Δυσανεξία στη λακτόζη: Οφείλεται τελικά σε γονίδιο ή όχι;

Βιομοριακός αρχαιολόγος εξετάζει γιατί το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού παρουσιάζει δυσανεξία στη λακτόζη και έχει πρόβλημα στην πέψη του γάλακτος.

γυναίκα με δυσανεξία στη λακτόζη istock

Πίνω ένα γεμάτο ποτήρι αγελαδινό γάλα, περίπου 30-60 λεπτά αργότερα αρχίζουν το φούσκωμα, τα αέρια και η διάρροια. Έχω δυσανεξία στη λακτόζη;

Περίπου το 65% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει δυσανεξία στη λακτόζη, οπότε γιατί τα γαλακτοκομικά αποτελούν βασική τροφή στον πλανήτη μας; Αυτό είναι το παράδοξο του γάλακτος! Σε όλο τον κόσμο, παράγουμε 700 εκατομμύρια τόνους γάλακτος κάθε χρόνο.

Για να κατανοήσεις αυτόν τον αριθμό, φαντάσου ότι κάθε άνθρωπος στη γη θα μπορούσε να καταναλώνει 1/4 λίτρου γάλακτος κάθε μέρα. Μάλιστα, το γάλα χρησιμοποιείται σε πολλά γαλακτοκομικά προϊόντα που καταναλώνουμε, και δεν πίνουν όλοι γάλα ή δεν καταναλώνουν γαλακτοκομικά.

Το παράδοξο του γάλακτος

"Παράγουμε σχεδόν 700 εκατομμύρια τόνους γάλακτος κάθε χρόνο", δήλωσε η βιομοριακή αρχαιολόγος Christina Warinner, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Radcliffe, κατά τη διάρκεια ενός διαδικτυακού σεμιναρίου με τίτλο "The Milk Paradox". "Και όμως γνωρίζουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού δυσκολεύεται να αφομοιώσει το φρέσκο ​​γάλα. Πώς λοιπόν φτάνουμε στο σημείο να έχουμε αυτό το γαλακτομικό προιόν, το οποίο καταναλώνεται παγκοσμίως σε τόσα πολλά διαφορετικά μέρη και σε κάθε ήπειρο, και είναι δύσκολο για εμάς να το χωνέψουμε;"

Τι πρέπει να γνωρίζεις πριν κόψεις τα γαλοκτοκομικά

 

Η λακτάση, η λακτόζη και το γονιδίωμα

Η λακτόζη, είναι ένας δισακχαρίτης που εντοπίζεται στο γάλα. Για να χρησιμοποιηθεί αυτό το σάκχαρο για ενέργεια, πρέπει να διασπαστεί σε απλούστερα σάκχαρα που ονομάζονται μονοσακχαρίτες προτού απορροφηθεί από το έντερο. Ως βρέφη παράγουμε ένα ένζυμο που ονομάζεται λακτάση που βοηθά στην πέψη της λακτόζης, αλλά όταν ενηλικιωθούμε, σταματάμε να το παράγουμε, γεγονός που οδηγεί σε δυσανεξία στη λακτόζη, μια κατάσταση που υπάρχει στο 65% του πληθυσμού σε όλο τον κόσμο.

"Όταν είσαι ενήλικας, δεν παράγεις πλέον λακτάση και η λακτόζη θα περάσει άπεπτη στο παχύ έντερο, το οποίο είναι γεμάτο με τρισεκατομμύρια βακτήρια", είπε η Warinner. Δεδομένου ότι πολλοί ενήλικες δεν μπορούν πλέον να αφομοιώσουν τη λακτόζη, τα βακτήρια στο έντερο διασπούν τη λακτόζη αλλά δημιουργούν επίσης 8 λίτρα αερίου υδρογόνου για κάθε 1/4 λίτρου γάλακτος. Το αποτέλεσμα είναι φούσκωμα και πόνος στην κοιλιά. Η μη απορροφημένη λακτόζη οδηγεί επίσης σε διάρροια.

Οι επιστήμονες πίστευαν για δεκαετίες ότι οι αγρότες της πρώιμης νεολιθικής ανέπτυξαν μια γενετική μετάλλαξη που τους επέτρεπε να παράγουν λακτάση κατά την ενηλικίωση για να αφομοιώσουν σωστά το γάλα. Αυτή η αλλαγή αποδείχθηκε ευεργετική καθώς μετανάστευσαν στην Ευρώπη. Σήμερα η λακτάση είναι κοινή σε άτομα ευρωπαϊκής καταγωγής καθώς και σε ορισμένες ομάδες της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ασίας.

Νέες επιστημονικές εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένης της ανάλυσης αρχαίου DNA και της αλληλουχίας του γονιδιώματος, διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχε λακτάση μεταξύ των πρώιμων αγροτών κατά τη νεολιθική εποχή.

