iStock
Πιστεύεις ότι οι διατροφικές σου επιλογές βασίζονται αποκλειστικά στην πείνα σου και στη θέλησή σου; Η πραγματικότητα είναι λίγο πιο περίπλοκη. Πριν ακόμη δοκιμάσεις μια μπουκιά, ο εγκέφαλός σου έχει ήδη αρχίσει να σχηματίζει προσδοκίες για το φαγητό που βρίσκεται μπροστά σου. Το χρώμα της συσκευασίας, η μυρωδιά, η εικόνα ενός πιάτου, ο ήχος ενός τραγανού σνακ ή ακόμη και η μουσική που ακούς την ώρα που τρως μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο το πόσο απολαμβάνεις το φαγητό, αλλά και το πόσο τελικά καταναλώνεις.
"Όλοι πιστεύουμε ότι γευόμαστε με το στόμα μας. Εκεί φαίνεται ότι βρίσκεται η γεύση, αλλά όλες οι υπόλοιπες αισθήσεις συμμετέχουν", εξηγεί στο BBC ο Charles Spence, ψυχολόγος επιστήμης τροφίμων στο University of Oxford. Η γεύση, λοιπόν, δεν είναι μόνο θέμα ουρανίσκου. Είναι μια εμπειρία που δημιουργείται από τον συνδυασμό όσων βλέπεις, ακούς, μυρίζεις και αγγίζεις. Και αυτό σημαίνει ότι μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτές τις μικρές "παγίδες" του εγκεφάλου προς όφελός σου.
Κορτιζόλη: Τι να τρως και τι να αποφεύγεις για λιγότερο στρες
Yγιεινή διατροφή: 7 τρικ για να τρως πιο υγιεινά
1. Κρύψε τις πολύχρωμες συσκευασίες που σε βάζουν σε πειρασμό
Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι κάποια προϊόντα τραβούν αμέσως το βλέμμα σου στο ράφι; Δεν είναι τυχαίο. Τα έντονα χρώματα, τα γυαλιστερά περιτυλίγματα και τα λογότυπα δημιουργούν συγκεκριμένες προσδοκίες στον εγκέφαλό σου για το τι πρόκειται να γευτείς. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται με το λεγόμενο salience bias, δηλαδή την τάση να δίνουμε περισσότερη προσοχή σε ό,τι ξεχωρίζει οπτικά.
Σύμφωνα με μελέτη, οι συμμετέχοντες επέλεγαν φωτογραφίες υγιεινών τροφίμων σημαντικά συχνότερα όταν τα χρώματα είχαν ενισχυθεί, ακόμη και όταν δίπλα υπήρχε μια λιγότερο υγιεινή επιλογή.
Η Betina Piqueras-Fiszman, καθηγήτρια μάρκετινγκ και συμπεριφοράς καταναλωτή στο Wageningen University στην Ολλανδία, εξηγεί ότι συχνά συνδέουμε συγκεκριμένα χρώματα συσκευασιών με την αντίληψη του "υγιεινού" ή του "λαχταριστού". Για παράδειγμα, αποχρώσεις όπως το καφέ, το πράσινο και το λευκό συχνά θεωρούνται πιο υγιεινές, ενώ το κόκκινο, το κίτρινο ή τα γυαλιστερά στοιχεία μπορεί να παραπέμπουν περισσότερο σε απολαυστικά προϊόντα.
► Ένα απλό κόλπο στο σπίτι; Βάλε μπισκότα, σοκολάτες ή άλλα γλυκά σε ένα αδιαφανές δοχείο. Αφαιρώντας από το οπτικό σου πεδίο τη συσκευασία που σε δελεάζει, μειώνεις ένα από τα ερεθίσματα που μπορεί να σε οδηγήσουν σε αυθόρμητο τσιμπολόγημα.
2. Μην κοιτάς μόνο ό,τι βρίσκεται μπροστά στα μάτια σου στο σούπερ μάρκετ
Η θέση ενός προϊόντος στο ράφι μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις επιλογές σου. Συχνά επιλέγεις αυτό που είναι πιο εύκολο να φτάσεις ή αυτό που βρίσκεται ακριβώς στο οπτικό σου πεδίο. Αυτό σχετίζεται με την αρχή της ελάχιστης προσπάθειας: ο εγκέφαλος προτιμά τις πιο εύκολες και γρήγορες αποφάσεις.
Τα καταστήματα συχνά τοποθετούν δελεαστικά προϊόντα κοντά στα ταμεία ή βάζουν ακριβότερα προϊόντα στο ύψος των ματιών. Έτσι μπορεί να αγοράσεις κάτι που δεν είχες αρχικά σκοπό να πάρεις. Αντίθετα, όταν φρούτα και πιο υγιεινές επιλογές βρίσκονται σε εμφανή σημεία, μπορεί να αυξηθούν οι πιθανότητες να τα επιλέξεις.
► Την επόμενη φορά που θα κάνεις τα ψώνια σου, κοίτα και τα πάνω ή κάτω ράφια. Μερικές φορές οι καλύτερες επιλογές δεν είναι αυτές που σου παρουσιάζονται πρώτες.
3. Δώσε σημασία στο πιάτο και στο μπολ σου
Μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά το σκεύος από το οποίο τρως επηρεάζει την εμπειρία του φαγητού. Σύμφωνα με έρευνες που εξετάζουν τη σχέση ανάμεσα στις αισθήσεις και την αντίληψη της γεύσης, ένα ίδιο γλυκό μπορεί να αξιολογηθεί διαφορετικά ανάλογα με το πιάτο στο οποίο σερβίρεται. Όταν ένα επιδόρπιο σερβίρεται σε λευκό, στρογγυλό πιάτο, συχνά γίνεται αντιληπτό ως πιο γλυκό σε σχέση με όταν βρίσκεται σε μαύρο, γωνιώδες πιάτο.
