο και την κυκλοφορία.
Πόσες ώρες καθιστικής ζωής θεωρούνται πολλές;
Πάνω από 6 ώρες καθημερινά θεωρούνται αυξημένος παράγοντας κινδύνου.
Η γυμναστική αρκεί;
Βοηθά σημαντικά, αλλά δεν αρκεί αν κάθεσαι αδιάκοπα για πολλές ώρες.
Κάθε πότε πρέπει να σηκώνομαι;
Κάθε 20–30 λεπτά για τουλάχιστον 2 λεπτά κίνησης.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
