iStock
Αν η μαγειρίτσα και το κοκορέτσι δεν είναι από τα πιάτα που σε ενθουσιάζουν, ανήκεις σε μια αρκετά μεγάλη κατηγορία ανθρώπων που κρατούν αποστάσεις από τα εντόσθια. Τα εντόσθια παραμένουν από τα πιο παρεξηγημένα στοιχεία του πασχαλινού τραπεζιού, συχνά συνδεδεμένα με βαριές γεύσεις και παλιές συνήθειες που δεν σε εκφράζουν.
Κι όμως, πίσω από αυτή την επιφυλακτικότητα κρύβεται μια διατροφική πραγματικότητα που δύσκολα αγνοείται. Τα τελευταία χρόνια, δεδομένα δείχνουν ότι τα εντόσθια –από το συκώτι μέχρι τη μαγειρίτσα– συγκαταλέγονται στις πιο θρεπτικές τροφές που μπορείς να βάλεις στο πιάτο σου, ξεπερνώντας σε περιεκτικότητα βιταμινών και μετάλλων ακόμη και πιο "δημοφιλείς" επιλογές κρέατος.
Αυγά, τσουρέκια, αρνί: Οι κανόνες για να μη γίνει το πασχαλινό τραπέζι εστία μόλυνσης
Τι είναι τελικά τα εντόσθια και γιατί τα αποφεύγεις
Τα εντόσθια περιλαμβάνουν όλα τα "μη κλασικά" μέρη του ζώου: συκώτι, καρδιά, νεφρά, σπλήνα, ακόμα και έντερα ή εγκέφαλο. Είναι αυτά που πρωταγωνιστούν στη μαγειρίτσα ή στο κοκορέτσι, δηλαδή σε πιάτα απόλυτα συνδεδεμένα με το Πάσχα.
Παρότι κάποτε ήταν βασικό κομμάτι της διατροφής, σήμερα τα αποφεύγεις πιο εύκολα. Όπως εξηγεί στο National Geographic η Amy Bentley, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, η σύγχρονη διατροφή σε έχει συνηθίσει σε "καθαρά", ήπιας γεύσης κρέατα. Έτσι, η έντονη γεύση και υφή των εντοσθίων μπορεί να σου φαίνεται ξένη ή ακόμη και αποκρουστική.
Η διατροφική αξία που δεν περίμενες
Κι όμως, εδώ βρίσκεται η μεγάλη ανατροπή. Σύμφωνα με δεδομένα που έχουν συγκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια, τα εντόσθια μπορεί να έχουν ελαφρώς λιγότερη πρωτεΐνη από το μυϊκό κρέας, αλλά είναι πολύ πιο πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα. Ο Wesley McWhorter από την Academy of Nutrition and Dietetics το θέτει ξεκάθαρα: τα όργανα συγκαταλέγονται ανάμεσα στις πιο θρεπτικές τροφές που υπάρχουν.
Το συκώτι: Η φυσική πολυβιταμίνη του Πάσχα
Αν υπάρχει ένα εντόσθιο που ξεχωρίζει, αυτό είναι το συκώτι.
Περιέχει:
- σίδηρο
- βιταμίνη Α
- βιταμίνες του συμπλέγματος Β
- ψευδάργυρο, σελήνιο και χαλκό
- χολίνη
Όλα αυτά παίζουν σημαντικό ρόλο:
- στην ενέργεια
- στη λειτουργία του εγκεφάλου
- στο ανοσοποιητικό
Δεδομένα δείχνουν ότι ελλείψεις σε σίδηρο και βιταμίνες Β είναι αρκετά συχνές και σχετίζονται με κόπωση και αδυναμία. Η χολίνη, μάλιστα, φαίνεται να επηρεάζει και τη διάθεση και τη γνωστική λειτουργία. Δεν είναι τυχαίο που η ερευνήτρια Flaminia Ortenzi χαρακτηρίζει το συκώτι –μαζί με τον σπλήνα– ως "φυσική πολυβιταμίνη".
Και τα υπόλοιπα εντόσθια;
Δεν είναι μόνο το συκώτι που αξίζει την προσοχή σου.
- Καρδιά και νεφρά: καλές πηγές βιταμινών Β, όπως η νιασίνη και η Β2
- Σπλήνα: εξαιρετικά πλούσιος σε μέταλλα
- Εγκέφαλος και άλλα "λευκά" εντόσθια: περιέχουν βιταμίνη Β12 και ωμέγα-3 λιπαρά
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για:
- το νευρικό σύστημα
- τα ερυθρά αιμοσφαίρια
- το DNA
Ενώ τα ωμέγα-3 συμβάλλουν:
- στη μείωση της φλεγμονής
- στην υγεία της καρδιάς και του εγκεφάλου
Πότε χρειάζεται προσοχή
Όσο θρεπτικά κι αν είναι, τα εντόσθια δεν σημαίνει ότι ταιριάζουν σε κάθε οργανισμό. Ο Ty Beal, ειδικός στη διατροφή, εξηγεί ότι:
- οι έγκυες γυναίκες πρέπει να περιορίζουν το συκώτι λόγω υψηλής βιταμίνης Α
- άτομα με αυξημένο σίδηρο χρειάζεται να είναι προσεκτικά
- όσοι έχουν ουρική αρθρίτιδα καλό είναι να τα αποφεύγουν
- Επιπλέον, σε περιπτώσεις νεφρικής νόσου ή λιπιδαιμικών διαταραχών, χρειάζεται εξατομικευμένη καθοδήγηση.
Μήπως ήρθε η ώρα να τους δώσεις μια ευκαιρία;
Ακόμη κι αν δεν είναι το αγαπημένο σου φαγητό, τα εντόσθια έχουν ένα μεγάλο πλεονέκτημα: είναι συμπυκνωμένα σε θρεπτικά συστατικά. Αυτό σημαίνει ότι με μικρή ποσότητα παίρνεις πολλά από όσα χρειάζεται το σώμα σου. Και αν η ιδέα σε δυσκολεύει, υπάρχει λύση. Μπορείς να τα εντάξεις πιο "ήπια":
- σε σούπες (τύπου μαγειρίτσα)
- ψιλοκομμένα σε άλλα πιάτα
- αναμεμειγμένα με κιμά
Γιατί τα εντόσθια συνδέονται και με τη βιωσιμότητα
Όπως καταλήγει ο Carlos Álvarez, η κατανάλωση εντοσθίων δεν αφορά μόνο τη διατροφική σου ενίσχυση, αλλά συνδέεται άμεσα και με το πώς αντιμετωπίζεις τη σπατάλη τροφίμων. Ένα μεγάλο ποσοστό του ζώου –που μπορεί να φτάνει έως και σχεδόν το μισό του συνολικού του βάρους– δεν αξιοποιείται επαρκώς στη σύγχρονη διατροφή, παρότι είναι απολύτως βρώσιμο και ιδιαίτερα θρεπτικό.
Αντί να καταλήγει στα σκουπίδια ή να χρησιμοποιείται σε δευτερεύουσες βιομηχανικές χρήσεις, θα μπορούσε να επιστρέψει στο πιάτο σου με ουσιαστικό τρόπο. Επιλέγοντας να καταναλώσεις εντόσθια, συμμετέχεις –έστω και σε μικρή κλίμακα– σε μια πιο ολιστική και βιώσιμη προσέγγιση της διατροφής, όπου αξιοποιείται ολόκληρο το ζώο και περιορίζεται η περιττή σπατάλη.
Σαν της γιαγιάς: Η πολίτικη συνταγή για τα πιο λαχταριστά συκωτάκια
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