"Αυτό ανοίγει ένα τεράστιο ερώτημα, επειδή ιατρικά εξηγούμε την ανοχή στη λακτόζη με βάση αυτές τις μεταλλάξεις ή προσαρμογές", είπε ο Warinner. "Και όμως εδώ και 4.000 χρόνια, οι άνθρωποι παράγουν γαλακτοκομικά, τα ανέπτυξαν και μετά δεν είχαν γενετική βάση για να τα αφομοιώσουν. Πως γίνεται αυτό;"

Είναι η δυσανεξία στην λακτόζη θέμα γονιδιακό;

H Warinner προσπάθησε να βρει απάντηση στην έρευνά της. "Άρχισα να αναρωτιέμαι αν υπάρχουν άλλοι τρόποι να προσαρμόσεις μια διατροφή με βάση τα γαλακτοκομικά που δεν βασίζεται στο γονιδίωμα του καθενός, αλλά μπορεί να προσαρμοστεί μέσω της χρήσης μικροβίων και μέσω της ζύμωσης ή να προσαρμόσεις το μικροβίωμα του εντέρου ώστε να είναι σε θέση να διευκολύνει και να βελτιώσει την πέψη".

Η έρευνα της Warinner την οδήγησε στη Μογγολία, μια χώρα με μακρά ιστορία γαλακτοκομίας, όπου οι ντόπιοι βοσκοί αρμέγουν περισσότερα είδη ζώων από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Στην πενταετή έρευνά της συνεργάστηκε με αρχαιολόγους στη Μογγολία για την ανακατασκευή γονιδιωμάτων των αρχαίων Μογγόλων για να διαπιστωθεί εάν είχαν λακτάση. Βρήκαν χαμηλή λακτάση. Μελέτησαν επίσης τοπικά βοοειδή και βοσκούς γιακ για να αναλύσουν τα μικροβιώματα του εντέρου τους και τα συνέκριναν με αυτά των κατοίκων στην πρωτεύουσα.

Η έρευνά τους ξεδίπλωσε την ιστορία της γαλακτοκομίας στη Μογγολία, η οποία χρονολογείται πριν από 3.000 χρόνια. Η ανάλυση της οδοντικής πλάκας από ανθρώπινους σκελετούς που βρέθηκαν σε τύμβους αποκάλυψε ίχνη πρωτεϊνών γάλακτος από αγελάδες, γιακ, κατσίκες και πρόβατα.

Όταν ανέλυσαν για δυσανεξία στη λακτόζη μεταξύ των κτηνοτρόφων και των κατοίκων των πόλεων στη Μογγολία, διαπίστωσαν ότι οι βοσκοί εμφάνιζαν πολύ λίγα συμπτώματα δυσανεξίας στη λακτόζη και χαμηλή παρουσία υδρογόνου. Διαπίστωσαν επίσης ότι το μικροβίωμα του εντέρου των βοσκών παρουσίαζε μεγάλο όγκο βακτηρίων γαλακτικού οξέος ή προβιοτικών, που συμβάλλουν στην πέψη, καθώς και bifidobacteria ή καλά βακτήρια που είναι ιδιαίτερα άφθονα στα βρέφη και βοηθούν στο μεταβολισμό της λακτόζης χωρίς να παράγουν υδρογόνο.

Όλα είναι θέμα μικροβιώματος;

Υπάρχουμε λόγω μιας υγιούς σχέσης με τον υγιή πληθυσμό βακτηρίων που φιλοξενούμε στο έντερό μας. Η ιστορία είναι πιο περίπλοκη καθώς διαφορετικά μέρη του σώματος (ακόμα και διαφορετικά μέρη του εντέρου) έχουν διαφορετικό μικροβίωμα. Διαφορετικοί πληθυσμοί με πολύ διαφορετικές διατροφές έχουν διαφορετικά μικροβιώματα. Ναι, υπάρχουν επίσης κακά βακτήρια που προκαλούν μόλυνση, ανισορροπία και ασθένειες. Η έρευνα ωστόσο συνεχίζεται, η ιστορία εξελίσσεται, η δυσανεξία στη λακτόζη δεν οφείλεται μόνο στο γονίδιο της λακτάσης και οι θεωρίες δεν είναι πάντα 100% αληθινές...

Έχεις δυσανεξία στη λακτόζη; Πρόσεξε τη μαύρη σοκολάτα!

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr

Read Next

MORE FROM

Life

Δεικτης μαζας σωματος

Συμπλήρωσε τα παραπάνω πεδία

i

Ποσο νερο πρεπει να πινω

Συμπλήρωσε τα παραπάνω πεδία

i

Θερμιδες που καιω στο τρεξιμο

Συμπλήρωσε τα παραπάνω πεδία

i