Το βάρος του σκεύους φαίνεται επίσης να παίζει ρόλο. Σε μία μελέτη, οι καταναλωτές πίστευαν ότι θα ένιωθαν μεγαλύτερο κορεσμό όταν έτρωγαν από ένα βαρύτερο δοχείο, πριν καν δοκιμάσουν το φαγητό. "Η γεύση είναι πραγματικά μια πολυαισθητηριακή κατασκευή του μυαλού και όχι απλώς μια απλή αντίληψη στο στόμα", αναφέρει ο Charles Spence.
Ακόμη και τα μαχαιροπίρουνα μπορεί να αλλάξουν τη διαδικασία: σε μία μελέτη, ορισμένοι συμμετέχοντες ένιωσαν μεγαλύτερη ικανοποίηση από το γεύμα όταν χρησιμοποιούσαν βαρύτερα μαχαιροπίρουνα.
4. Κάνε το πιάτο σου πιο όμορφο
Το φαγητό ξεκινά πριν από την πρώτη μπουκιά. Η εικόνα του πιάτου μπορεί να επηρεάσει το πόσο ελκυστικό σου φαίνεται ένα γεύμα. Σε μία μελέτη, μια σαλάτα παρουσιάστηκε με τρόπο που θύμιζε πίνακα του Kandinsky. Οι συμμετέχοντες τη βαθμολόγησαν ως πιο νόστιμη και δήλωσαν ότι θα πλήρωναν περισσότερο για τα ίδια ακριβώς υλικά, μόνο και μόνο επειδή είχαν διαφορετική παρουσίαση.
Δεν χρειάζεται να δημιουργείς έργα τέχνης κάθε φορά που μαγειρεύεις. Πρόσθεσε διαφορετικά χρώματα από λαχανικά, πράσινα φύλλα και ποικιλία υλικών. Ένα πιο όμορφο πιάτο μπορεί να κάνει ένα απλό γεύμα να φαίνεται πιο φρέσκο και απολαυστικό.
5. Βάλε πιο αργή μουσική όταν τρως
Η μουσική δεν επηρεάζει μόνο τη διάθεσή σου. Μπορεί να αλλάξει και τον τρόπο που τρως. Η έννοια αυτή είναι γνωστή ως sonic seasoning, δηλαδή η επίδραση του ήχου στην αντίληψη της γεύσης. Η πιο αργή μουσική μπορεί να σε οδηγήσει στο να τρως πιο αργά, κάτι που συνδέεται με την κατανάλωση λιγότερων θερμίδων.
Ακόμη, οι ήχοι μπορούν να επηρεάσουν το πώς αντιλαμβάνεσαι μια γεύση. Η μουσική με υψηλότερους τόνους έχει συνδεθεί με μεγαλύτερη αίσθηση γλυκύτητας, ενώ οι χαμηλότεροι τόνοι μπορούν να ενισχύσουν την αντίληψη της πικράδας. Ένα ακόμη μικρό αλλά σημαντικό βήμα; Απόφυγε την τηλεόραση και το κινητό την ώρα του φαγητού. Οι περισπασμοί μπορεί να επηρεάσουν την ποσότητα που καταναλώνεις.
6. Γέμισε το πιάτο σου με τροφές χαμηλής ενεργειακής πυκνότητας
Ένας από τους πιο έξυπνους τρόπους να τρως λιγότερες θερμίδες χωρίς να νιώθεις ότι στερείσαι είναι να αλλάξεις τη σύσταση του γεύματος, όχι απαραίτητα την ποσότητα. Η Barbara Rolls, καθηγήτρια διατροφικών επιστημών στο Pennsylvania State University, εξηγεί ότι οι άνθρωποι συχνά τείνουν να τρώνε παρόμοιο όγκο φαγητού ανεξάρτητα από τις θερμίδες που περιέχει.
"Αν μειώσεις την ενεργειακή πυκνότητα μέσα στην ίδια ποσότητα φαγητού, θα έχεις μια χορταστική μερίδα, αλλά θα καταναλώνεις λιγότερες θερμίδες", αναφέρει. Σε έρευνα, η ενεργειακή πυκνότητα γευμάτων μειώθηκε έως και 25% με την προσθήκη πολτοποιημένων λαχανικών, όπως κουνουπίδι ή σπανάκι. Οι συμμετέχοντες ένιωσαν εξίσου χορτάτοι, καθώς ο όγκος και η γεύση του γεύματος παρέμειναν παρόμοια.
7. Πρόσεχε το "στομάχι του επιδορπίου"
Έχεις φάει ποτέ ένα πλήρες γεύμα και ξαφνικά ένιωσες ότι "χωράει" ένα γλυκό; Δεν είναι πάντα θέμα πραγματικής πείνας. Ο Charles Spence επισημαίνει ότι σπάνια τρώμε μόνο επειδή πεινάμε έντονα. Συχνά επηρεαζόμαστε από όσα βλέπουμε, ακούμε και μυρίζουμε. Το λεγόμενο "στομάχι του επιδορπίου" περιγράφει την τάση να θέλουμε γλυκό ακόμη και όταν έχουμε ήδη χορτάσει, μόνο και μόνο επειδή το βλέπουμε μπροστά μας. Η συνειδητοποίηση αυτών των εξωτερικών ερεθισμάτων μπορεί να σε βοηθήσει να κάνεις πιο συνειδητές επιλογές.
Τρως υγιεινά αλλά δεν βλέπεις αποτέλεσμα; Να τι κάνεις λάθος χωρίς να το ξέρεις
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
